Location via proxy:
[ UP ]
[Report a bug]
[Manage cookies]
No cookies
No scripts
No ads
No referrer
Show this form
Saltar al conteníu
Menú principal
Menú principal
mover a la barra llateral
despintar
Navegación
Portada
Portal de la comunidá
Cambeos recién
Páxina al debalu
Ayuda
Buscar
Guetar
Apariencia
Crear una cuenta
Entrar
Ferramientes personales
Crear una cuenta
Entrar
Páginas para editores desconectados
más información
Contribuciones
Alderique
Editando
Tallín
(seición)
Añader llingües
Páxina
Alderique
asturianu
Lleer
Editar
Editar la fonte
Ver historial
Ferramientes
Ferramientes
mover a la barra llateral
despintar
Aiciones
Lleer
Editar
Editar la fonte
Ver historial
Xeneral
Lo qu'enllaza equí
Cambios rellacionaos
Xubir ficheru
Páxines especiales
Información de la páxina
Llograr la URL encurtiada
Xenerar códigu QR
Elementu de Wikidata
N'otros proyeutos
Apariencia
mover a la barra llateral
despintar
Avisu:
Nun aniciasti sesión. La direición IP sedrá visible en público si faes dalguna edición. Si
anicies sesión
o
crees una cuenta
, les ediciones atribuiránse al to nome d'usuariu, xunto con otros beneficios.
Comprobación anti-spam. ¡
Nun
rellenes esto!
== Urbanismu y arquiteutura == {{Ficha de Patrimoniu de la Humanidá | Nome = Centru históricu (Ciudá vieya) de Tallín | Imaxe = Vistas panorámicas desde la iglesia de San Olaf, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 24.JPG | Tamañu = 270 | Pie = Muralles de Tallín dende la ilesia de San Olav. | País = {{bandera2|Estonia}} | Coordenaes = Non | Tipu = '''<span style="color:#F4A460">Cultural</span>''' | Criterios = ii, iv | ID = 822 | Rexón = [[Patrimoniu de la Humanidá n'Europa y América del Norte|Europa y América del Norte]] | Añu = 1997 | Estensión = 2008 | Estensiones = | peligru = }} La ciudá de Tallín carauterizar poles sos torres medievales nel centru y los sos edificios d'estilu soviéticu na periferia. Dende la independencia en 1991, pero sobremanera dende'l boom económicu qu'esperimentó Estonia a principios de [[sieglu XXI]], Tallín sufrió un fuerte tresformamientu, el centru rehabilitóse y creóse infraestructura pa cubrir la nueva demanda d'ociu y turismu. El centru históricu foi declaráu [[Patrimoniu de la Humanidá]] pola [[Unesco]] en [[1997]].<ref>{{cita web |url= http://whc.unesco.org/en/statesparties/ee |títulu=About Tallinn City Gorvernment |fechaaccesu=28 de setiembre de 2008 |autor= UNESCO |idioma=inglés }}</ref> === Vanalinn === '''Ciudá vieya''' [[Ficheru:Calle Kooli, Tallín, Estonia, 2012-08-05, DD 01.JPG|miniaturadeimagen|left|Típica cai na Ciudá Vieya.]] El cascu antiguu llamáu Vanalinn o ciudá vieya conserva les carauterístiques d'una auténtica ciudá medieval con antigües cases de comerciantes y almacenes. La estructura urbana componer de múltiples caleyes empedriaes que conflúin na ''[[Raekoja plats|Raekoja Platz]]'' (Plaza del Conceyu), que s'atopa asitiada nel centru del conxuntu y que los sos oríxenes hai que buscar nel mercáu medieval qu'ellí s'establecía. Na plaza destaca'l conceyu cola so torre de 64 metros d'altor que remata dende 1530 nuna veleta que representa a un vieyu guerreru que se convirtió nel símbolu de la ciudá, el ''Vana Toomas''. L'edificiu construyíu con piedra caliar gris ente 1371 y 1404 ye d'estilu [[arquiteutura gótica|góticu]] tardíu. Na so fachada destaquen dos coloridas [[Gárgola (arquiteutura)|gárgoles]] en forma de dragón que daten del [[sieglu XVII]]. Dientro del edificiu topen una serie de salones, ente los que destaquen el del pueblu, nel que se realicen esposiciones temporales y el de plenos nel que s'atopen los bancos coles talles de madera más antiguu d'Estonia. Dende la torre puede acolumbrase una amplia panorámica de la ciudá. Una [[farmacia]], asitiada na parte norte de la ciudá apuéstase'l récor de ser la más antigua del mundu con una allugada en [[Dubrovnik]], sábese que siquier dende 1422 tuvo en serviciu de forma ininterrumpida. La so fachada ye del [[sieglu XVII]].