Yaratıcılıkla İlişkili Bilişsel Süreçler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, 2020
Bireylerde duyuşsal ve zihinsel etkinliklerle bütünleşen ve zihinsel bir süreç olan algı, duygu, ... more Bireylerde duyuşsal ve zihinsel etkinliklerle bütünleşen ve zihinsel bir süreç olan algı, duygu, imge, simge ve mecaz kavramları yaratıcılığın anlaşılmasında oldukça önemlidir (Aral, Yıldız Çiçekler, 2018). Yaratıcılık zihinsel bir süreç veya düşünme şekli olup, içinde bulunulan ortamlarda karşılaşılan sorunlara yönelik nesne, kavram ve imgelere bilişsel olarak farklı ve alternatif çözümler üretebilmektir (Aral, Yıldız Bıçakçı, 2014, Argun, 2004). Yaratıcı süreç, bireylerde alışılmış olunan düşünme şekillerinden ve kalıp yargılarından uzaklaşması ile harekete geçmektedir (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Yaratıcı süreç içerisinde asıl önemli olan, düşünmek, tasarlamak, keşfetmek ve uygulamayı gerçekleştirmektir. Yaratıcı süreç boyunca nesnenin boyutu, işlevi ve biçimi imgesel temeller üzerine kurulmaktadır (Artut, 2013). Problem çözme becerisi, karar verme becerisi ve kendini ifade edebilme becerisi ile iç içe olan yaratıcılığın özgün olma, işlevsel olma ve ürün ortaya koyma olmak üzere üç temel öğesi bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında yaratıcı birey kendisiyle başlayarak yaratıcı bilişsel süreç içerisinde bir probleme odaklanır, çeşitli sorular üreterek çözüm yollarını araştırır. Problemin çözüm yoluna ulaşıldığında ortaya bir ürün konulmuş olur (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Bireylerde yaratıcılığa ait bilişsel süreçler, imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duygu ile gerçekleşmektedir. İmge, herhangi bir uyarıcı olmadan bireyin zihninde canlanan duyumlar şeklinde tanımlanmaktadır (Yıldız, Şener, 2007). Algı ise, bir veya birden fazla duyu organının bellekte kaydettiği bir uyarıcının alıcı tarafından yorumlanmasıdır. Algının amacı, duyular aracılığıyla ulaşılan verileri bazı zihinsel etkenlerle kombinleyebilmek ve evrende var olan olguları anlamlandırabilmektir (Çakmak, 2005). İmgelem, bireyin hayatı boyunca edindiği imgeleri unutmayarak imgelerin ait olduğu kaynakların bulunmadığı anda da zihinde tekrar o imgeyi canlandırabilmesidir. İmgelem, bireyin algılayabildiği, hissedebildiği, düşünebildiği ve duyumsayabildiği her şeye uygulanabilmektedir (Küçüköner, 2004). Simgeler, çocukların çevrelerinde duyu organları ile algıladıkları şeylerle ilgili benimsedikleri işaretlerdir (Özdemir Beceren, Özge Ünsal, 2015). Mecaz, bireylerin hissettikleri duygularda, yaşama dair deneyimlerinde etkili olan çağrışımların ortaya çıkmasıdır. Duygu ise, bireylerin içinde bulundukları ortamdaki nesne ve olayların etkisi ile bireyde oluşan izlenimlerdir (Çetin, Koyuncuoğlu, 2013). Bireyler imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duyguları kullanarak yaratıcı bilişsel süreçleri ortaya koymaktadırlar. Özellikle son zamanlarda ülkemizde eğitimin her kademesinde çocukların yaratıcılıklarının ve yaratıcı düşüncelerinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçleri kullanma durumlarının yüksek olması ve yaratıcı bilişsel süreçleri okul öncesi eğitimde çocuklara kazandırmak amacıyla kullanılıyor olması beklenen ve istenilen bir durumdur. Çalışma ile okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçlerini ortaya koyabilmek amacıyla “Yaratıcılıkla İlişkili Bilişsel Süreçler Ölçeği”nin Türk kültürü için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Okul Öncesi Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarının Yaratıcılık Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi, 2020
Çalışmada okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin inc... more Çalışmada okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji deseni kapsamında yürütülmüştür. Bu amaçla çalışma kapsamında okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin belirlenmesi amacıyla nitel veriler toplanmıştır. Çalışmanın evreni Türkiye‟de MEB‟e bağlı anaokulu ve anasınıfları bünyesinde görev yapan okul öncesi öğretmenleridir. Ayrıca Eğitim Fakülteleri bünyesinde eğitimlerine devam eden okul öncesi öğretmen adaylarıdır. Çalışmanın örneklemi ise 2019–2020 öğretim yılında Konya il merkezinde MEB‟e bağlı anaokulu ve anasınıfları bünyesinde görev yapmakta olan okul öncesi öğretmenleri ile Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimde eğitimlerine devam eden öğretmen adayları oluşturmaktadır. Nitel araştırmada veri toplama yöntemlerinde kullanılan yöntemlerden birisi olan görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışmada okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. Görüşme formunun ilk bölümünde okul öncesi öğretmenlerinin ve okul öncesi öğretmen adaylarının kişisel bilgilerini içeren sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde ise yaratıcılık hakkında sekiz soru bulunmaktadır. Çalışmaya gönüllü katılan okul öncesi öğretmeni ve öğretmen adaylarının yarı yapılandırılmış görüşme formundaki sorulara ilişkin görüşleri içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde öncelikli olarak okul öncesi öğretmenlerinin ve okul öncesi öğretmen adaylarının görüşlerin temaları ve kategorileri oluşturulmuştur. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının görüşleri kodlama yapılarak verilmiştir. Çalışmada okul öncesi öğretmenleri Ö1, Ö2,… şeklinde okul öncesi öğretmen adayları ise ÖA1, ÖA2, ….. şeklinde kodlanmıştır. Çalışma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının yaratıcılık konusunda benzer düşüncelere sahip oldukları görülmüştür.
