Halil Ozsavli is a Assistant Professor the Department of Social Studies Education in Kilis 7 Aralık University in Kilis. He got the degree of P.HD at Hacettepe Universityin 2014. He got the master’s degree at Harran University in 2010, and a BA in Social Studies Education at InonuUniversity in 2003. He was accepted as visiting scholar by Armenian Studies Program of University of Michigan-Ann Arbor during the fall semester of 2010-2011 academic year and for the spring and fall semesters of 2013-2014 academic year by the Armenian Research Center of University of Michigan-Dearborn. His post-doc was at University of Kent, Canterbury. His research interests focuses on ethnic awakening of Ottoman minorities, political and cultural reforms, nationalism, muslim and non-muslim relations in the 19th century Ottoman Empire. He is the author of "Urfa Ermenileri (Sosyal- Siyasi ve Kültürel Hayat)" [Armenins of Urfa Address: Kilis 7 Aralik University Kilis/Turkiye
TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİ HAKKINDA KAZAK HALKININ GÖRÜŞLERİ
Vecihi Sefa Fuat HEKİMOĞLU
Türkiye ile E... more TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİ HAKKINDA KAZAK HALKININ GÖRÜŞLERİ Vecihi Sefa Fuat HEKİMOĞLU Türkiye ile Ermenistan arasındaki olaylarda başlıca meseleyi, 1915 yılı olayları ve sözde soykırım konusu oluşturmaktadır. Bu olaylar hakkındaki bilgiler Kazakistan’a çoğunlukla Rusya üzerinden, Rusça literatür ile ulaştığı için Kazak halkı genellikler Ermeni tezleri hakkında bilgi sahibidir. Tarihi süreçte baktığımızda Türkistan Türkleri de Ermeni Taşnak çetelerinin saldırı ve yağmalarına maruz kalmıştır ancak ileriki yıllardaki Sovyet propagandasının etkisiyle Kazaklar arasında, Ermeni tezini destekler yayınlar yapılmıştır. 1915 yılı olaylarının gerçek yüzünün Kazak halkı tarafından doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kazakça ve Rusça yayınlarla kendi tezini savunmalı; Ermeni Meselesini konu alan uluslararası konferans ve sempozyumlara Kazak bilim insanlarının katılımı daha yoğun bir şekilde sağlanmalıdır.
1936’da Fransa’daki Sosyalist Hükümet Suriye ile bir antlaşma yaptı. Bu antlaşmaya göre Suriye üç... more 1936’da Fransa’daki Sosyalist Hükümet Suriye ile bir antlaşma yaptı. Bu antlaşmaya göre Suriye üç sene içerisinde bağımsız olacaktı. Bu durum neticesinde Sancak’ın geleceği Fransa ve Türkiye arasında tekrar tartışma konusu oldu. Türkiye Sancak’taki nüfus ekseriyetinin Türk olmasına dayanarak Sancak’a bağımsızlık verilmesini istiyordu. Fransa’nın Türkiye’nin bu isteğini reddetmesi üzerine mesele Milletler Cemiyeti’ne götürüldü. Milletler Cemiyeti 1937 yılında Sancak meselesi ile ilgili olarak Türkiye’nin lehine kararlar aldı. Bu karara göre; Sancak içişlerinde bağımsız, fakat dışişlerinde bazı şartlarda Suriye’ye bağımlı “ayrı bir varlık” olacaktı. Resmi dil Türkçe olacak, ordusu bulunmayacaktı. Yaşanan bu gelişmeler Ermeniler tarafından endişe ile karşılandı. Yönetimde Türklerin çoğunlukta olduğu Sancak’ta yaşamak istemeyen Ermeniler, 1938 yılında Türk ordusunun Sancak’a girmesiyle Suriye’ye göç etmeye başladılar. Bu ilk göçte yaklaşık 350 civarında aile kendi isteğiyle Halep’e göç etti. Türk hükümetinin Ermenilere herhangi bir baskısı olmadı. Aksine Ermenilerin göç etmesini istemeyen Türk hükümeti, Ermenilere herhangi bir şekilde kötü muamelede bulunanların şiddetle cezalandırılacağını duyurdu. Ermenilerin Türk idaresindeki bir şehirde yaşamak istememesinin nedeni geçmişte izledikleri Fransız yanlısı tavır nedeniyle duydukları pişmanlıktı. 