"Klâsik Türk Edebiyatında yazılmış Yusuf anlatıları, İslam, Yahudi ve Mısır kayn... more "Klâsik Türk Edebiyatında yazılmış Yusuf anlatıları, İslam, Yahudi ve Mısır kaynakla-rında genişçe yer almaktadır. Yusuf anlatısı Klâsik Türk Edebiyatının hemen her döneminde kaleme alınmıştır. Bu kıssa ile özdeşleşen zindan, kuyu ve gömlek gibi kavramlar, edebiyatımı-zın vazgeçilmez sembolleri arasındadır. Türk kültür ve edebiyatının önemli eserlerinden birisi olan Dede Korkut hikâyeleri, anlatıma dayalı eserler arasında önemli bir konuma sahiptir. Bun-lardan biri olan Bamsı Beyrek, içerdiği semboller yönüyle önemlidir. Metinlerarası ilişkiler ve karşılaştırmalı edebiyat bağlamında ele alındığında Yusuf kıssası ile Bamsı Beyrek hikâyesinin benzer sembolik örüntüleri taşıdığı görülür. Yusuf kıssası ve Bamsı Beyrek hikâyesinde özellikle gömlek öğesi, benzer sembolik anlatımlar taşır. Bu çalışmada Yusuf kıssasında ve Dede Kor-kut’taki Bamsı Beyrek hikâyesinde başkişi olan Yusuf ve Beyrek’in olgunlaşma süreçleri, her iki eserdeki benzer sembol olan “gömlek” ekseninde incelenecektir. Youssef and Züleyha narrative written in classical Turkish literature, can also be seen largely in both Islamic, Jewish and Egyptian literatures as well. Youssef narratives were written in almost all periods of classical Turkish literature. Such concepts as dungeon, well and shirt which are associated with Youssef narratives are an integral part of our literature. One of the most important masterpieces in Turkisk cultural and literary life, Dede Korkut Stories, have a unique place in the oral narrative tradition in Turkish literature. One of the stories, Bamsı Beyrek, is particularly significant owing to the symbols it contains. When viewed from intertextual and comparative literature perspective, both the above stories can be seen to have common symbolic structures. Among these symbols, the shirt in particular holds a very close smybolic connotation. In this study, the maturation of Youssef in Youssef Narrative and Beyrek in Dede Korkut Narrative will be dealt with in terms of the symbolic connotations of the shirt. "
Korkut Ata Türkiyat uluslararası Türk dili ve edebiyatı araştırmaları dergisi, Dec 30, 2022
Eserlerin hangi amaçlarla üretildiğinin ve/veya neden yazıldığının bilinmesi/bildirilmesi, eserin... more Eserlerin hangi amaçlarla üretildiğinin ve/veya neden yazıldığının bilinmesi/bildirilmesi, eserin alegorisini sunma-belirleme ve mesajını iletme-alma açısından önem arz eder. Eserlerde bölüm hâlinde bulunan sebep veya amaç, bazı eserlerde temsili istiare/metaforik olarak sezdirilir. Eserlerin açık veya gizli/örtük mesaj(lar)ı vardır. Bu mesaj(lar)a, bir sebep-sonuç veya amaç-sonuç olarak ortaya çıkan eserdeki anlatımla, ifade, üslup tespiti ve metnin çözümlenmesiyle ulaşılabilmektedir. Eserlerde bir bölüm olarak girişte veya eserin sonunda, açık veya saklı/örtük, yazılış nedenleri, amaçları, gerekçeleri ve süreçleri hakkında bilgilere ulaşılabilmektedir. Bölüm olarak dibacede/ön sözde veyahut ilerleyen bölümlerinde eserin “yazılma sebebi”ni açıklayan ifadeler, klâsik Türk edebiyatındaki birçok manzum-mensur/düzyazı eserde karşılaşılabilen bir olgudur. Klâsik Türk edebiyatında yazılmış mensur bir eserde “yaz(ıl)ma sebebi”, müstakil bir bölüm olarak yer alabileceği gibi, ön söz olarak adlandırılan dibacenin kendisi olabilir veyahut dibace içinde bulunulabilir. “Sebeb-i telif” adıyla anılan bu bölüm, benzeri isim