Yaratıcılıkla İlişkili Bilişsel Süreçler Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, 2020
Bireylerde duyuşsal ve zihinsel etkinliklerle bütünleşen ve zihinsel bir süreç olan algı, duygu, ... more Bireylerde duyuşsal ve zihinsel etkinliklerle bütünleşen ve zihinsel bir süreç olan algı, duygu, imge, simge ve mecaz kavramları yaratıcılığın anlaşılmasında oldukça önemlidir (Aral, Yıldız Çiçekler, 2018). Yaratıcılık zihinsel bir süreç veya düşünme şekli olup, içinde bulunulan ortamlarda karşılaşılan sorunlara yönelik nesne, kavram ve imgelere bilişsel olarak farklı ve alternatif çözümler üretebilmektir (Aral, Yıldız Bıçakçı, 2014, Argun, 2004). Yaratıcı süreç, bireylerde alışılmış olunan düşünme şekillerinden ve kalıp yargılarından uzaklaşması ile harekete geçmektedir (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Yaratıcı süreç içerisinde asıl önemli olan, düşünmek, tasarlamak, keşfetmek ve uygulamayı gerçekleştirmektir. Yaratıcı süreç boyunca nesnenin boyutu, işlevi ve biçimi imgesel temeller üzerine kurulmaktadır (Artut, 2013). Problem çözme becerisi, karar verme becerisi ve kendini ifade edebilme becerisi ile iç içe olan yaratıcılığın özgün olma, işlevsel olma ve ürün ortaya koyma olmak üzere üç temel öğesi bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında yaratıcı birey kendisiyle başlayarak yaratıcı bilişsel süreç içerisinde bir probleme odaklanır, çeşitli sorular üreterek çözüm yollarını araştırır. Problemin çözüm yoluna ulaşıldığında ortaya bir ürün konulmuş olur (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Bireylerde yaratıcılığa ait bilişsel süreçler, imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duygu ile gerçekleşmektedir. İmge, herhangi bir uyarıcı olmadan bireyin zihninde canlanan duyumlar şeklinde tanımlanmaktadır (Yıldız, Şener, 2007). Algı ise, bir veya birden fazla duyu organının bellekte kaydettiği bir uyarıcının alıcı tarafından yorumlanmasıdır. Algının amacı, duyular aracılığıyla ulaşılan verileri bazı zihinsel etkenlerle kombinleyebilmek ve evrende var olan olguları anlamlandırabilmektir (Çakmak, 2005). İmgelem, bireyin hayatı boyunca edindiği imgeleri unutmayarak imgelerin ait olduğu kaynakların bulunmadığı anda da zihinde tekrar o imgeyi canlandırabilmesidir. İmgelem, bireyin algılayabildiği, hissedebildiği, düşünebildiği ve duyumsayabildiği her şeye uygulanabilmektedir (Küçüköner, 2004). Simgeler, çocukların çevrelerinde duyu organları ile algıladıkları şeylerle ilgili benimsedikleri işaretlerdir (Özdemir Beceren, Özge Ünsal, 2015). Mecaz, bireylerin hissettikleri duygularda, yaşama dair deneyimlerinde etkili olan çağrışımların ortaya çıkmasıdır. Duygu ise, bireylerin içinde bulundukları ortamdaki nesne ve olayların etkisi ile bireyde oluşan izlenimlerdir (Çetin, Koyuncuoğlu, 2013). Bireyler imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duyguları kullanarak yaratıcı bilişsel süreçleri ortaya koymaktadırlar. Özellikle son zamanlarda ülkemizde eğitimin her kademesinde çocukların yaratıcılıklarının ve yaratıcı düşüncelerinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçleri kullanma durumlarının yüksek olması ve yaratıcı bilişsel süreçleri okul öncesi eğitimde çocuklara kazandırmak amacıyla kullanılıyor olması beklenen ve istenilen bir durumdur. Çalışma ile okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçlerini ortaya koyabilmek amacıyla “Yaratıcılıkla İlişkili Bilişsel Süreçler Ölçeği”nin Türk kültürü için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
Okul Öncesi Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarının Yaratıcılık Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi, 2020