19 Mayıs 1939’da Sancak’ın Türkiye’ye geçmesi kararlaştırıldı. Fransızlarla yapılan antlaşmaya göre Fransız askerleri bir ay içerisinde Hatay’ı terk edecek, isteyen Hatay devleti vatandaşları ülke değişikliği sebebiyle altı ay içerisinde Suriye ve Lübnan vatandaşı olabilecekti. Ermeniler bu karara istinaden Suriye veya Lübnan vatandaşı olabilmek için Sancak’ı terk etmeye karar verdi. Başlangıçta Ermenilerin göç etmesine karşı olan Fransa onların göç konusundaki kararlı isteklerini görünce göç işini bizzat üstlendi. Ancak yapılan antlaşma gereği Fransız askerlerinin bir ay içerisinde Sancak’ı terk etmesi gerektiğinden göçün hızlı bir şekilde bitirilmesi gerekiyordu. Albay Collet’in liderliğinde iki hafta içerisinde 14.000 Ermeni yük ve hayvanları ile birlikte Sancak’ı terk etti. Göç eden Ermeniler Halep, Basit ve Tartus’daki kamplarda birkaç hafta kaldıktan sonra Lübnan’da Beyrut, Beka Vadisi ve Ancar’a yerleştirildiler. Göç eden 14.000 Ermeni’nin yaklaşık olarak 13.000’i Lübnan topraklarına yerleştirildi. Bunun nedeni Lübnan’da Ermenilerin yerleştirilebileceği daha fazla arazinin var olmasıydı. Göç boyunca Türk hükümeti tarafından Ermenilere herhangi bir zorluk çıkarılmadı. Ermeniler taşıyabildikleri her şeyi beraberlerinde götürdüler. Taşınmaz malları ise daha sonra kendileri tarafından satılarak paraya çevrildi. Sancak’ta kalmak isteyen Ermenilerin can ve mal güvenliği sağlandı.
Hundreds of ancient antiquities were relocated to Europe as a result of
excavations carried out b... more Hundreds of ancient antiquities were relocated to Europe as a result of excavations carried out by the Germans before World War and by the excavations carried on by the British in the immediate aftermath of the war. Germans, sometimes with the permission of the Ottoman state and sometimes illegally, moved many ancient Greek and Babylon artifacts during excavations in western Anatolia thanks to the friendly relations they established with the Ottoman Empire before the war. The British, as a victorious state of the war, while caring out new excavations in Iraq and Istanbul, they pursued the antiquities which were removed from the ground during the excavations done by the Germans before the war and had not yet transported to Germany. Wanting to explore new antiquities British archaeologists and museums performed new excavations, at the same time, they tried to figure out where did the Germans had made excavations and to where did they took the antiquities through investigations were done by their military and civil administrators. AS a result of these investigations it was understood that before the War tons of antiquities of Sumerian and Babylonian periods and also some works that belong to the early Islamic period, were shipped to Berlin by the Germans.
Ottoman Empire, Russian Empire, Egypt and Iran, losing their economic and political influence, ha... more Ottoman Empire, Russian Empire, Egypt and Iran, losing their economic and political influence, had either become assimilated or became ineffective groups, and were stuck in a few city centers. The situation was the same within the Armenian communities in the Balkans. After the Muslim-Christian conflicts that occurred in Anatolia in 1895-1896 many Armenians migrated to the Balkan lands. However, today a large majority of the Armenian communities in the Balkan countries were created by the Armenians who migrated from Anatolia to the Balkan countries after 1922. Although after the Second World War there was a decrease in the Armenian population in the Balkan countries, tens of thousands of Armenians in the Balkan countries are still able to continue their existence without assimilation thanks to their own churches, schools, foundations and associations.
Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2017
Armenians and Turks lived together in Urfa for hundreds of years. As a result of this Armenians a... more Armenians and Turks lived together in Urfa for hundreds of years. As a result of this Armenians and other Muslim societies of Urfa the Kurds, Arabs and Turks influenced each other. But as a consequence of being less than the Muslim groups Armenians were affected more than influencing the others. The most distinct effect was on the language. Because as in many other parts of the Ottoman Empire, Armenians learned and spoke the most spoken language in the region they live. For that reason while the Armenians who live in the east part of the Empire were speaking Kurdish, the Armenians who live in the north, south, west and inner parts of the empire were speaking Turkish. Armenians of Urfa too were speaking Turkish. Kurdish and Arabic Armenians were not less in Urfa. Besides this Urfa Armenians adapt and performed many other traditions which were peculiar to Urfa. In many social events like engagement, wedding or funeral ceremony, they followed customs which are peculiar to Urfa.
Özşavli H., “ Ermeni Diasporasının Yapısı ve Ortadoğu’daki Ermeni Diasporaları”, Yeni Türkiye Dergisi, say., 64, (Ermeni Meselesi Özel Sayısı V), Eylül-Aralık, 2014, s., 3555-3578.
TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİ HAKKINDA KAZAK HALKININ GÖRÜŞLERİ
Vecihi Sefa Fuat HEKİMOĞLU
Türkiye ile E... more TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİ HAKKINDA KAZAK HALKININ GÖRÜŞLERİ Vecihi Sefa Fuat HEKİMOĞLU Türkiye ile Ermenistan arasındaki olaylarda başlıca meseleyi, 1915 yılı olayları ve sözde soykırım konusu oluşturmaktadır. Bu olaylar hakkındaki bilgiler Kazakistan’a çoğunlukla Rusya üzerinden, Rusça literatür ile ulaştığı için Kazak halkı genellikler Ermeni tezleri hakkında bilgi sahibidir. Tarihi süreçte baktığımızda Türkistan Türkleri de Ermeni Taşnak çetelerinin saldırı ve yağmalarına maruz kalmıştır ancak ileriki yıllardaki Sovyet propagandasının etkisiyle Kazaklar arasında, Ermeni tezini destekler yayınlar yapılmıştır. 1915 yılı olaylarının gerçek yüzünün Kazak halkı tarafından doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kazakça ve Rusça yayınlarla kendi tezini savunmalı; Ermeni Meselesini konu alan uluslararası konferans ve sempozyumlara Kazak bilim insanlarının katılımı daha yoğun bir şekilde sağlanmalıdır.
1936’da Fransa’daki Sosyalist Hükümet Suriye ile bir antlaşma yaptı. Bu antlaşmaya göre Suriye üç... more 1936’da Fransa’daki Sosyalist Hükümet Suriye ile bir antlaşma yaptı. Bu antlaşmaya göre Suriye üç sene içerisinde bağımsız olacaktı. Bu durum neticesinde Sancak’ın geleceği Fransa ve Türkiye arasında tekrar tartışma konusu oldu. Türkiye Sancak’taki nüfus ekseriyetinin Türk olmasına dayanarak Sancak’a bağımsızlık verilmesini istiyordu. Fransa’nın Türkiye’nin bu isteğini reddetmesi üzerine mesele Milletler Cemiyeti’ne götürüldü. Milletler Cemiyeti 1937 yılında Sancak meselesi ile ilgili olarak Türkiye’nin lehine kararlar aldı. Bu karara göre; Sancak içişlerinde bağımsız, fakat dışişlerinde bazı şartlarda Suriye’ye bağımlı “ayrı bir varlık” olacaktı. Resmi dil Türkçe olacak, ordusu bulunmayacaktı. Yaşanan bu gelişmeler Ermeniler tarafından endişe ile karşılandı. Yönetimde Türklerin çoğunlukta olduğu