بائی پولر ڈس آرڈر
Appearance
بائی پولر ڈس آرڈر (bipolar disorder) اک ذہنی مرض اے جس وچ مریض کدی افسردگی (پژمردگی) دی حالت وچ ہُندا اے تے کدی خوشی تے ہیجان دی حالت وچ ۔
بائی پولر ڈس آرڈر | |
---|---|
مترادفات | Bipolar affective disorder, bipolar illness, manic depression, manic depressive disorder, manic-depressive illness,[۱] manic-depressive psychosis, circular insanity,[۱] bipolar disease[۲] |
![]() | |
بائی پولر ڈس آرڈر وچ مریض کدی جنونی حالت وچ ہُندا اے تے کدی افسردہ۔ | |
خصوصیت | طب نفسی |
علامات | Periods of ادايسے (موڈ) and elevated mood[۳][۴] |
پیچیدگی | خود کشی, self-harm[۳] |
عمومی حملہ | 25 years old[۳] |
قسماں | Bipolar I disorder, bipolar II disorder, others[۴] |
وجوہات | Environmental and جینیات[۳] |
خطرہ عنصر | Family history, بچےآں دا استحصال, long-term stress[۳] |
مماثل کیفیت | Attention deficit hyperactivity disorder, personality disorders, انفصام, substance use disorder[۳] |
علاج | Psychotherapy, دواs[۳] |
معالجہ | Lithium, antipsychotics, anticonvulsants[۳] |
تعدد | 1-3%[۳][۵] |
ضرورت توں زیادہ خریداری (shopping spree) اس مرض دی اک واضح علامت اے۔[۶]
اقتباس
[سودھو]روزنامہ جنگ وچ فاروق احمد انصاری لکھدے نيں کہ بائی پولر ڈس آرڈر نوں جاننے دی ضرورت اے:
- "دنیا وچ وڈی وڈی مشہورشخصیتاں ایسی نيں جو بائی پولرڈس آرڈر(دو قطبی عارضہ) دا شکار ہونے دے باوجود اپنی تخلیقی صلاحیتاں دا بخوبی استعمال کردی رہیاں نيں اوران کایہ رویہ ساڈے لئی قابل تقلید اے۔ انہاں شخصیتاں وچ ابراہم لنکن، نیوٹن، فلورنس نائٹینگل، باکسر مائیک ٹائی سن، اداکار میل گبسن، مارلن منرو تے کیتھرین زیٹا جونز شامل ناں۔
- انٹرنیشنل سوسائٹی آف بائی پولر ڈس آرڈر دے مطابق دنیا دی آبادی دا 24 فیصد حصہ اس ذہنی مرض وچ مبتلا اے۔ اک ماہر نفسیات دا کہنا اے کہ ساڈے ہاں ذہنی امراض نوں اک معاشرتی دھبے دے طور اُتے لیاجاندا اے، اس وجہ توں ساڈے ہاں لوکاں دی اکثریت ایسی بیماریاں نوں چھپاندی اے، جواک بہت وڈا معاشرتی المیہ اے۔ لہٰذا ایداں دے افراد نوں ناکارہ مت سمجھاں تے انہاں نوں زندگی توں وکھ مت کرن۔ انہاں دے نال تعاون کرن، صبر تے حوصلے دا دامن مت چھڈن۔
- بائی پولرڈس آرڈر کیتا اے ؟
- بائی پولر ڈس آرڈراک قسم دی موڈ دی خرابی اے۔ اس بیماری وچ موڈ کدی حد توں زیادہ خوش ہوجاندا اے تے کدی اس وچ بے انتہا ادايسے آ جاندی اے۔ اس مرض دے دو حصے ناں۔ پہلے دورماں بہت زیادہ خوشی، ہیجان انگیزی تے بے انتہا توانائی ہُندی اے ۔ اسنوں ہائیپومانیا (hypomania) یا مینک ایپی سوڈ (manic episode) کہندے ناں۔ اس وچ لوک عموماً نتیجے دی پروا کیتے بغیر فیصلے کردے ناں۔ اس دے برعکس دوسرے دور ڈپریسیو ایپی سوڈ (depressive episode) وچ مریض شدید تھکن، بے بسی، نڈھال رہنے تے خود ترسی دی کیفیت دا شکار ہوئے جاندا اے۔
- دونے دوراں دے درمیانی وقفے وچ مریض عموماً نارمل رہندا اے۔ کچھ ایسی کیفیات وی ہُندیاں نيں جنہاں وچ دونے دوراں دی ملی جلی کیفیات پائی جاندی ناں۔ ایہ علامات کچھ ہفتے وی رہ سکدیاں نيں،کچھ ماہ وی تے بعض اوقات کئی سال وی چلدی ناں۔ اس مرض دی وجوہات وچ وراثتی تے ماحولیاتی، دونے عوامل دا اثر ہوسکدا اے۔ اس دی تشخیص اک پیچیدہ عمل اے کیونجے اس دی بہت ساریاں علامات دوسری ذہنی بیماریاں دی علامات توں ملدی جلدی ناں۔
- علامات
- ذہنی دباؤ
- ہر وقت اُداس رہنا
- بھکھ تے وزن کم ہوئے جانا
- نیند آنے وچ مشکل پیش آنا
- ہر وقت تھکاوٹ محسوس کرنا
- خود اعتمادی کھو دینا
- اسباب