<ref>{{cita web |url=http://www.andaluciaeuropa.com/ue/archivo/ESTONIA.pdf |títulu=La quinta ampliación de la Unión Europea |fechaaccesu=16 d'ochobre de 2008 |autor=Red d'Información Europea d'Andalucía |fecha=abril de 2004 |formatu=PDF |páxina=24|urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.andaluciaeuropa.com/ue/archivo/ESTONIA.pdf|fechaarchivu=30 de payares de 2015}}</ref> La [[Cai Pikk|cai ''Pikk'']] (llarga) traviesa la ciudá antigua al este de la plaza del conceyu; nel so percorríu atopen les antigües cases de los comerciantes alemanes. Los edificios más antiguos daten del sieglu XV y suelen tener trés o cuatro plantes. Al norte d'esta cai atopa la [[Ilesia de San Olaf (Tallín)|Ilesia de San Olaf]], que tien un altor de 124 metros. Créese que la so primer construcción realizar nel sieglu XII pero lo cierto ye que namái esisten referencies escrites del templu a partir de 1264. Nel sieglu XIV foi llargamente reconstruyida. [[Ficheru:Pasaje de Santa Catarina, Tallín, Estonia, 2012-08-05, DD 06.JPG|200px|left|thumb|Pasaxe de Katariina.]] Amás nesta zona pueden atopase los edificios de los antiguos [[gremiu|gremios]] alemanes. Destaquen el Gran Gremiu, qu'anguaño alluga'l muséu estatal d'historia, este yera'l gremiu de los comerciantes más importantes. L'edificiu ye una construcción del añu 1410. Otru gremiu importante yera'l de los artesanos qu'ocupaben l'edificiu del Salón Gremial de [[San Canutu]], del añu 1860, del que cabo destacar dos escultures negres de [[Lutero]] y san Canutu allugaes na fachada.<ref>{{cita web |url= http://www.estonica.org/eng/lugu.html?kateg=43&menyy_id=94&alam=61&leht=7 |títulu= Development of towns in the 14th–15th centuries. Church life in towns |fechaaccesu= 28 de setiembre de 2008 |idioma= inglés |urlarchivu= https://web.archive.org/web/20070610030354/http://www.estonica.org/eng/lugu.html?menyy_id=94&kateg=43&alam=61&leht=7 |fechaarchivu= 2007-06-10 }}</ref> Otros edificios d'importancia son los qu'ocupaben la hermandá de les cabeces negres. Esti gremiu taba integráu polos mozos comerciantes solteros y el so nome deber a que la hermandá taba dedicada al santu africanu Mauricio, del cual esiste na fachada un relieve, añu 1597. Pero lo más importante del edificiu son les sos puertes d'estilu [[Arquiteutura de la Renacencia|renacentista]]. El gremiu de San Olaus fundáu nel sieglu XIII y tenía la particularidá de ser l'únicu compuestu dafechu por estonios. [[Ficheru:Tallinn Schwarzhaupterhaus.jpg|250px|thumb|Fachada de la hermandá de les cabeces negres.]] Nesta cai alcuéntrase tamién la ilesia del Espíritu Santu, l'edificiu del sieglu XIII ye d'estilu góticu y bate dalgunos récores como'l de tener la torre más antigua d'Estonia (1433) o'l reló más antiguu de Tallín (1684). Nel so interior destaca'l retablu del altar mayor fecháu nel añu 1438 y el púlpitu barrocu creáu nel sieglu XVII.<ref>{{cita web |url=http://www.tourism.tallinn.ee/fpage/explore/attractions/oldtown/article_id-434 |títulu= Church of the Holy Ghost |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=tourism.tallinn |fecha=20 d'abril de 2006 |idioma=inglés }}</ref> La cai ''vene'' (Rusia) atopar al este de la ciudá antigua, nella allúgase l'antiguu barriu de comerciantes rusos. Un antiguu monesteriu dominicu de 1246 atopar nesta cai. Foi abandonáu en siendo amburáu mientres les revueltes provocaes pola reforma luterana. En 1954 foi restauráu y güei día alluga un muséu de piedres cinceladas de los sieglos XV a XVII. La ilesia de San Pedro y San Pablo ye de 1844, ye d'estilu [[Arquiteutura neoclásica|neoclásicu]] y obra del arquiteutu [[Carlo Rossi (arquiteutu)|Carlo Rossi]]. Nesta mesma cai allúgase'l muséu d'historia de la ciudá, na que s'esponen oxetos que van repasando los diversos periodos que vivió la ciudá dese la so fundación. La [[ilesia de San Nicolás (Tallín)|ilesia de San Nicolás]] asitiar al sur de Vanalinn, ye del sieglu XIII y sufrió numberosos desastres, en 1944 foi bombardiada polos soviéticos y nos años 80 sufrió una quema. Nel so interior alluga una amplía muestra d'arte ente la que destaca'l cuadru Danza macabra de [[Berndt Notke]] y altar del sieglu XV. Amás utilízase como sala de conciertos. Una ilesia greco ucraniana construyida en madera nel sieglu XIV asitiar al norte de la ciudá antigua. De les 46 torres que llegaron a asitiase a lo llargo de la muralla qu'arrodia la parte baxa de Vanalinn queden 26 y 1,85 quilómetros de muralla, el so altor varia ente 13 y 16 metros y la so espesura ente 3 y 2.