Sancak’ta yaşamak istemeyen Ermeniler, 1938 yılında Türk ordusunun Sancak’a girmesiyle Suriye’ye göç etmeye başladılar. Bu ilk göçte yaklaşık 350 civarında aile kendi isteğiyle Halep’e göç etti. Türk hükümetinin Ermenilere herhangi bir baskısı olmadı. Aksine Ermenilerin göç etmesini istemeyen Türk hükümeti, Ermenilere herhangi bir şekilde kötü muamelede bulunanların şiddetle cezalandırılacağını duyurdu. Ermenilerin Türk idaresindeki bir şehirde yaşamak istememesinin nedeni geçmişte izledikleri Fransız yanlısı tavır nedeniyle duydukları pişmanlıktı. 19 Mayıs 1939’da Sancak’ın Türkiye’ye geçmesi kararlaştırıldı. Fransızlarla yapılan antlaşmaya göre Fransız askerleri bir ay içerisinde Hatay’ı terk edecek, isteyen Hatay devleti vatandaşları ülke değişikliği sebebiyle altı ay içerisinde Suriye ve Lübnan vatandaşı olabilecekti. Ermeniler bu karara istinaden Suriye veya Lübnan vatandaşı olabilmek için Sancak’ı terk etmeye karar verdi. Başlangıçta Ermenilerin göç etmesine karşı olan Fransa onların göç konusundaki kararlı isteklerini görünce göç işini bizzat üstlendi. Ancak yapılan antlaşma gereği Fransız askerlerinin bir ay içerisinde Sancak’ı terk etmesi gerektiğinden göçün hızlı bir şekilde bitirilmesi gerekiyordu. Albay Collet’in liderliğinde iki hafta içerisinde 14.000 Ermeni yük ve hayvanları ile birlikte Sancak’ı terk etti. Göç eden Ermeniler Halep, Basit ve Tartus’daki kamplarda birkaç hafta kaldıktan sonra Lübnan’da Beyrut, Beka Vadisi ve Ancar’a yerleştirildiler. Göç eden 14.000 Ermeni’nin yaklaşık olarak 13.000’i Lübnan topraklarına yerleştirildi. Bunun nedeni Lübnan’da Ermenilerin yerleştirilebileceği daha fazla arazinin var olmasıydı. Göç boyunca Türk hükümeti tarafından Ermenilere herhangi bir zorluk çıkarılmadı. Ermeniler taşıyabildikleri her şeyi beraberlerinde götürdüler. Taşınmaz malları ise daha sonra kendileri tarafından satılarak paraya çevrildi. Sancak’ta kalmak isteyen Ermenilerin can ve mal güvenliği sağlandı.
Hundreds of ancient antiquities were relocated to Europe as a result of
excavations carried out b... more Hundreds of ancient antiquities were relocated to Europe as a result of excavations carried out by the Germans before World War and by the excavations carried on by the British in the immediate aftermath of the war. Germans, sometimes with the permission of the Ottoman state and sometimes illegally, moved many ancient Greek and Babylon artifacts during excavations in western Anatolia thanks to the friendly relations they established with the Ottoman Empire before the war. The British, as a victorious state of the war, while caring out new excavations in Iraq and Istanbul, they pursued the antiquities which were removed from the ground during the excavations done by the Germans before the war and had not yet transported to Germany. Wanting to explore new antiquities British archaeologists and museums performed new excavations, at the same time, they tried to figure out where did the Germans had made excavations and to where did they took the antiquities through investigations were done by their military and civil administrators. AS a result of these investigations it was understood that before the War tons of antiquities of Sumerian and Babylonian periods and also some works that belong to the early Islamic period, were shipped to Berlin by the Germans.