- بائی پولر ڈس آرڈر دا سامنا زندگی دے کِسے وی حصے وچ کرنا پڑ سکدا اے۔ مرداں تے عورتاں وچ اس بیماری دی شرح برابرہُندی اے۔ بائی پولر ڈس آرڈر ساڈے دماغ اُتے اثر انداز ہُندا اے۔ ایہ بیماری مشکل حالات، کِسے جسمانی بیماری یا ذہنی دباؤ دی وجہ توں وی شروع ہوئے سکدی اے۔ بدقسمتی توں ایداں دے افراد دے لوکاں توں تعلقات کچھ زیادہ پائیدار نئيں ہُندے تے انہاں وچ بالعموم پیشہ ورانہ صلاحیتاں وی کم ہُندی ناں۔ انہاں وچ پچھتاوے (guilt) دا عنصر وی بہت ہُندا اے۔ اس دے نال نال انہاں نوں کم مائیگی دا احساس وی گھیرے رکھدا اے۔ ایداں دے لوکاں دا زندگی دے بارے وچ تصور منفی ہُندا اے، لہٰذا انہاں وچ خود نوں نقصان پہنچانے دے رجحان دی شرح وی زیادہ ہُندی اے۔
- علاج
- جے آپ نشہ آور اشیاء دا ستعمال کردے نيں تاں اُنہاں نوں فوراََ چھڈ داں کیونجے ایہ آپ دے مزاج وچ تبدیلی لیانے دی وجہ بندی ناں۔ اپنے اردگرد لوکاں دے نال اچھے تعلقات بنائاں کیونجے ایہ لوک آپ دے مزاج نوں بہتر رکھنے وچ آپ دی مدد کر سکدے ناں۔ اپنی زندگی وچ نظم و ضبط پیدا کرن جداں کہ وقت اُتے کھانا ،پینا، سونا اورجسمانی سرگرمی وچ حصہ لینا، ایہ آپ دے مزاج نوں بیلنس کردا اے۔ ورزش کرنے، پیدل چلنے تے دوڑنے توں وی ذہنی دباؤ کم ہُندا اے۔ جے بائی پولر ڈس آرڈر دی وجہ توں آپ نوں بہت زیادہ مشکلات دا سامنا ہوئے تاں جلد توں جلد ڈاکٹر توں رُجوع کرن کیونجے اس دا علاج ادویات توں وی کیتا جاندا اے۔
- مناسب علاج، طرز زندگی وچ مثبت تبدیلیاں، ورزش تے باقاعدہ تھراپی دے ذریعے اس بیماری دا کافی حدتک علاج کر کے متاثرہ شخص نوں نارمل کیتا جا سکدا اے۔ بوہت سارے والدین اپنی بچیاں دا علاج کروانے دی بجائے انہاں دی شادی کرنے نوں ترجیح دیندے ناں۔ انہاں دے نزدیک ایہ اس بیماری دا سب توں آسان حل اے، حالانکہ حقیقت اس دے برعکس اے کیونجے والدین نوں سمجھنا چاہیے کہ انہاں دا ایہ فیصلہ بعد وچ بچیاں دے لئی شدید مسائل کاسبب بن سکدا اے ۔ دوران حمل ایہ حالت شدید تے وضع حمل دے بعد شدید ترین صورت اختیار کر جاندی اے۔ دوران حمل تے اس دے بعد ماہر امور زچہ بچہ تے ماہر نفسیات دے مشوراں توں مریضہ دی ذمہ داریاں ونڈ کر اس مرض دی شدت نوں کافی حد تک نارمل کیاجاسکدا اے۔ اس لئی کوشش کرن کہ وضع حمل توں پہلے اس بیماری دا علاج ہوجائے ۔
- ماہرین دا کہناہے کہ اسيں لوک اس گل اُتے غور نئيں کردے کہ اسيں منفی خیالات کیوں رکھدے نيں، ساڈے اندر ٹھہراؤ کیوں نئيں اے تے اسيں مطمئن تے پرسکون کیوں نئيں نيں؟ اسيں اس دی تہ وچ جانے دی کوشش نئيں کردے۔ جے رویے وچ منفی تبدیلیاں نمایاں ہونے لگاں، بے زاری تے چڑچڑاپن شخصیت دا مستقل حصہ بننے لگے تاں اسنوں عام گل نہ سمجھاں تے جے ضرورت محسوس ہوئے تاں نفسیاتی ڈاکٹر دے پاس جانے توں وی مت جھجکيتیاں ۔ عموماً ایداں دے مریضاں دے موڈ نوں ٹھیک کرنے دے لئی ادویات دتی جاندی ناں۔ مریض دی جلد صحتیابی وچ قریبی عزیزاں تے رشتہ داراں دا رویہ وی بہت اہمیت رکھدا اے۔"[۷]
ہور ویکھو
[سودھو]حوالے
[سودھو]- ↑ ۱.۰ ۱.۱ Edward Shorter (2005). A Historical Dictionary of Psychiatry. Oxford University Press, 165–166. ISBN 978-0-19-517668-1.
- ↑ (2015) Oxford Textbook of Palliative Nursing (in en). Oxford University Press, Incorporated, 623. ISBN 978-0-19-933234-2.
- ↑ ۳.۰ ۳.۱ ۳.۲ ۳.۳ ۳.۴ ۳.۵ ۳.۶ ۳.۷ ۳.۸ سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا
<ref>
ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتےBMJ2012
لئی۔ - ↑ ۴.۰ ۴.۱ سائیٹ غلطی:نا منیا جان والا
<ref>
ٹیگ کوئی لکھت نئیں دتی گئی اتے پتےDSM5
لئی۔ - ↑ "The impact of environmental factors in severe psychiatric disorders". Front Neurosci 8 (19). February 2014. doi: . PMID 24574956.
- ↑ Bipolar disorder, Harvard Health Letter
- ↑ فاروق احمد انصاری۔ روزنامہ جنگ