<ref>{{cita web |url=http://www.tourism.tallinn.ee/fpage/explore/attractions/oldtown/article_id-560 |títulu= Nunna, Sauna and Kuldjala Towers |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Tourism Tallinn |fecha=20 d'abril de 2006 |idioma=inglés }}</ref> De los seis puertes destaquen nel norte la puerta de la sablera na qu'antaño rompíen les foles en dómines d'envernada. Ta xunida a un bastión del sieglu XVI popularmente conocida como [[Margarita la Gorda]] (''Paks Margareeta'') qu'anguaño alluga'l muséu marítimu. La puerta sur llámase [[Kiek in de Kök]] nome d'orixe alemán que vien significar güeyada a la cocina, esta ye la denominación que se-y solíen dar a les torres allugaes mui cerca de la población que defendía. La so construcción data de 1475. El so altor ye de 38 metros y los sos murios lleguen a los 4 metros d'espesura. Entá se caltienen les buelgues de los cañonazos que los sos murios recibieron mientres la Guerra de Livonia. Anguaño esiste nel so interior un muséu d'historia de la capital. '''Toompea''' [[Ficheru:Catedral de Alejandro Nevsky, Tallin, Estonia, 2012-08-05, DD 05.JPG|thumb|250px|Catedral de Alexander Nevski de Tallín.]] La parte alta del cascu antiguu esta claramente delimitada de la parte baxa, de fechu hasta'l sieglu XVII namái tenía una entrada. Sobre la llomba allúguense, ente otros pernomaos edificios, el parllamentu, la [[catedral de Alexander Nevski]] y la ilesia de la cúpula (''Toomkirik'') de los sieglos XV y XVII, que da'l so nome a la llomba. El parllamentu d'Estonia ([[Riigikogu]]), allugar nel castiellu de Toompea. Los sos oríxenes atópase na primitiva fortaleza danesa de 1219 de la que yá pocu queda, sí se caltienen tres torres d'un castiellu posterior construyíu ente 1227 y 1229. La torre más famosa del complexu ye la [[Pikk Hermann]] llevantada en 1371 na que ondea permanentemente la [[Bandera d'Estonia|bandera nacional estonia]]. La fachada construyida nel sieglu XVIII ye barroca y tien un carauterísticu tonu rosado. La [[Catedral de Alexander Nevski]] ye una [[ilesia ortodoxa]] asitiada na Ciudá Vieya de Tallín. Foi construyida a partir d'un diseñu de Mijail Preobrazhensky nun típicu estilu [[Arquiteutura de la Renacencia|renacentista]] rusu, ente 1894 y 1900, mientres el periodu en que'l país formaba parte del [[Imperiu rusu]]. Ta dedicada a [[Alejandro Nevski|San Alejandro Nevski]], qu'en 1242 ganó la [[batalla del Llagu Peipus]], nes agües territoriales de l'actual Estonia.<ref>{{cita web |url=http://www.orthodox.ee/indexeng.php?d=parishes/aleks_y |títulu=Saint Alexander Nevsky Cathedral |fechaaccesu=19 d'ochobre de 2008 |autor=Estonian Orthodox Church of Moscow Patriarchate |idioma=inglés |urlarchivu=https://web.archive.org/web/http://www.orthodox.ee/indexeng.php?d=parishes/aleks_y|fechaarchivu=1 d'avientu de 2015}}</ref> === Kadriorg === [[Ficheru:Palacio de Kadriorg, Tallinn, Estonia, 2012-08-12, DD 06.JPG|250px|thumb| Palaciu y xardinos de Kadriorg.]] A dos quilómetros al este del centru atopa'l parque Kadriorg, onde s'atopa la residencia presidencial. El palaciu Kadriorg llevantáu ente [[1718]] y [[1736]] amás d'allugar la casa del presidente de la república da cabida al muséu d'arte estranxero qu'espón de forma permanente una coleición de pintures alemanes, holandeses ya italianes de los sieglos XVII y XVIII. Detrás del palaciu onde d'antiguo taben les cocines allugóse un pequeñu muséu que tien pintures ruses y chines, porzolanes ya iconos del sieglu XV. El muséu d'arte moderno KUMU, inauguráu en [[2006]], tamién se topa na zona. L'edificiu