Ottoman Empire, Russian Empire, Egypt and Iran, losing their economic and political influence, ha... more Ottoman Empire, Russian Empire, Egypt and Iran, losing their economic and political influence, had either become assimilated or became ineffective groups, and were stuck in a few city centers. The situation was the same within the Armenian communities in the Balkans. After the Muslim-Christian conflicts that occurred in Anatolia in 1895-1896 many Armenians migrated to the Balkan lands. However, today a large majority of the Armenian communities in the Balkan countries were created by the Armenians who migrated from Anatolia to the Balkan countries after 1922. Although after the Second World War there was a decrease in the Armenian population in the Balkan countries, tens of thousands of Armenians in the Balkan countries are still able to continue their existence without assimilation thanks to their own churches, schools, foundations and associations.
Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2017
Armenians and Turks lived together in Urfa for hundreds of years. As a result of this Armenians a... more Armenians and Turks lived together in Urfa for hundreds of years. As a result of this Armenians and other Muslim societies of Urfa the Kurds, Arabs and Turks influenced each other. But as a consequence of being less than the Muslim groups Armenians were affected more than influencing the others. The most distinct effect was on the language. Because as in many other parts of the Ottoman Empire, Armenians learned and spoke the most spoken language in the region they live. For that reason while the Armenians who live in the east part of the Empire were speaking Kurdish, the Armenians who live in the north, south, west and inner parts of the empire were speaking Turkish. Armenians of Urfa too were speaking Turkish. Kurdish and Arabic Armenians were not less in Urfa. Besides this Urfa Armenians adapt and performed many other traditions which were peculiar to Urfa. In many social events like engagement, wedding or funeral ceremony, they followed customs which are peculiar to Urfa.
Özşavli H., “ Ermeni Diasporasının Yapısı ve Ortadoğu’daki Ermeni Diasporaları”, Yeni Türkiye Dergisi, say., 64, (Ermeni Meselesi Özel Sayısı V), Eylül-Aralık, 2014, s., 3555-3578.
The Armenian voluntary movement and the Armenian legion which was organized by the joint cooperat... more The Armenian voluntary movement and the Armenian legion which was organized by the joint cooperation of the Armenian Revolutionary Federation (ARF), the Social Democrat Hunchakian Party (SDHP) and other Armenian political organizations became the fifth enemy of the Ottoman State. Forasmuch, only the amount of Armenian soldiers in the Russian army is expressed by hundreds of thousands. Believed in the dream and the promise of an independent Armenia to be founded in the Ottoman Empire, hundreds of thousands of Armenian volunteers fought against the Ottoman army. Before the onset of the war, the CUP leaders met the ARF leaders and asked them to stay with Ottoman Empire and to organize a rebellion against Russia through their co-religionists as befitting to the title the loyal nation. Rejecting this offer ARF leaders followed a pro-Russian policy during the war despite their statements which was to support the Ottoman State. Both the Dashnaks and Hunchaks organized campaigns in Europe and America to recruit volunteers and collected thousands of dollars by organizing fundraising campaigns. The collected money was sent to the soldiers who were fighting against the Ottoman State. Volunteers from America brought with them crates of weapons. In this study, unlike other studies on the subject, Armenian voluntary movement and the Armenian legion tried to be approached from a different perspective by using Armenian sources and the memoirs of the volunteers.
Çalışmamızın esasını oluşturan Türkiye’den son toplu Ermeni göçü 1939 yılında İskenderun Sancağın... more Çalışmamızın esasını oluşturan Türkiye’den son toplu Ermeni göçü 1939 yılında İskenderun Sancağının Türkiye’ye geçmesi üzerine yaşandı. Fransız idaresinde bağlı olarak İskenderun Sancağı 27 Kasım 1918’de merkezi Beyrut’ta bulunan Fransız Yüksek Komiseri General Gouraud tarafından yayınlanan bir kararname ile kurulmuştu. Bu kararnameye göre Sancak 3 kaza ve 15 nahiyeden oluşmaktaydı. Antakya kazasının nahiyeleri Ordu, Kesap, Süveydiye, Biryas, Yukarı Kuseyr (Şeyh Köyü), Orta Kuseyr (Babutrun), Aşağı Kuseyr (Karsu), Harbiye ve Karamurt (Avakya)’dır. Kırıkhan kazasının nahiyeleri ise Kırıkhan, Reyhaniye, Hacılar ve Beylan’dır. İskenderun kazasının nahiyeleri de İskenderun ve Arsuz’dur.