Çalışmada okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin inc... more Çalışmada okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenoloji deseni kapsamında yürütülmüştür. Bu amaçla çalışma kapsamında okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin belirlenmesi amacıyla nitel veriler toplanmıştır. Çalışmanın evreni Türkiye‟de MEB‟e bağlı anaokulu ve anasınıfları bünyesinde görev yapan okul öncesi öğretmenleridir. Ayrıca Eğitim Fakülteleri bünyesinde eğitimlerine devam eden okul öncesi öğretmen adaylarıdır. Çalışmanın örneklemi ise 2019–2020 öğretim yılında Konya il merkezinde MEB‟e bağlı anaokulu ve anasınıfları bünyesinde görev yapmakta olan okul öncesi öğretmenleri ile Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimde eğitimlerine devam eden öğretmen adayları oluşturmaktadır. Nitel araştırmada veri toplama yöntemlerinde kullanılan yöntemlerden birisi olan görüşme tekniği kullanılmıştır. Çalışmada okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının yaratıcılık hakkında görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu oluşturulmuştur. Görüşme formu iki bölümden oluşmaktadır. Görüşme formunun ilk bölümünde okul öncesi öğretmenlerinin ve okul öncesi öğretmen adaylarının kişisel bilgilerini içeren sorular bulunmaktadır. İkinci bölümde ise yaratıcılık hakkında sekiz soru bulunmaktadır. Çalışmaya gönüllü katılan okul öncesi öğretmeni ve öğretmen adaylarının yarı yapılandırılmış görüşme formundaki sorulara ilişkin görüşleri içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde öncelikli olarak okul öncesi öğretmenlerinin ve okul öncesi öğretmen adaylarının görüşlerin temaları ve kategorileri oluşturulmuştur. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının görüşleri kodlama yapılarak verilmiştir. Çalışmada okul öncesi öğretmenleri Ö1, Ö2,… şeklinde okul öncesi öğretmen adayları ise ÖA1, ÖA2, ….. şeklinde kodlanmıştır. Çalışma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının yaratıcılık konusunda benzer düşüncelere sahip oldukları görülmüştür.
Uploads
farklı ve alternatif çözümler üretebilmektir (Aral, Yıldız Bıçakçı, 2014, Argun, 2004). Yaratıcı süreç, bireylerde alışılmış olunan düşünme şekillerinden ve kalıp yargılarından uzaklaşması ile harekete geçmektedir (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Yaratıcı süreç içerisinde asıl önemli olan, düşünmek, tasarlamak, keşfetmek ve uygulamayı gerçekleştirmektir. Yaratıcı süreç boyunca nesnenin boyutu, işlevi ve biçimi imgesel temeller üzerine kurulmaktadır (Artut, 2013). Problem çözme becerisi, karar verme becerisi ve kendini ifade edebilme becerisi ile iç içe olan yaratıcılığın özgün olma, işlevsel olma ve ürün ortaya koyma olmak üzere üç temel öğesi bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında yaratıcı birey kendisiyle başlayarak yaratıcı bilişsel süreç içerisinde bir probleme odaklanır, çeşitli sorular üreterek çözüm yollarını araştırır. Problemin çözüm yoluna ulaşıldığında ortaya bir ürün konulmuş olur (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Bireylerde yaratıcılığa ait bilişsel süreçler, imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duygu ile gerçekleşmektedir. İmge, herhangi bir uyarıcı olmadan bireyin zihninde canlanan duyumlar şeklinde tanımlanmaktadır (Yıldız, Şener, 2007). Algı ise, bir veya birden fazla duyu organının bellekte kaydettiği bir uyarıcının alıcı tarafından yorumlanmasıdır. Algının amacı, duyular aracılığıyla ulaşılan verileri bazı zihinsel etkenlerle kombinleyebilmek ve evrende var olan olguları anlamlandırabilmektir (Çakmak, 2005). İmgelem, bireyin hayatı boyunca edindiği imgeleri unutmayarak imgelerin ait olduğu kaynakların bulunmadığı anda da zihinde tekrar o imgeyi canlandırabilmesidir. İmgelem, bireyin algılayabildiği, hissedebildiği, düşünebildiği ve duyumsayabildiği her şeye uygulanabilmektedir (Küçüköner, 2004). Simgeler, çocukların çevrelerinde duyu organları ile algıladıkları şeylerle ilgili benimsedikleri işaretlerdir (Özdemir Beceren, Özge Ünsal, 2015). Mecaz, bireylerin hissettikleri duygularda, yaşama