consta de siete plantes y alluga la mayor coleición d'arte de los [[países bálticos]]. === Pirita === El distritu de Pirita ta asitiáu a dos quilómetros al nordeste del centru de Tallín, nél atopen el palaciu de ''Maarjamäe'' d'estilu [[neogóticu]] construyíu en [[1870]], nel que s'esponen diversos oxetos colos que se repasa la vida tallinesa de los sieglos XIX y XX. Cerca del palaciu atopa un monumentu llevantáu en [[1975]] d'estilu soviéticu que recuerda a los soldaos cayíos na guerra. Al pie de la desaguada del ríu Pirita alcuéntrase'l ''Olümpikeskus'', el centru que se construyó p'allugar les regatas de los [[Xuegos Olímpicos de Moscú 1980]]. Anguaño celébrense equí regatas internacionales. Al otru llau del ríu caltienen unes ruines que pertenecen a un antiguu [[Conventu de Pirita|conventu góticu]] del sieglu XV dedicáu a Santa Brígida. Foi destruyíu nel añu 1577 nel trescursu de la Guerra de Livonia. Ríu arriba la [[Torre de televisión (Tallín)|torre de televisión]] de 314 metros d'altor foi tamién construyida con ocasión de los Xuegos. En 1975 púnxose la primer piedra y el [[11 de xunetu]] de 1980 foi inaugurada oficialmente. Dende'l so mirador panorámicu asitiáu a 170 metros d'altor puede llegase a acolumbrar la mariña finlandesa en díes claros. Na base de la torre pueden apreciase los impautos de bala provocaos mientres l'intentu de golpe d'estáu soviéticu de [[1991]]. === Parques === [[Ficheru:Jardín Botánico de Tallinn, Estonia, 2012-08-12, DD 02.JPG|miniaturadeimagen|Xardín Botánicu de Tallín.]] La ciudá antigua alcuéntrase arrodiada por un pequeñu petrina verde qu'antaño yera un foso de defensa, del cual entá hai dellos restos. Al norte cerca de la puerta de Margarita la Gorda'l monumentu llamáu la llinia rota recuerda a los finaos nel fundimientu del ferry Estonia asocedíu'l [[28 de setiembre]] de [[1994]]. Al sur nel Hirvepark alzóse otru monumentu, esti n'alcordanza de los estonios deportaos mientres la Segunda Guerra Mundial. El parque de Kadriorg con 100 hectárees tien un frondoso arboláu nel qu'abonden los [[Castanea|castaños]] y los [[carbayu|carbayos]], el so creador foi l'italianu [[Niccolo Michetti]] y nél topa'l yá mentáu palaciu, del mesmu nome. Na marxe derecha del ríu Pírita ta asitiáu'l xardín botánicu de Tallín qu'ocupa 2,5 quilómetros y que contién más de 800 especies de plantes. El parque zoolóxicu de Tallín asitiáu al oeste de la ciudá cunta con más de trescientes especies d'animales, y la mayor concentración de cabres selvaxes en cautiverio del mundu.
Resume:
Al guardar los cambeos aceutes les
Condiciones d'usu
y aceutes de mou irrevocable lliberar la to collaboración baxo la
Llicencia CC BY-SA 4.0
y la
GFDL
. Aceutes qu'un hiperenllaz o URL ye reconocimientu bastante baxo la llicencia Creative Commons.
Zarrar
Ayuda d'edición
(s'abre nuna ventana nueva)
Esta páxina pertenez a 19 categoríes anubríes:
Categoría:Coordenaes en Wikidata
Categoría:Páxines qu'usen la ficha de patrimoniu de la UNESCO con parámetros desconocíos
Categoría:Páxines que usen enllaces máxicos ISBN
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores BNE
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores BNF
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores GND
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores ISNI
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores LCCN
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores Rellación OSM
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores TGN
Categoría:Wikipedia:Artículos con identificadores VIAF
Categoría:Wikipedia:Artículos con referencies temporales relatives
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaces frañíos a ficheros
Categoría:Wikipedia:Páxines con enllaz commonscat dende Wikidata
Categoría:Wikipedia:Páxines con errores de referencies
Categoría:Wikipedia:Páxines con etiquetes de Wikidata ensin traducir
Categoría:Wikipedia:Páxines qu'usen Timeline
Categoría:Wikipedia:Tradubot
Categoría:Wikipedia:Webarchive template wayback links