Uploads
Vecihi Sefa Fuat HEKİMOĞLU
Türkiye ile Ermenistan arasındaki olaylarda başlıca meseleyi, 1915 yılı olayları ve sözde soykırım konusu oluşturmaktadır. Bu olaylar hakkındaki bilgiler Kazakistan’a çoğunlukla Rusya üzerinden, Rusça literatür ile ulaştığı için Kazak halkı genellikler Ermeni tezleri hakkında bilgi sahibidir. Tarihi süreçte baktığımızda Türkistan Türkleri de Ermeni Taşnak çetelerinin saldırı ve yağmalarına maruz kalmıştır ancak ileriki yıllardaki Sovyet propagandasının etkisiyle Kazaklar arasında, Ermeni tezini destekler yayınlar yapılmıştır. 1915 yılı olaylarının gerçek yüzünün Kazak halkı tarafından doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kazakça ve Rusça yayınlarla kendi tezini savunmalı; Ermeni Meselesini konu alan uluslararası konferans ve sempozyumlara Kazak bilim insanlarının katılımı daha yoğun bir şekilde sağlanmalıdır.
mesele Milletler Cemiyeti’ne götürüldü. Milletler Cemiyeti 1937 yılında Sancak meselesi ile ilgili olarak Türkiye’nin lehine kararlar aldı. Bu karara göre; Sancak içişlerinde bağımsız, fakat dışişlerinde bazı şartlarda Suriye’ye bağımlı “ayrı bir varlık” olacaktı. Resmi dil Türkçe olacak, ordusu bulunmayacaktı. Yaşanan bu gelişmeler Ermeniler tarafından endişe ile karşılandı. Yönetimde Türklerin çoğunlukta olduğu Sancak’ta yaşamak istemeyen Ermeniler, 1938 yılında Türk ordusunun
Sancak’a girmesiyle Suriye’ye göç etmeye başladılar. Bu ilk göçte yaklaşık 350 civarında aile kendi isteğiyle Halep’e göç etti. Türk
hükümetinin Ermenilere herhangi bir baskısı olmadı. Aksine Ermenilerin göç etmesini istemeyen Türk hükümeti, Ermenilere herhangi bir şekilde kötü muamelede bulunanların şiddetle cezalandırılacağını duyurdu. Ermenilerin Türk idaresindeki bir şehirde yaşamak istememesinin nedeni geçmişte izledikleri Fransız yanlısı tavır nedeniyle duydukları pişmanlıktı. 19 Mayıs 1939’da Sancak’ın Türkiye’ye geçmesi kararlaştırıldı. Fransızlarla yapılan antlaşmaya göre Fransız askerleri bir ay içerisinde Hatay’ı terk edecek, isteyen Hatay devleti vatandaşları ülke değişikliği sebebiyle altı ay içerisinde Suriye ve Lübnan vatandaşı olabilecekti. Ermeniler bu karara istinaden Suriye veya Lübnan
vatandaşı olabilmek için Sancak’ı terk etmeye karar verdi. Başlangıçta Ermenilerin göç etmesine karşı olan Fransa onların göç konusundaki kararlı isteklerini görünce göç işini bizzat üstlendi. Ancak yapılan antlaşma gereği Fransız askerlerinin bir ay içerisinde Sancak’ı terk etmesi gerektiğinden göçün hızlı bir şekilde bitirilmesi gerekiyordu. Albay Collet’in liderliğinde iki hafta içerisinde 14.000 Ermeni
yük ve hayvanları ile birlikte Sancak’ı terk etti. Göç eden Ermeniler Halep, Basit ve Tartus’daki kamplarda birkaç hafta kaldıktan sonra Lübnan’da Beyrut, Beka Vadisi ve Ancar’a yerleştirildiler. Göç eden 14.000 Ermeni’nin yaklaşık olarak 13.000’i Lübnan topraklarına yerleştirildi. Bunun nedeni Lübnan’da Ermenilerin yerleştirilebileceği daha fazla arazinin var olmasıydı. Göç boyunca Türk hükümeti tarafından Ermenilere herhangi bir zorluk çıkarılmadı. Ermeniler taşıyabildikleri
her şeyi beraberlerinde götürdüler. Taşınmaz malları ise daha sonra kendileri tarafından satılarak paraya çevrildi. Sancak’ta kalmak isteyen Ermenilerin can ve mal güvenliği sağlandı.