dair deneyimlerinde etkili olan çağrışımların ortaya çıkmasıdır. Duygu ise, bireylerin içinde bulundukları ortamdaki nesne ve olayların etkisi ile bireyde oluşan izlenimlerdir (Çetin, Koyuncuoğlu, 2013). Bireyler imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duyguları kullanarak yaratıcı bilişsel süreçleri ortaya koymaktadırlar. Özellikle son zamanlarda ülkemizde eğitimin her kademesinde çocukların yaratıcılıklarının ve yaratıcı düşüncelerinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçleri kullanma durumlarının yüksek olması ve yaratıcı bilişsel süreçleri okul öncesi eğitimde çocuklara kazandırmak amacıyla kullanılıyor olması beklenen ve istenilen bir durumdur. Çalışma ile okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçlerini ortaya koyabilmek amacıyla “Yaratıcılıkla İlişkili Bilişsel Süreçler Ölçeği”nin Türk kültürü için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
farklı ve alternatif çözümler üretebilmektir (Aral, Yıldız Bıçakçı, 2014, Argun, 2004). Yaratıcı süreç, bireylerde alışılmış olunan düşünme şekillerinden ve kalıp yargılarından uzaklaşması ile harekete geçmektedir (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Yaratıcı süreç içerisinde asıl önemli olan, düşünmek, tasarlamak, keşfetmek ve uygulamayı gerçekleştirmektir. Yaratıcı süreç boyunca nesnenin boyutu, işlevi ve biçimi imgesel temeller üzerine kurulmaktadır (Artut, 2013). Problem çözme becerisi, karar verme becerisi ve kendini ifade edebilme becerisi ile iç içe olan yaratıcılığın özgün olma, işlevsel olma ve ürün ortaya koyma olmak üzere üç temel öğesi bulunmaktadır. Bu bilgiler ışığında yaratıcı birey kendisiyle başlayarak yaratıcı bilişsel süreç içerisinde bir probleme odaklanır, çeşitli sorular üreterek çözüm yollarını araştırır. Problemin çözüm yoluna ulaşıldığında ortaya bir ürün konulmuş olur (Memduhoğlu, Uçar, Uçar, 2017). Bireylerde yaratıcılığa ait bilişsel süreçler, imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duygu ile gerçekleşmektedir. İmge, herhangi bir uyarıcı olmadan bireyin zihninde canlanan duyumlar şeklinde tanımlanmaktadır (Yıldız, Şener, 2007). Algı ise, bir veya birden fazla duyu organının bellekte kaydettiği bir uyarıcının alıcı tarafından yorumlanmasıdır. Algının amacı, duyular aracılığıyla ulaşılan verileri bazı zihinsel etkenlerle kombinleyebilmek ve evrende var olan olguları anlamlandırabilmektir (Çakmak, 2005). İmgelem, bireyin hayatı boyunca edindiği imgeleri unutmayarak imgelerin ait olduğu kaynakların bulunmadığı anda da zihinde tekrar o imgeyi canlandırabilmesidir. İmgelem, bireyin algılayabildiği, hissedebildiği, düşünebildiği ve duyumsayabildiği her şeye uygulanabilmektedir (Küçüköner, 2004). Simgeler, çocukların çevrelerinde duyu organları ile algıladıkları şeylerle ilgili benimsedikleri işaretlerdir (Özdemir Beceren, Özge Ünsal, 2015). Mecaz, bireylerin hissettikleri duygularda, yaşama dair deneyimlerinde etkili olan çağrışımların ortaya çıkmasıdır. Duygu ise, bireylerin içinde bulundukları ortamdaki nesne ve olayların etkisi ile bireyde oluşan izlenimlerdir (Çetin, Koyuncuoğlu, 2013). Bireyler imge, algı, imgelem, simgeler, mecaz ve duyguları kullanarak yaratıcı bilişsel süreçleri ortaya koymaktadırlar. Özellikle son zamanlarda ülkemizde eğitimin her kademesinde çocukların yaratıcılıklarının ve yaratıcı düşüncelerinin desteklenmesi hedeflenmektedir. Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçleri kullanma durumlarının yüksek olması ve yaratıcı bilişsel süreçleri okul öncesi eğitimde çocuklara kazandırmak amacıyla kullanılıyor olması beklenen ve istenilen bir durumdur. Çalışma ile okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcı bilişsel süreçlerini ortaya koyabilmek amacıyla “Yaratıcılıkla İlişkili Bilişsel Süreçler Ölçeği”nin Türk kültürü için geçerlik ve güvenirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir.