Ziemie białoruskie pod niemiecką okupacją w okresie I wojny światowej Wstęp Na przestrzeni całej ... more Ziemie białoruskie pod niemiecką okupacją w okresie I wojny światowej Wstęp Na przestrzeni całej swojej historii terytorium Białorusi oraz jego mieszkańcy zawsze znajdowali się na skrzyżowaniu kultur: pomiędzy Wschodem a Zachodem, pomiędzy katolicyzmem a prawosławiem. W czasie pierw-szej wojny światowej Białoruś znalazła się w samym centrum kataklizmu wojennego. Wojenna i dyplomatyczna rywalizacja pomiędzy Niemcami a Rosją, starania o terytorium Wileńszczyzny i Grodzieńszczyzny ze strony Polski, Litwy i Ukrainy-to wszystko nie sprzyjało próbom Białorusinów do zapewnienia sobie własnej państwowości. Niewątpliwie I wojna światowa wyznaczyła dalsze dzieje Białorusinów jako narodu, wówczas świadomego już swojej odrębności. Okres okupacji niemieckiej 1915-1918 roku na terytorium Białorusi pozostaje w niedostateczny sposób rozpoznany zarówno przez historiografi ę białoruską, jak i polską. Większość badań białoruskich historyków zajmu-jących się pierwszą wojną światową związana jest albo z nieokupowanym białoruskim terytorium, uchodźctwem, albo rozwojem białoruskiego ruchu narodowego i formowaniem białoruskiej państwowości. Z punktu widzenia polskiej historiografi i niemiecka okupacja terytorium białoruskiego (Ober Ost) zawsze znajdowała się na marginesie zainteresowań. Historycy polscy zajmujący się kwestią kształtowania się wschodnich granic II Rzeczypospolitej nie uwzględniają w dostateczny sposób wpływu, jaki na przebieg tego procesu odegrała niemiecka okupacja ziem białoruskich w czasie Wielkiej Wojny. Bez wątpienia ciekawe rezultaty może przynieść kompleksowe zajęcie się tym regionem, zwłaszcza że był on zamieszkały przez przedstawicieli wielu narodowości, którzy znaleźli się pod obcą okupacją, byli zależni od silniej-szych państw, a wpływ na ich życie miały również ogólnoeuropejskie procesy i odleglejsze wydarzenia. W badaniach nad konfl iktami narodowościowymi na tym obszarze należy wszechstronnie uwzględnić nie tylko miejsce lokalnej społeczności w założeniach okupanta niemieckiego, ale przede wszystkim perspektywę zwyczajnych ludzi, którzy zamieszkiwali ten obszar.
Pierwsza niemiecka okupacja. Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnyc... more Pierwsza niemiecka okupacja. Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnych 1914–1918, red. G. Kucharczyk, Warszawa 2019, s. 872. Już z racji geograficznego zasięgu władzy Berlina nad ziemiami dawnej Rzeczypospolitej w okresie Wielkiej Wojny, która sięgała od Poznania po Wilno, poznanie sposobu funkcjonowania niemieckiego aparatu okupacyjnego jest niezwykle ważne dla pogłębienia badań nad zagadnieniem, które można nazwać „sprawa polska w czasie Wielkiej Wojny”. […] Niniejsze opracowanie jest zbiorem studiów, którego celem jest nowe spojrzenie na tę problematykę, wykorzystując w tym celu szeroką bazę źródłową, którą zapewniły dokonane przez autorów kwerendy w zbiorach archiwalnych przechowywanych w Polsce, Niemczech, Austrii, Rosji, na Litwie i Białorusi. […] Od początku w zamierzeniach zespołu badawczego, który stworzył niniejszy tom, była intencja porównania pierwszej i drugiej okupacji na ziemiach polskich w dwudziestym wieku. Zagadnienie to zostało poddane analizie uwzględniającej przemiany w kulturze i myśli politycznej Niemiec, które zaszły nad Renem i Sprewą na skutek doświadczeń zebranych przez miliony Niemców na Wschodzie – jako żołnierzy i pracowników niemieckiej administracji okupacyjnej w Królestwie Kongresowym czy na obszarze zajmowanym przez Ober Ost.