excavations carried out by the Germans before World War and by the excavations carried on by the British in the immediate aftermath of the war. Germans, sometimes with the permission of the Ottoman state and sometimes illegally, moved many ancient Greek and Babylon artifacts during excavations in western Anatolia thanks to the friendly relations they established with the Ottoman Empire before the war. The British, as a victorious state of the war, while caring out new excavations in Iraq and Istanbul, they pursued the antiquities which were removed from the ground during the excavations done by the Germans before the war and had not yet transported to Germany. Wanting to explore new antiquities British archaeologists and museums performed new excavations, at the same time, they tried to figure out where did the Germans had made excavations and to where did they took the antiquities through
investigations were done by their military and civil administrators. AS a result of these investigations it was understood that before the War tons of antiquities of Sumerian and Babylonian periods and also some works that belong to the early Islamic period, were shipped to Berlin by the Germans.
continue their existence without assimilation thanks to their own churches, schools,
foundations and associations.
Vecihi Sefa Fuat HEKİMOĞLU
Türkiye ile Ermenistan arasındaki olaylarda başlıca meseleyi, 1915 yılı olayları ve sözde soykırım konusu oluşturmaktadır. Bu olaylar hakkındaki bilgiler Kazakistan’a çoğunlukla Rusya üzerinden, Rusça literatür ile ulaştığı için Kazak halkı genellikler Ermeni tezleri hakkında bilgi sahibidir. Tarihi süreçte baktığımızda Türkistan Türkleri de Ermeni Taşnak çetelerinin saldırı ve yağmalarına maruz kalmıştır ancak ileriki yıllardaki Sovyet propagandasının etkisiyle Kazaklar arasında, Ermeni tezini destekler yayınlar yapılmıştır. 1915 yılı olaylarının gerçek yüzünün Kazak halkı tarafından doğru bir şekilde anlaşılabilmesi için, Türkiye Cumhuriyeti’nin Kazakça ve Rusça yayınlarla kendi tezini savunmalı; Ermeni Meselesini konu alan uluslararası konferans ve sempozyumlara Kazak bilim insanlarının katılımı daha yoğun bir şekilde sağlanmalıdır.
