Douglas Haig
![]() Marszałek Douglas Haig | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby |
1884–1920 |
Siły zbrojne | |
Jednostki | |
Stanowiska |
Szef Sztabu Generalnego Indii Brytyjskich (1909–1912), |
Główne wojny i bitwy | |
Późniejsza praca |
Lord Rektor (1916–1919) i Kanclerz (1922–1928) Uniwersytetu św. Andrzeja w Szkocji |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Douglas Haig (ur. 19 czerwca 1861 w Edynburgu, zm. 29 stycznia 1928 w Londynie) – pierwszy hrabia (earl) Haig, generał brytyjski, później marszałek polny, dowódca Brytyjskich Sił Ekspedycyjnych w trakcie I wojny światowej, realizator kontrowersyjnego sposobu prowadzenia wojny, oskarżany m.in. o nadmierne szafowanie życiem żołnierzy i szukanie przełamania frontu za wszelką cenę, co kończyło się dla Ententy ogromnymi stratami.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w zamożnej rodzinie producentów whisky[2]. W 1895 ukończył z wyróżnieniem Królewską Akademię Wojskową w Sandhurst i został żołnierzem 7. pułku huzarów. Uczestniczył w wyprawie brytyjskiej 1898 do Sudanu pod dowództwem Horatio Kitchenera mającej na celu stłumienie powstania Mahdiego. Walczył m.in. w bitwie pod Omdurmanem, która doprowadziła do upadku powstania. W 1899 dostał stanowisko szefa sztabu generała Johna Frencha w Afryce Południowej, osobiście dowodził również w wielu bitwach II wojnie burskiej toczonej w latach 1899–1902. W jej ostatnim okresie kierował akcjami antypartyzanckimi. Potem odbywał służbę w Indiach i powołano go do Ministerstwa Wojny w Londynie, gdzie został szefem szkolenia wojskowego i współpracownikiem ministra wojny Richarda Haldane’a w sprawach reorganizacji i reformy wyposażenia wojsk, które niebawem musiały wziąć udział w I wojnie światowej.
Po wybuchu wojny Haig w 1914 przybył do Francji na stanowisku dowódcy I Korpusu, który w 1915 przeobraził się w I Armię. Podczas I wojny światowej, w grudniu 1915 r. zastąpił Johna Frencha na stanowisku dowódcy Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Poprzedzone to było wysłaniem do króla Jerzego V listu z obawami, że John French ma zbyt wielkie problemy z dowodzeniem Brytyjskimi Siłami Ekspedycyjnymi. Haig był wieloletnim przyjacielem Jerzego V[2], jednocześnie pozostając w stałym konflikcie z ministrem wojny i premierem Davidem Lloydem George'em. O ile Haig widział wygraną I wojny jedynie na Zachodzie, to George optował za przeprowadzeniem oskrzydlającego natarcia z Bliskiego Wschodu ze względu na zastój w Europie. Haig wzbudzał wówczas kontrowersje sprzeciwiając się prowadzeniu wojny pozycyjnej. Jego taktyka opierała się na wyeliminowaniu jak największej liczby Niemców[2], mimo że również straty armii brytyjskiej były ogromne.
Douglas Haig uczestniczył w bitwie nad Sommą w 1916 i bitwie pod Passchendaele w 1917 (znanej także jako „trzecia bitwa pod Ypres”). Ta pierwsza przyniosła pyrrusowe zwycięstwo aliantom, z kolei po tej drugiej zarówno alianci, jak i Niemcy ogłosili zwycięstwo, chociaż de facto pozostała ona nierozstrzygnięta. Straty po stronie aliantów wynosiły w obu tych bitwach w sumie prawie 950 000, jednak mimo to premier David Lloyd George nie potrafił zastąpić Haiga innym głównodowodzącym[3]. Zdecydował się jednak wstrzymać wysyłkę nowych oddziałów na front, przez co wiosną 1918 rozpoczęła się ostateczna niemiecka ofensywa dowodzona przez Ericha Ludendorffa usiłującego rozdzielić armie Wielkiej Brytanii i Francji w marcu 1918. Tym razem Haig i Lloyd George podjęli współpracę[3], doprowadzając do uzyskania stanowiska dowódcy naczelnych wojsk sprzymierzonych przez Ferdinanda Focha, obawiali się bowiem, że szef armii francuskiej – marszałek Philippe Pétain – skupi się na obronie francuskiej stolicy – Paryża. Ten czynnik oraz wsparcie ze strony oddziałów amerykańskich i dużej liczby czołgów brytyjskich sprawiły, że linia frontu nie przesunęła się, a alianci odnieśli zwycięstwo.
Po zakończeniu I wojny został w 1919 uhonorowany tytułem szlacheckim. Założył organizację kombatancką Legion Brytyjski i doprowadził do inauguracji zbiórki finansowej w każdą rocznicę zawieszenia broni na fundusz charytatywny własnego imienia, który istnieje do dziś[3].
Awanse
[edytuj | edytuj kod]porucznik (Lieutenant) – 1885
kapitan (Captain) – 1891
major (Major) – 1899
podpułkownik (Lieutenant-Colonel) – 1901
pułkownik (Colonel) – 1903
generał major (Major-General) – 1904
generał porucznik (Lieutenant-General) – 1910
generał (General) – 1914
marszałek polny (Field Marshal) – 1917
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ National Army Museum, London.
- ↑ a b c Cawthorne 2014 ↓, s. 146.
- ↑ a b c Cawthorne 2014 ↓, s. 147.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Nigel Cawthorne, Małgorzata Szubert (tłumacz): Dowódcy i generałowie. Prawdziwe historie. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2014. ISBN 978-83-280-0741-3.
- ISNI: 0000000107746065
- VIAF: 88873527
- ULAN: 500021294
- LCCN: n83022728
- GND: 119023342
- BnF: 12511828b
- SUDOC: 067040160
- NLA: 35073640
- NKC: jx20130927007
- BNE: XX5347205
- NTA: 068325851
- BIBSYS: 90709727
- Open Library: OL1783546A, OL4423844A
- PLWABN: 9810656768505606
- NUKAT: n99007578
- OBIN: 33633
- J9U: 987007262247005171
- PTBNP: 86801
- NSK: 000569105
- LIH: LNB:Bmwh;=CY
- Absolwenci Uniwersytetu Oksfordzkiego
- Brytyjscy marszałkowie polni
- Ludzie urodzeni w Edynburgu
- Odznaczeni Gwiazdą 1914
- Odznaczeni Medalem Wojennym Brytyjskim
- Odznaczeni Medalem Zwycięstwa
- Odznaczeni Orderem Gwiazdy Jerzego Czarnego
- Odznaczeni Orderem Imperium Indyjskiego
- Odznaczeni Orderem Łaźni
- Odznaczeni Orderem Michała Walecznego
- Odznaczeni Orderem Ostu
- Uczestnicy I wojny światowej (Imperium brytyjskie)
- Urodzeni w 1861
- Zmarli w 1928