Location via proxy:
[ UP ]
[Report a bug]
[Manage cookies]
No cookies
No scripts
No ads
No referrer
Show this form
Aller au contenu
Menu principal
Menu principal
déplacer vers la barre latérale
masquer
Fikarohana
Fandraisana
Wikipedia finday
Pejy rehetra
Pejy vaovao
Takelaka kisendra
Fikambanana
Toerana iraisana
Toerana iombonana
Non-malagasy speakers
Handray anjara
Fampidirana
Fiovana farany
Ny vaovao
Handefa takelaka
Fanomezana
Kianjam-pasika
Fanoroana sy fitsipika
Renipejy
Fototra dimy
Fanamboarana takelaka
Tadiavo
Tadiavo
Apparence
Hamorona kaonty
Hiditra
Fitaovana manokana
Hamorona kaonty
Hiditra
Pages pour les contributeurs déconnectés
en savoir plus
Fandraisan'anjara
Pejin-dresaka
Fanovana
Karatra
(fizarana)
Ajouter des langues
Lahatsoratra
dinika
Malagasy
Hamaky
Ovaina
Hanova ny fango
Hijery ny tantara
Fitaovana
Outils
déplacer vers la barre latérale
masquer
Actions
Hamaky
Ovaina
Hanova ny fango
Hijery ny tantara
Général
Pejy mirohy eto
Novaina
Handefa rakitra
Pejy manokana
Fampahalalana mikasika ny pejy
Obtenir l'URL raccourcie
Télécharger le code QR
Zavatra Wikidata
Amin'ny tetikasa hafa
Apparence
déplacer vers la barre latérale
masquer
Fampitandremana :
Tsy niditra tamin'ny kaontinao ianao. Ho hitan'ny vahoaka ny adiresy IP-nao raha manova inona na inona ianao. Raha
miditra amin'ny kaontinao
ianao dia ho anisan'ny tombontsoa anananao ny fanaovana ny fiovana amin'ny solonanaranao.
Fanamarinana anoherana ny spam.
Aza
fenoina ity!
== Fiaviana == === Sina === Efa fantatra ankehitriny fa karatra lalaovina manerana ny tany dia avy any [[Sina]] ary nipoatra tany ilay lalao tamin'ny [[dinastia Tang]] (618-907) tamin'ny boky soratana amin'ny taratasy (mbola rolao ny boky taloha). Navoatra avy tamin'ny [[kodiakely]] avy any [[India]] ny karatra azy mifandray amin'ny asa masina. ny karatra antitra indrindra hita tia hitan' Albert con Le Coq tany Turfan, faritan'i Xinjiang. Ny karatra dia anisan'ny ohatra voalohan'ny ksilôgrafia, nipoatra tamin'ny faran'ny dinastia Tang (taonjato faha 10). I [[Joseph Needham]] dia maminavina, araky ny loharano<ref>eto « source »</ref> hitany, fa mety tamin'ny taonjato faha sivy ny karatra no voaforona. Tamin'ny andron'ny Song, tamin'ny [[taonjato faha 11]] izany, ny fivoarana dia nampiteraka ny daomy. Tonga tany Eoropa tamin'ny [[taonjato faha 14]], tamin'ny andron'i [[Marco Polo]], nanaitaitra ny fivoaran'ny tonta printy tety eoropa ny karatra sinoa. Misy karazana lalao telo ny karatra sinoa : ny karatra daomy, ny karatra vola, ary ny karatra anaovana eseky, mandika ny piesin'ny xiangqi (eseky sinoa). Ao amin'ny karatra vola dia misy isa miovaova rohitra ara-isa, ary nampiasain'ny lalao sinoa maro : * [[ya-pai]] (karatra 32), nandritry ny [[dinastia Song]] * [[ma-diao]] (karatra 40), nandritry ny [[dinastia Song]] ===Ejipta=== Nandritra ny taona 11, dia nandroso ny lalàm-panorenana mivantana ny lalàm-panorenana tany Afrika, ka dia tonga tany Egypte izany. Ny karta baventy voalohany izay hita dia ireo ampanjakan'ny taona 12 sy 13, nampidinika amin'ny taona 15, no antsoina hoe Mamluk. Bô Mamluk nivadika indrindra tamin'ny taona 15, izay ao anatin'ny fombafomba tahaka ireo mpanjakan'ny talata vao nanamboatra tany Topkapı, Istanbul, tamin'ny taona 1939. Ao anatin'io bô io misy ny "golifi polo", "vola", "kibori" ary "sena". Amin'ny momba ny iray noho iray, misy folo lahy latabatra pip sy telo tatabatra cung đình. Ny tatabatra cung đình dia maneho fomba fanentanana fikarohana na famantarana, izay azo antoka fa noho ny didy maneho ny raitra taty aoriana ao amin'ny Islam Sunni. Ny teny "Nā'ib" (phó vua) dia novain'i Eropa. Ny tatabatra pip dia maneho ny folo amin'ny alàlan'ny latabatra, izany dia matetika afaka hita ao amin'ny latabatra fotsiny kokoa. Mifanaraka amin'ny vaovao, ireo latabatra ireo dia azo jerena fa hoe lalao baventy madinika tsotra izay tsy manana latabatra manokana tahaka ny "trump". === Azia Andrefana === Mety nandalo tamin' Azia Andrefana ny karatra sinoa alohan'ny fahatongavany tety eoropa tamin'ny taonjato faha 14, ny endriny tamin'izany fotoana izany dia mitovy be amin'ny endriky ny karatra amin'izao fotoana. Manana karatra 52 ny lalao azy efatra ny karazana : ny kibay anaovana polo, ny piesy, ny lefona azy ny kopy ; misy karatra folo anatin'ny serie iray ary telo ny karatra any ivelan'ny isa : malik (mpanjakaà, nā'ib malik (Mpanjaka faharoa), azy ny thānī nā'ib (Faharoa). Anatin'ny ohatra voatahiry ankehitriny, mitondra tarehy jeômetrika ny karatra fa tsy mitondra tarehin' olona. Ny lalao Malmelouk dia voaforon'i Leo Mayer tany amin'ny lapan'i Topkapi any Istanbul tamin'ny 1928. Tsy anttitra noho 1400 ilay lalao, fa nafahana nahitana singan-dalao tamin'ny taonjato faha 12 sy faha 13. === Eoropa ===
Ambangovangony:
Rehefa mitahiry ny fanovana nataonao ianao dia manaiky ny
Fepe-pampiasana
, ary manaiky ny hamela ny fandraisan'anjaranao araka ny
fahazoan-dalana CC BY-SA 4.0
ary ny
GFDL
. Manaiky ihany koa ianao fa fampatsiahivana ampy ny fametrahana URL mankany amin'ny pejy niaviana.
Aoka ihany
Fanoroana
(sokafy anaty takila hafa)