ve çağrışımlarla görülebilmektedir. Bu bölümde, eserin ne amaçla yazıldığı, yazılış süreci, yazım serüveni, türü, konusu, muhtevası, alegorisi, yazım biçimi, yazım diline dair bilgiler sunulmaktadır. Yazarın/müellifin, eserin bu bölümlerinde poetik tartışmalara girmesi mümkündür. Müellifin şiir, şair ve sanat hakkındaki düşünceleri, dönemin edebiyat zevki, anlayışı, eğilimleri ve algısı; yaşanılan çağın sosyal, siyasal ve politik düzlemleri hakkında bilgilerin bulunabildiği bu bölümler, bir tür “şiir poetikası” özelliği taşır. Sebeb-i telifler, edebiyat tarihini aydınlatacak önemli verileri kapsayabilir. Müellife veya başkasına ait eserler ile eser yazımında gelinen aşamalar, süreçler ve dönemin edebiyat dünyasının yansımaları, sebeb-i teliflerde görülebilen hususlardandır. Bu makale, daha önce birçok metinden ve akademik araştırmalardan hareketle sebeb-i telifler için analiz metodu oluşturma çalışmalarına bir ek mahiyetindedir. Çalışmada, sebeb-i teliflerin ne şekilde analiz edilebileceğine dair çeşitli sorular sorulmuş, bir anlamda incelenecek olan sebeb-i teliflerin, hangi ana başlıklar altında analiz edilebileceğine dair bir yol haritası ve analiz yöntemi/metodu belirlenmiştir. Eserde sebeb-i telif bölümü yoksa bile araştırmacının bu soruları veya bazılarını tüm esere sorarak bir çıkarım yapması mümkündür.
Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Feb 16, 2016
Asil adi Ahmed olan Fasih’in Turkce ve Farsca divanlari vardir. Sebk-i Hindi uslubunun 17. Yuzyil... more Asil adi Ahmed olan Fasih’in Turkce ve Farsca divanlari vardir. Sebk-i Hindi uslubunun 17. Yuzyildaki onemli temsilcilerinden olan Fasih’in mesnevileri ve mensur eserleri de bulunur. Hattat olan sair, farkli sairlere ait divanlari, gazelleri, kasideleri, mesnevileri de farkli zamanlarda istinsah etmistir. Fasih’in yayinlanmis Divani ve Gul u Mul’u ve uzerinde yuksek lisans yapilan Behist-âbâd’i ile diger kucuk mensur eserlerinde gecen siirlerinden baska hem kendisine hem de baskalarina ait mecmualarda yayinlanmamis bircok siiri bulunmaktadir. Bunlarin bir kismi sairin daha once yayinlanmamis yeni siirleri adi altinda yayinlanmistir. Şairin yayinlanmamis siirlerin bir kismi da onun mektuplarinda gecen manzum bolumlerdir. Edebiyat, sosyal, siyasal, tip, muzik, antropoloji ve ekonomi gibi bircok alanda metni ve bilgiyi barindiran mecmualar, buyuk onem arz etmektedir. Edebiyat acisindan bakildiginda ise mecmualar; icindeki siir ornekleri ve sairler acisindan kayda deger birer hazine niteligi tasirlar. Birer derleme eser olan mecmualarda kimi sairlerin yeni siirlerine rastlamak mumkundur. Bu turden manzumeler, sairin divanina veya eserleri arasina alamadigi metinler olabilir. Bazen birsine gonderilen bir mektupta gecen cesitli manzumeler de bu mecmualarda gorulebilir. Ayrica sairlerin kendilerinin de mecmuayi derleyene vermis oldugu siirler de bulunabilir. Bununla birlikte sairin kendisine ait farkli mecmulari da bulunabilir ve sair, bu siirleri divanini tertip ettikten sonra yazmis olabilir. Fasih de kendisine ait mecmualarda boyle bir yol takip etmistir. Bu calisma, Fasih’e ait olup daha once yayinlanmamis Turkce gazeller ile beyitlerin, bentlerin, manilerin cesitli mecmualarda gecen cevriyazili yayinidir. Bunlardan bazilari sairin kendisine ait mecmualarda bulunurken bazilari da baska kisilerce tutulan mecmularda gecmektedir. Calismamiz, Fasih’e ait Turkce siirlere yenilerinin eklenmesini hedeflemektedir.