У роки Першої світової війни по сучасній території Білорусі проходила лінія німецько-російського... more У роки Першої світової війни по сучасній території Білорусі проходила лінія німецько-російського фронту. У східній політиці Німеччини окуповані білоруські території до лютого 1918 р. розглядалися з декількох позицій. По-перше, в контексті ідеї «прикордонного валу» спочатку в рамках Обер Ост, пізніше з самостійних держав під німецьким протекторатом на території колишньої Російської імперії. Реалізація цієї ідеї уявлялася німецькими політичними силами як головний засіб ослаблен-ня Росії в геополітичному та економічному плані. По-друге, через приєднання якоїсь частини білоруських земель до Німеччини, Польщі, Литви чи України. При цьому створення білоруської національної держави не передбачалося. По-третє, з точки зору економічного використання білоруські території бачилася як транзитний ко-ридор для німецьких товарів на російський та український ринок. Ключові слова: Перша світова війна, німецька східна політика, німецька окупа-ція, білоруські території, Обер Oст, Берестейський мир.
Гістарыяграфія і крыніцы вывучэння гісторыі Беларусі: традыцыі і навацыі: зб. навук. арт. / уклад.: В. В. Яноўская. – Мінск: Беларуская навука, 2018. – 322 с. – С. 211-222., 2018
Ziemie białoruskie pod niemiecką okupacją w okresie I wojny światowej Wstęp Na przestrzeni całej ... more Ziemie białoruskie pod niemiecką okupacją w okresie I wojny światowej Wstęp Na przestrzeni całej swojej historii terytorium Białorusi oraz jego mieszkańcy zawsze znajdowali się na skrzyżowaniu kultur: pomiędzy Wschodem a Zachodem, pomiędzy katolicyzmem a prawosławiem. W czasie pierw-szej wojny światowej Białoruś znalazła się w samym centrum kataklizmu wojennego. Wojenna i dyplomatyczna rywalizacja pomiędzy Niemcami a Rosją, starania o terytorium Wileńszczyzny i Grodzieńszczyzny ze strony Polski, Litwy i Ukrainy-to wszystko nie sprzyjało próbom Białorusinów do zapewnienia sobie własnej państwowości. Niewątpliwie I wojna światowa wyznaczyła dalsze dzieje Białorusinów jako narodu, wówczas świadomego już swojej odrębności. Okres okupacji niemieckiej 1915-1918 roku na terytorium Białorusi pozostaje w niedostateczny sposób rozpoznany zarówno przez historiografi ę białoruską, jak i polską. Większość badań białoruskich historyków zajmu-jących się pierwszą wojną światową związana jest albo z nieokupowanym białoruskim terytorium, uchodźctwem, albo rozwojem białoruskiego ruchu narodowego i formowaniem białoruskiej państwowości. Z punktu widzenia polskiej historiografi i niemiecka okupacja terytorium białoruskiego (Ober Ost) zawsze znajdowała się na marginesie zainteresowań. Historycy polscy zajmujący się kwestią kształtowania się wschodnich granic II Rzeczypospolitej nie uwzględniają w dostateczny sposób wpływu, jaki na przebieg tego procesu odegrała niemiecka okupacja ziem białoruskich w czasie Wielkiej Wojny. Bez wątpienia ciekawe rezultaty może przynieść kompleksowe zajęcie się tym regionem, zwłaszcza że był on zamieszkały przez przedstawicieli wielu narodowości, którzy znaleźli się pod obcą okupacją, byli zależni od silniej-szych państw, a wpływ na ich życie miały również ogólnoeuropejskie procesy i odleglejsze wydarzenia. W badaniach nad konfl iktami narodowościowymi na tym obszarze należy wszechstronnie uwzględnić nie tylko miejsce lokalnej społeczności w założeniach okupanta niemieckiego, ale przede wszystkim perspektywę zwyczajnych ludzi, którzy zamieszkiwali ten obszar.
Pierwsza niemiecka okupacja. Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnyc... more Pierwsza niemiecka okupacja. Królestwo Polskie i kresy wschodnie pod okupacją mocarstw centralnych 1914–1918, red. G. Kucharczyk, Warszawa 2019, s. 872. Już z racji geograficznego zasięgu władzy Berlina nad ziemiami dawnej Rzeczypospolitej w okresie Wielkiej Wojny, która sięgała od Poznania po Wilno, poznanie sposobu funkcjonowania niemieckiego aparatu okupacyjnego jest niezwykle ważne dla pogłębienia badań nad zagadnieniem, które można nazwać „sprawa polska w czasie Wielkiej Wojny”. […] Niniejsze opracowanie jest zbiorem studiów, którego celem jest nowe spojrzenie na tę problematykę, wykorzystując w tym celu szeroką bazę źródłową, którą zapewniły dokonane przez autorów kwerendy w zbiorach archiwalnych przechowywanych w Polsce, Niemczech, Austrii, Rosji, na Litwie i Białorusi. […] Od początku w zamierzeniach zespołu badawczego, który stworzył niniejszy tom, była intencja porównania pierwszej i drugiej okupacji na ziemiach polskich w dwudziestym wieku. Zagadnienie to zostało poddane analizie uwzględniającej przemiany w kulturze i myśli politycznej Niemiec, które zaszły nad Renem i Sprewą na skutek doświadczeń zebranych przez miliony Niemców na Wschodzie – jako żołnierzy i pracowników niemieckiej administracji okupacyjnej w Królestwie Kongresowym czy na obszarze zajmowanym przez Ober Ost.