mesele Milletler Cemiyeti’ne götürüldü. Milletler Cemiyeti 1937 yılında Sancak meselesi ile ilgili olarak Türkiye’nin lehine kararlar aldı. Bu karara göre; Sancak içişlerinde bağımsız, fakat dışişlerinde bazı şartlarda Suriye’ye bağımlı “ayrı bir varlık” olacaktı. Resmi dil Türkçe olacak, ordusu bulunmayacaktı. Yaşanan bu gelişmeler Ermeniler tarafından endişe ile karşılandı. Yönetimde Türklerin çoğunlukta olduğu Sancak’ta yaşamak istemeyen Ermeniler, 1938 yılında Türk ordusunun
Sancak’a girmesiyle Suriye’ye göç etmeye başladılar. Bu ilk göçte yaklaşık 350 civarında aile kendi isteğiyle Halep’e göç etti. Türk
hükümetinin Ermenilere herhangi bir baskısı olmadı. Aksine Ermenilerin göç etmesini istemeyen Türk hükümeti, Ermenilere herhangi bir şekilde kötü muamelede bulunanların şiddetle cezalandırılacağını duyurdu. Ermenilerin Türk idaresindeki bir şehirde yaşamak istememesinin nedeni geçmişte izledikleri Fransız yanlısı tavır nedeniyle duydukları pişmanlıktı. 19 Mayıs 1939’da Sancak’ın Türkiye’ye geçmesi kararlaştırıldı. Fransızlarla yapılan antlaşmaya göre Fransız askerleri bir ay içerisinde Hatay’ı terk edecek, isteyen Hatay devleti vatandaşları ülke değişikliği sebebiyle altı ay içerisinde Suriye ve Lübnan vatandaşı olabilecekti. Ermeniler bu karara istinaden Suriye veya Lübnan
vatandaşı olabilmek için Sancak’ı terk etmeye karar verdi. Başlangıçta Ermenilerin göç etmesine karşı olan Fransa onların göç konusundaki kararlı isteklerini görünce göç işini bizzat üstlendi. Ancak yapılan antlaşma gereği Fransız askerlerinin bir ay içerisinde Sancak’ı terk etmesi gerektiğinden göçün hızlı bir şekilde bitirilmesi gerekiyordu. Albay Collet’in liderliğinde iki hafta içerisinde 14.000 Ermeni
yük ve hayvanları ile birlikte Sancak’ı terk etti. Göç eden Ermeniler Halep, Basit ve Tartus’daki kamplarda birkaç hafta kaldıktan sonra Lübnan’da Beyrut, Beka Vadisi ve Ancar’a yerleştirildiler. Göç eden 14.000 Ermeni’nin yaklaşık olarak 13.000’i Lübnan topraklarına yerleştirildi. Bunun nedeni Lübnan’da Ermenilerin yerleştirilebileceği daha fazla arazinin var olmasıydı. Göç boyunca Türk hükümeti tarafından Ermenilere herhangi bir zorluk çıkarılmadı. Ermeniler taşıyabildikleri
her şeyi beraberlerinde götürdüler. Taşınmaz malları ise daha sonra kendileri tarafından satılarak paraya çevrildi. Sancak’ta kalmak isteyen Ermenilerin can ve mal güvenliği sağlandı.
excavations carried out by the Germans before World War and by the excavations carried on by the British in the immediate aftermath of the war. Germans, sometimes with the permission of the Ottoman state and sometimes illegally, moved many ancient Greek and Babylon artifacts during excavations in western Anatolia thanks to the friendly relations they established with the Ottoman Empire before the war. The British, as a victorious state of the war, while caring out new excavations in Iraq and Istanbul, they pursued the antiquities which were removed from the ground during the excavations done by the Germans before the war and had not yet transported to Germany. Wanting to explore new antiquities British archaeologists and museums performed new excavations, at the same time, they tried to figure out where did the Germans had made excavations and to where did they took the antiquities through
investigations were done by their military and civil administrators. AS a result of these investigations it was understood that before the War tons of antiquities of Sumerian and Babylonian periods and also some works that belong to the early Islamic period, were shipped to Berlin by the Germans.
continue their existence without assimilation thanks to their own churches, schools,
foundations and associations.
bağlı olarak İskenderun Sancağı 27 Kasım 1918’de merkezi Beyrut’ta bulunan Fransız Yüksek Komiseri General Gouraud tarafından yayınlanan bir kararname ile kurulmuştu. Bu kararnameye göre Sancak 3 kaza ve 15 nahiyeden oluşmaktaydı. Antakya kazasının nahiyeleri Ordu, Kesap, Süveydiye, Biryas, Yukarı Kuseyr (Şeyh Köyü), Orta Kuseyr (Babutrun), Aşağı Kuseyr (Karsu), Harbiye
ve Karamurt (Avakya)’dır. Kırıkhan kazasının nahiyeleri ise Kırıkhan, Reyhaniye, Hacılar ve Beylan’dır. İskenderun kazasının nahiyeleri de İskenderun ve Arsuz’dur.