Շինն Ֆեյն
Տեղեկությունը այս հոդվածում կամ նրա որոշ բաժիններում հնացել է: Դուք կարող եք օգնել նախագծին՝ թարմացնելով այն և դրանից հետո հեռացնել կաղապարը: |
Շինն Ֆեյն իռլանդերեն՝ Sinn Féin | |
---|---|
![]() | |
Տեսակ | կուսակցություն |
Երկիր | ![]() ![]() |
Առաջնորդ | Mary Lou McDonald? |
Հիմնադիր | Արթուր Գրիֆիթ |
Հիմնադրված | նոյեմբերի 28, 1905[1] |
Գաղափարախոսություն | Irish republicanism?, հանրապետականություն, ձախ ազգայնականություն և populist socialism? |
Քաղաքական հայացք | ձախ ուժեր և ձախակենտրոն |
Շտաբ | 44 Parnell Square, Դուբլին 1, Իռլանդիա |
Թերթ | An Phoblacht |
Միջազգային պատկանելություն | European United Left–Nordic Green Left? |
Հաջորդ | Aontú? |
Կայք | sinnfein.ie sinnfein.ie/ga/ |
![]() |
Շին ֆեյն (իռլ․՝ Sinn Féin, թարգ․՝ «մենք ինքերս»), իռլանդական հանրապետական և ժողովրդավարա-սոցիալիստական քաղաքական կուսակցություն, որը գործում է ինչպես Իռլանդիայի Հանրապետությունում, այնպես էլ Հյուսիսային Իռլանդիայում։
Հանդես է եկել հանուն բրիտանական տիրապետությունից Իռլանդիայի դուրս գալուն։ Հաջողության հասնելով 1919 թվականի բրիտանական պառլամենտի ընտրություններում (իռլանդացիներին պատկանող 105 տեղից՝ 73-ը)՝ շիննֆեյները Դուբլինում հրավիրեցին իռլանդական պառլամենտ և հռչակեցին Իռլանդիայի անկախությունը։ Այնուամենայնիվ հետագայում (1921) շիննֆեյներների աջ ղեկավարները կնքեցին անգլո-իռլանդական համաձայնողական պայմանագիր, որով իռլանդական ազգային-ազատագրական շարժումը պառակտվեց, և 1922—1923 թվականներին սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ։ Պատերազմում պարտվելուց հետո, շինֆեյներների մի մասը, չընդունելով պայմանագիրը, անցավ ընդհատակ։ 1950-ական թվականներին վերստին քաղաքական ասպարեզ գալով՝ շինֆեյներներ (որ վերստեղծեցին կուսակցությունը) առաջադրեցին Իռլանդիայի միավորման հակաիմպերիալիստական ծրագիր։ 1970-ական թվականների սկզբին շինֆեյներներ պառակտվեցին երկու թևի՝ «պաշտոնական» (հանդես Էին գալիս քաղաքական միջոցներով Իռլանդիայի միավորման համար) և «ժամանակավոր» (կողմ Էին զինված տեռորիստական պայքարին)։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
![]() | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շինն Ֆեյն» հոդվածին։ |
|
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 8, էջ 509)։ ![]() |