У роки Першої світової війни по сучасній території Білорусі проходила лінія німецько-російського... more У роки Першої світової війни по сучасній території Білорусі проходила лінія німецько-російського фронту. У східній політиці Німеччини окуповані білоруські території до лютого 1918 р. розглядалися з декількох позицій. По-перше, в контексті ідеї «прикордонного валу» спочатку в рамках Обер Ост, пізніше з самостійних держав під німецьким протекторатом на території колишньої Російської імперії. Реалізація цієї ідеї уявлялася німецькими політичними силами як головний засіб ослаблен-ня Росії в геополітичному та економічному плані. По-друге, через приєднання якоїсь частини білоруських земель до Німеччини, Польщі, Литви чи України. При цьому створення білоруської національної держави не передбачалося. По-третє, з точки зору економічного використання білоруські території бачилася як транзитний ко-ридор для німецьких товарів на російський та український ринок. Ключові слова: Перша світова війна, німецька східна політика, німецька окупа-ція, білоруські території, Обер Oст, Берестейський мир.
Гістарыяграфія і крыніцы вывучэння гісторыі Беларусі: традыцыі і навацыі: зб. навук. арт. / уклад.: В. В. Яноўская. – Мінск: Беларуская навука, 2018. – 322 с. – С. 211-222., 2018
Uploads
Już z racji geograficznego zasięgu władzy Berlina nad ziemiami dawnej Rzeczypospolitej w okresie Wielkiej Wojny, która sięgała od Poznania po Wilno, poznanie sposobu funkcjonowania niemieckiego aparatu okupacyjnego jest niezwykle ważne dla pogłębienia badań nad zagadnieniem, które można nazwać „sprawa polska w czasie Wielkiej Wojny”. […] Niniejsze opracowanie jest zbiorem studiów, którego celem jest nowe spojrzenie na tę problematykę, wykorzystując w tym celu szeroką bazę źródłową, którą zapewniły dokonane przez autorów kwerendy w zbiorach archiwalnych przechowywanych w Polsce, Niemczech, Austrii, Rosji, na Litwie i Białorusi. […] Od początku w zamierzeniach zespołu badawczego, który stworzył niniejszy tom, była intencja porównania pierwszej i drugiej okupacji na ziemiach polskich w dwudziestym wieku. Zagadnienie to zostało poddane analizie uwzględniającej przemiany w kulturze i myśli politycznej Niemiec, które zaszły nad Renem i Sprewą na skutek doświadczeń zebranych przez miliony Niemców na Wschodzie – jako żołnierzy i pracowników niemieckiej administracji okupacyjnej w Królestwie Kongresowym czy na obszarze zajmowanym przez Ober Ost.
Już z racji geograficznego zasięgu władzy Berlina nad ziemiami dawnej Rzeczypospolitej w okresie Wielkiej Wojny, która sięgała od Poznania po Wilno, poznanie sposobu funkcjonowania niemieckiego aparatu okupacyjnego jest niezwykle ważne dla pogłębienia badań nad zagadnieniem, które można nazwać „sprawa polska w czasie Wielkiej Wojny”. […] Niniejsze opracowanie jest zbiorem studiów, którego celem jest nowe spojrzenie na tę problematykę, wykorzystując w tym celu szeroką bazę źródłową, którą zapewniły dokonane przez autorów kwerendy w zbiorach archiwalnych przechowywanych w Polsce, Niemczech, Austrii, Rosji, na Litwie i Białorusi. […] Od początku w zamierzeniach zespołu badawczego, który stworzył niniejszy tom, była intencja porównania pierwszej i drugiej okupacji na ziemiach polskich w dwudziestym wieku. Zagadnienie to zostało poddane analizie uwzględniającej przemiany w kulturze i myśli politycznej Niemiec, które zaszły nad Renem i Sprewą na skutek doświadczeń zebranych przez miliony Niemców na Wschodzie – jako żołnierzy i pracowników niemieckiej administracji okupacyjnej w Królestwie Kongresowym czy na obszarze zajmowanym przez Ober Ost.