tworzyć
tworzyć (język polski)
edytujTo hasło wymaga dopracowania
Należy w nim poprawić: Usunąć błędy logiczne i gramatyczne z wypowiedzi w uwagach Wszystkie hasła muszą używać odpowiedniego szablonu i być napisane w uporządkowany i zrozumiały sposób. |
- znaczenia:
czasownik przechodni niedokonany (dk. stworzyć)
- (1.1) budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)
- (1.2) być składnikiem czegoś; mieć jakiś kształt
- (1.3) jęz. służyć do utworzenia jakiegoś wyrazu lub jego formy
- odmiana:
- (1.1-2) koniugacja VIb
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. 2. os. 3. os. 1. os. 2. os. 3. os. bezokolicznik tworzyć czas teraźniejszy tworzę tworzysz tworzy tworzymy tworzycie tworzą czas przeszły m tworzyłem tworzyłeś tworzył tworzyliśmy tworzyliście tworzyli ż tworzyłam tworzyłaś tworzyła tworzyłyśmy tworzyłyście tworzyły n tworzyłom tworzyłoś tworzyło tryb rozkazujący niech tworzę twórz niech tworzy twórzmy twórzcie niech tworzą pozostałe formy czas przyszły m będę tworzył,
będę tworzyćbędziesz tworzył,
będziesz tworzyćbędzie tworzył,
będzie tworzyćbędziemy tworzyli,
będziemy tworzyćbędziecie tworzyli,
będziecie tworzyćbędą tworzyli,
będą tworzyćż będę tworzyła,
będę tworzyćbędziesz tworzyła,
będziesz tworzyćbędzie tworzyła,
będzie tworzyćbędziemy tworzyły,
będziemy tworzyćbędziecie tworzyły,
będziecie tworzyćbędą tworzyły,
będą tworzyćn będę tworzyło,
będę tworzyćbędziesz tworzyło,
będziesz tworzyćbędzie tworzyło,
będzie tworzyćczas zaprzeszły m tworzyłem był tworzyłeś był tworzył był tworzyliśmy byli tworzyliście byli tworzyli byli ż tworzyłam była tworzyłaś była tworzyła była tworzyłyśmy były tworzyłyście były tworzyły były n tworzyłom było tworzyłoś było tworzyło było forma bezosobowa czasu przeszłego tworzono tryb przypuszczający m tworzyłbym,
byłbym tworzyłtworzyłbyś,
byłbyś tworzyłtworzyłby,
byłby tworzyłtworzylibyśmy,
bylibyśmy tworzylitworzylibyście,
bylibyście tworzylitworzyliby,
byliby tworzyliż tworzyłabym,
byłabym tworzyłatworzyłabyś,
byłabyś tworzyłatworzyłaby,
byłaby tworzyłatworzyłybyśmy,
byłybyśmy tworzyłytworzyłybyście,
byłybyście tworzyłytworzyłyby,
byłyby tworzyłyn tworzyłobym,
byłobym tworzyłotworzyłobyś,
byłobyś tworzyłotworzyłoby,
byłoby tworzyłoimiesłów przymiotnikowy czynny m tworzący, nietworzący ż tworząca, nietworząca tworzące, nietworzące n tworzące, nietworzące imiesłów przymiotnikowy bierny m tworzony, nietworzony tworzeni, nietworzeni ż tworzona, nietworzona tworzone, nietworzone n tworzone, nietworzone imiesłów przysłówkowy współczesny tworząc, nie tworząc rzeczownik odczasownikowy tworzenie, nietworzenie
- przykłady:
- (1.1) Bank Zachodni tworzy nowy oddział w Mławie.
- (1.2) Te kamienie tworzyły w istocie skomplikowane obserwatorium astronomiczne. One tworzą niemal idealny okrąg.
- (1.3) I tak -ość w połączeniu z tematem przymiotnikowym tworzy nomina actionis (burzliwość), nomina attributiva (cenność, społeczność, zręczność, narodowość) i nomina essendi (cichość, stronność).[1]
- kolokacje:
- (1.1) tworzyć świat / dom / dzieło sztuki / utwór / rząd / …
- (1.2) tworzyć okrąg / kwadrat / substancję / małżeństwo / …
- (1.3) tworzyć czasownik / przymiotnik / rzeczownik odczasownikowy / nomen actionis / …
- synonimy:
- (1.1) kreować, konstruować, budować, komponować, formować
- (1.2) stanowić, formować, obrazować, przedstawiać (zob. uwagi)
- antonimy:
- (1.1) niszczyć, likwidować
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. tworzywo n, tworząca ż, tworzenie n, stworzenie n, twór m, twórca m, twórczyni ż, twórczość ż, stwórca m, twornik m
- czas. stwarzać ndk., stworzyć dk.
- przym. twórczy, stwórczy
- przysł. twórczo
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- (1.1) „tworzyć” oznacza wykonywanie czegoś bez materiałów lub te materiały nie są istotne dla sensu wypowiedzi; „kreować” jest synonimem pochodzącym z łaciny; „budować” oznacza długotrwały proces z podkreśleniem użycia materiałów, zwykle wywołujące skojarzenie z budynkami; „konstruować” może oznaczać samo planowanie czegoś, ewentualnie ograniczenie się do powstania konstrukcji, a więc nie całego działa (w domyśle: budynku); „komponować” oznacza tworzenie dzieła muzycznego, także np. rozkładu elementów w przestrzeni, w tym sensie zbliżone do „planować”; „formować” jest najbliższe do „tworzyć”, jednak narzuca użycie jakiegoś miękkiego materiału
- (1.2) „formować” narzuca tworzenie przez elementy jakiegoś luźnego kształtu; „obrazować” sugeruje, że przedmioty tworzą pewien płaski obraz, ewentualnie tworzą symbol czegoś (ma wtedy znaczenie przenośne); „przedstawiać (sobą)” jest zbliżone do „obrazować”, ale może też narzucać skojarzenie z teatrem, a więc bardziej trójwymiarowy układ plastyczny
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) create; (1.2) form, constitute
- arabski: (1.1) خلق, كون
- baskijski: (1.1) sortu
- duński: (1.1) skabe
- esperanto: (1.1) krei, estigi, konstrui, formi; (1.2) formi
- francuski: (1.1) créer, former, composer; (1.2) former, composer
- hawajski: (1.1) hana
- hiszpański: (1.1) crear, formar
- kataloński: (1.1) crear, fer
- łaciński: (1.1) creo
- niderlandzki: (1.1) creëren
- niemiecki: (1.1) schaffen, bilden
- rosyjski: (1.1) создавать, творить
- slovio: (1.1) tvorit (творит)
- szwedzki: (1.1) skapa
- ukraiński: (1.1) творити
- węgierski: (1.1) alkot
- włoski: (1.1) creare
- źródła:
- ↑ Zofia Kawyn-Kurz. Język Pamiętników krzemienieckiego lekarza (Dokończenie) w: Poradnik Językowy, zeszyt 2 (157). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 1958, s. 50.