Petro Zheji
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie |
nauczyciel, tłumacz |
Specjalność: matematyka, rusycystyka, albanistyka | |
Alma Mater | |
zatrudnienie, praca zawodowa | |
Odznaczenia | |
![]() |
Petro Spiro Zheji (ur. 16 października 1929 w Gjirokastrze, zm. 14 marca 2015 w Tiranie) – albański tłumacz i pisarz.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Odbył obowiązkową służbę wojskową w Ersekë, następnie studiował matematykę, fizykę oraz albanistykę na Uniwersytecie Tirańskim[1][2]. W latach 50. pracował jako nauczyciel matematyki oraz języka rosyjskiego w Liceum im. Qemala Stafy w Tiranie[1] i w Gjirokastrze[3][2]. Następnie pracował w wydawnictwach 8 Nëntori jako tłumacz przysięgły[4] i w Naim Frashëri jako redaktor[1][2].
W listopadzie 1990 roku wraz z synem wyemigrował do Rzymu, następnie przeniósł się do Detroit[3]; ostatecznie jednak wrócił do Tirany, gdzie działał jako działacz społeczny[1].
Był autorem kilku powieści, z których jedna opowiadała o pacjentach albańskich szpitali psychiatrycznych, natomiast inne dzieło miało charakter monografii pisanej dialogiem w stylu Platona, pisał także autobiografię; żaden z tych utworów nie został nigdy opublikowany[3]. Opublikował natomiast trzy prace naukowe dotyczące języka albańskiego[1].
Poza ojczystym językiem albańskim znał także języki włoski, francuski, angielski, hiszpański, niemiecki, rosyjski, hebrajski, sanskryt, grekę klasyczną oraz łaciński[1].
Prace[5][1]
[edytuj | edytuj kod]- Shqipja dhe Sanskritishtja (1996)[4]
- Libri i Aforizmave (2012)
- Roli mesianik i shqipes (2015)
Tłumaczenia[6][1][2]
[edytuj | edytuj kod]- Bratanek Rameau Denisa Diderota
- Cierpienia młodego Wertera Johanna Wolfganga von Goethego
- Grona gniewu Johna Steinbacka
- Niewidzialny człowiek Herberta George’a Wellsa
- Bruski Fiodora Panfierowa (1958)
- Foma Gordiejew Maksima Gorkiego (1960)[3]
- Dzwony Bazylei Louisa Aragona (1964)[3]
- Obłomow Iwana Gonczarowa (1966)[3]
- Zielony papież Miguela Ángela Asturiasa (1980)[3]
- II część Don Kichota Miguela de Cervantesa (1997)[7]
- Życie Galileusza Bertolta Brechta (2008)[8][9]
Przetłumaczył na język albański także inne liczne utwory z literatury niemieckiej, hiszpańskiej, australijskiej, estońskiej, rumuńskiej, rosyjskiej, chińskiej oraz norweskiej.
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]Został uhonorowany orderem Nderi i Kombit[4].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jego ojciec Spiro Ballo Zheji był oficerem[3][1] oraz działaczem antyfaszystowskim; był on także więziony przez włoskie władze[10].
Miał starszego brata Gjergja[6][1], który był pisarzem, oraz trzy siostry: Verę, Amalię i Lilianę[4]. Wziął ślub z aktorką Besą Imami[4], z którą się rozstał po 15 latach małżeństwa[1]; para miała syna Artura (ur. 1961)[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i j k Luan Çipi: SI E KAM NJOHUR PETRO ZHEJIN. fjalaelire.com. (alb.).
- ↑ a b c d “Don Kishoti” i Petro Zhejit- pasurim i mëtejshëm i gjuhës shqipe. botasot.info, 2022-05-05. (alb.).
- ↑ a b c d e f g h i Elsie 1997 ↓, s. 287.
- ↑ a b c d e Kiço Kapetani: Petro Zheji, përkthyesi i pashoq. arkiva.gazetadita.al, 2020-02-11. (alb.).
- ↑ Endresen 2020 ↓, s. 799.
- ↑ a b Ndërron jetë në moshën 86 vjecare studiuesi Petro Zheji. cna.al, 2015-03-15. (alb.).
- ↑ Elsie 1997 ↓, s. 190.
- ↑ Galilei i Petro Zhejit. arkivalajmeve.com, 2008-11-24. [dostęp 2023-08-17]. (alb.).
- ↑ Shuhet Petro Zheji, i biri: Me veprën e tij bëri dishepuj e tradhtarë. panorama.com.al, 2015-03-16. (alb.).
- ↑ Robert Qafëzëzi: PERSEKUTIMI I PETRO ZHEJIT NË TIRANËN E DIKTATURËS. voal-online.ch, 2013-03-12. (alb.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Robert Elsie, Histori e letërsisë shqiptare, 1997, ISBN 978-608-4634-56-0 .
- Cecilie Endresen, Yoga, Meditation, and Guru Movements in Albania, 2020, ISBN 978-90-04-43228-4 .
- Urodzeni w 1929
- Zmarli w 2015
- Ludzie urodzeni w Gjirokastrze
- Albańscy tłumacze
- Albańscy pisarze
- Pisarze XX wieku
- Pisarze XXI wieku
- Albańscy nauczyciele
- Albańscy matematycy XX wieku
- Albańscy matematycy XXI wieku
- Albańscy rusycyści
- Albańscy albaniści
- Albańscy redaktorzy
- Albańscy działacze społeczni
- Pisarze związani z Tiraną
- Pisarze związani z Rzymem
- Pisarze związani z Detroit
- Odznaczeni Orderem Nderi i Kombit
- Tłumacze literatury niemieckojęzycznej
- Tłumacze literatury francuskojęzycznej
- Tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej
- Tłumacze literatury rosyjskojęzycznej