"Klâsik Türk Edebiyatında yazılmış Yusuf anlatıları, İslam, Yahudi ve Mısır kayn... more "Klâsik Türk Edebiyatında yazılmış Yusuf anlatıları, İslam, Yahudi ve Mısır kaynakla-rında genişçe yer almaktadır. Yusuf anlatısı Klâsik Türk Edebiyatının hemen her döneminde kaleme alınmıştır. Bu kıssa ile özdeşleşen zindan, kuyu ve gömlek gibi kavramlar, edebiyatımı-zın vazgeçilmez sembolleri arasındadır. Türk kültür ve edebiyatının önemli eserlerinden birisi olan Dede Korkut hikâyeleri, anlatıma dayalı eserler arasında önemli bir konuma sahiptir. Bun-lardan biri olan Bamsı Beyrek, içerdiği semboller yönüyle önemlidir. Metinlerarası ilişkiler ve karşılaştırmalı edebiyat bağlamında ele alındığında Yusuf kıssası ile Bamsı Beyrek hikâyesinin benzer sembolik örüntüleri taşıdığı görülür. Yusuf kıssası ve Bamsı Beyrek hikâyesinde özellikle gömlek öğesi, benzer sembolik anlatımlar taşır. Bu çalışmada Yusuf kıssasında ve Dede Kor-kut’taki Bamsı Beyrek hikâyesinde başkişi olan Yusuf ve Beyrek’in olgunlaşma süreçleri, her iki eserdeki benzer sembol olan “gömlek” ekseninde incelenecektir. Youssef and Züleyha narrative written in classical Turkish literature, can also be seen largely in both Islamic, Jewish and Egyptian literatures as well. Youssef narratives were written in almost all periods of classical Turkish literature. Such concepts as dungeon, well and shirt which are associated with Youssef narratives are an integral part of our literature. One of the most important masterpieces in Turkisk cultural and literary life, Dede Korkut Stories, have a unique place in the oral narrative tradition in Turkish literature. One of the stories, Bamsı Beyrek, is particularly significant owing to the symbols it contains. When viewed from intertextual and comparative literature perspective, both the above stories can be seen to have common symbolic structures. Among these symbols, the shirt in particular holds a very close smybolic connotation. In this study, the maturation of Youssef in Youssef Narrative and Beyrek in Dede Korkut Narrative will be dealt with in terms of the symbolic connotations of the shirt. "
Korkut Ata Türkiyat uluslararası Türk dili ve edebiyatı araştırmaları dergisi, Dec 30, 2022
Eserlerin hangi amaçlarla üretildiğinin ve/veya neden yazıldığının bilinmesi/bildirilmesi, eserin... more Eserlerin hangi amaçlarla üretildiğinin ve/veya neden yazıldığının bilinmesi/bildirilmesi, eserin alegorisini sunma-belirleme ve mesajını iletme-alma açısından önem arz eder. Eserlerde bölüm hâlinde bulunan sebep veya amaç, bazı eserlerde temsili istiare/metaforik olarak sezdirilir. Eserlerin açık veya gizli/örtük mesaj(lar)ı vardır. Bu mesaj(lar)a, bir sebep-sonuç veya amaç-sonuç olarak ortaya çıkan eserdeki anlatımla, ifade, üslup tespiti ve metnin çözümlenmesiyle ulaşılabilmektedir. Eserlerde bir bölüm olarak girişte veya eserin sonunda, açık veya saklı/örtük, yazılış nedenleri, amaçları, gerekçeleri ve süreçleri hakkında bilgilere ulaşılabilmektedir. Bölüm olarak dibacede/ön sözde veyahut ilerleyen bölümlerinde eserin “yazılma sebebi”ni açıklayan ifadeler, klâsik Türk edebiyatındaki birçok manzum-mensur/düzyazı eserde karşılaşılabilen bir olgudur. Klâsik Türk edebiyatında yazılmış mensur bir eserde “yaz(ıl)ma sebebi”, müstakil bir bölüm olarak yer alabileceği gibi, ön söz olarak adlandırılan dibacenin kendisi olabilir veyahut dibace içinde bulunulabilir. “Sebeb-i telif” adıyla anılan bu bölüm, benzeri isim ve çağrışımlarla görülebilmektedir. Bu bölümde, eserin ne amaçla yazıldığı, yazılış süreci, yazım serüveni, türü, konusu, muhtevası, alegorisi, yazım biçimi, yazım diline dair bilgiler sunulmaktadır. Yazarın/müellifin, eserin bu bölümlerinde poetik tartışmalara girmesi mümkündür. Müellifin şiir, şair ve sanat hakkındaki düşünceleri, dönemin edebiyat zevki, anlayışı, eğilimleri ve algısı; yaşanılan çağın sosyal, siyasal ve politik düzlemleri hakkında bilgilerin bulunabildiği bu bölümler, bir tür “şiir poetikası” özelliği taşır. Sebeb-i telifler, edebiyat tarihini aydınlatacak önemli verileri kapsayabilir. Müellife veya başkasına ait eserler ile eser yazımında gelinen aşamalar, süreçler ve dönemin edebiyat dünyasının yansımaları, sebeb-i teliflerde görülebilen hususlardandır. Bu makale, daha önce birçok metinden ve akademik araştırmalardan hareketle sebeb-i telifler için analiz metodu oluşturma çalışmalarına bir ek mahiyetindedir. Çalışmada, sebeb-i teliflerin ne şekilde analiz edilebileceğine dair çeşitli sorular sorulmuş, bir anlamda incelenecek olan sebeb-i teliflerin, hangi ana başlıklar altında analiz edilebileceğine dair bir yol haritası ve analiz yöntemi/metodu belirlenmiştir. Eserde sebeb-i telif bölümü yoksa bile araştırmacının bu soruları veya bazılarını tüm esere sorarak bir çıkarım yapması mümkündür.
Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, Feb 16, 2016
Asil adi Ahmed olan Fasih’in Turkce ve Farsca divanlari vardir. Sebk-i Hindi uslubunun 17. Yuzyil... more Asil adi Ahmed olan Fasih’in Turkce ve Farsca divanlari vardir. Sebk-i Hindi uslubunun 17. Yuzyildaki onemli temsilcilerinden olan Fasih’in mesnevileri ve mensur eserleri de bulunur. Hattat olan sair, farkli sairlere ait divanlari, gazelleri, kasideleri, mesnevileri de farkli zamanlarda istinsah etmistir. Fasih’in yayinlanmis Divani ve Gul u Mul’u ve uzerinde yuksek lisans yapilan Behist-âbâd’i ile diger kucuk mensur eserlerinde gecen siirlerinden baska hem kendisine hem de baskalarina ait mecmualarda yayinlanmamis bircok siiri bulunmaktadir. Bunlarin bir kismi sairin daha once yayinlanmamis yeni siirleri adi altinda yayinlanmistir. Şairin yayinlanmamis siirlerin bir kismi da onun mektuplarinda gecen manzum bolumlerdir. Edebiyat, sosyal, siyasal, tip, muzik, antropoloji ve ekonomi gibi bircok alanda metni ve bilgiyi barindiran mecmualar, buyuk onem arz etmektedir. Edebiyat acisindan bakildiginda ise mecmualar; icindeki siir ornekleri ve sairler acisindan kayda deger birer hazine niteligi tasirlar. Birer derleme eser olan mecmualarda kimi sairlerin yeni siirlerine rastlamak mumkundur. Bu turden manzumeler, sairin divanina veya eserleri arasina alamadigi metinler olabilir. Bazen birsine gonderilen bir mektupta gecen cesitli manzumeler de bu mecmualarda gorulebilir. Ayrica sairlerin kendilerinin de mecmuayi derleyene vermis oldugu siirler de bulunabilir. Bununla birlikte sairin kendisine ait farkli mecmulari da bulunabilir ve sair, bu siirleri divanini tertip ettikten sonra yazmis olabilir. Fasih de kendisine ait mecmualarda boyle bir yol takip etmistir. Bu calisma, Fasih’e ait olup daha once yayinlanmamis Turkce gazeller ile beyitlerin, bentlerin, manilerin cesitli mecmualarda gecen cevriyazili yayinidir. Bunlardan bazilari sairin kendisine ait mecmualarda bulunurken bazilari da baska kisilerce tutulan mecmularda gecmektedir. Calismamiz, Fasih’e ait Turkce siirlere yenilerinin eklenmesini hedeflemektedir.
Ahmet İçli, “Kasımî Mecmuasındaki Irak ve Çevresi (Bağdat ve Musullu) Şairler ile Şiirleri”, XVIII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler, 1-5 Ekim 2018 Ankara, C XII, Türk Dili ve Edebiyatı Tarihi, yay. haz. Semiha Nurdan – Muhammed Özler, Türk Tarih Kurumu 2022, s. 9-17., 2022
Klasik Türk edebiyatının gelişim sahası, İstanbul merkezli bugünkü Anadolu ile sınırlı kalmamış R... more Klasik Türk edebiyatının gelişim sahası, İstanbul merkezli bugünkü Anadolu ile sınırlı kalmamış Rumeli-Balkanlar ve Bağdat-Şam çevresini de kapsayıcı geniş bir coğrafyada yaşam alanı bulmuştur.
Uploads
Papers by Ahmet ICLI