سیول
سیول Seoul | |
---|---|
서울시 Seul |
|
Seoul Special City 서울특별시 |
|
• هانګول | 서울특별시 |
• هانجا | Script error: The function "lang" does not exist. |
• Revised Romanization | Seoul Teukbyeolsi |
• McCune–Reischauer | Sŏul T'ŭkpyŏlsi |
Clockwise from top: Namdaemun, Myeongdong Cathedral, Cheongyecheon, Gyeongbokgung Geunjeongjeon, 63 Building, N Seoul Tower
| |
Map of South Korea with Seoul highlighted
| |
![]() |
|
کورډېناټونه: ۳۷°۳۴′شمال ۱۲۶°۵۹′ختیځ / 37.56°شمال 126.99°ختيځ [۱] | |
د رامنځته کېدو نېټه | ۶ جون ۱۳۹۵ |
نومول شوی په | پلازمېنه |
اداري وېش | |
هیواد | South Korea[۲] |
Region | Seoul National Capital Area |
پلازمینه د: | |
Districts | کينډۍ:قائمة مخفية |
حکومت | |
• ډول | Seoul Metropolitan Government Mayor–Council |
• ښاروال | پارک ون-سون (کينډۍ:Polparty) |
• Council | Seoul Metropolitan Council |
• National Representation - National Assembly | کينډۍ:Composition bar 16.3% (total seats) کينډۍ:Composition bar19.4% (constituency seats) ليسټ
|
پراخوالی[۳] | |
• ښار | ۶۰۵٫۲۱ کلوميټر٢ (۲۳۳٫۶۷ میله مربع) |
لوړوالی | ۳۸ ميټره (۱۲۵ فوټ) |
نفوس شمېرنه (2016[۵]) | |
• ښار | ۱۰,۲۹۰,۰۰۰[۴] |
• ستره ښاري سيمه | ۲۵٬۶۰۰٬۰۰۰ |
• Demonym | 서울 사람 (Seoul saram), 서울시민 (Seoul-simin), Seoulite |
• Dialect | Gyeonggi |
وروستي مالومات | |
وخت زون | نړيوال همغږی وخت + 09:00 |
رسمي ژبه | کوريايي ژبه |
جيو کوډ | 1835848 |
آی اېس او 3166 | KR-11[۶] |
خورلڼې ښارونه | سان فرانسسکو [۷]، قاهره ، جاکارتا ، نوي دهلي ، تایپي ، انقره ، تهران ، بوګوتا ، توکيو ، مسکو ، سیدنی ، بېجنګ ، اولان باتور ، هانوی ، وارسا ، استانه ، آتن ، واشنګټن ډي سي [۸]، بانګکوک ، تیرانا ، ساو پاولو [۹]، ډېلي ، بوئنوس آيرز ، مکسیکو ښار ، رايو ډي جينېرو ، پاريس ، روم ، نيويارک ، هونولولو [۱۰]، کيېف [۱۱]
|
آلوتونګه | کوریایي زاغه |
رنګ | سور رنګ سیول[۱۲] |
ګل | زیړ یاس |
سرچیني | د سیول سرچیني (سیول هانګانګ او سیول نامسان)[۱۳] |
د بخت نښان | Haechi |
شعار | "I·SEOUL·U "[۱۴] ( "د اسیا روح په معنی") |
ترانه | "S.E.O.U.L." (اجرا سوپر جونیور او ګرلز جنریشن) |
ونه | تاریخي |
GDP(Metro) | US$ 779.3 billion[۱۵] |
GDP per capita(Metro) | US$ 35,782[۱۶][۱۷] |
رسمي وېبپاڼه | seoul.go.kr |
![]() |
|
سمول ![]() |
سیول د سویلي کوریا پلازمېنه او د دې هېواد تر ټولو ستر میتروپولیتن ښار دی. د ۲۰۲۰ کال د احصائیو له مخې، د سیول ښار ۹.۹ میلیونه وګړي لري، چې د سیول د پلازمېنې د سیمې او شاوخوا د انچیون میتروپولټن او ګینوګي ولایت سیمې په ځان کې رانغاړي. دا ښار د یوه نړیوال ښار په توګه ګڼل کېږي، چې د نړیوالتوب او د نړۍ د ښارونو د څېړنې شبکې (GaWC) له خوا د یوه الفا ښار په توګه ډلبندي شوی دی. سیول له توکیو، نیویارک ښار او لاس انجلیس نه وروسته په ۲۰۱۴ ز کال کې د د متروپولییتن ستر اقتصاد لرونکو ښارونو په لړ کې په څلورم ځای کې راغلی و. نړیوال سیلانیان معمولاً سیول ته د انچیون د نړیوال هوايي ډګر نه د AREX له لارې ورځي، کوم چې د نهو پرله پسې کلونو لپاره د هوايي ډګرونو د نړیوالې شورا له خوا (۲۰۰۵-۲۰۱۳) د غوره هوايي ډګر په توګه ډلبندي شوی و. په ۲۰۱۵ ز کال کې، دا ښار په اسیا کې د ژوند کولو له اړخه یو له ډېرو ممتازو ښارونو وګڼل شو او همداشان د Arcadis له خوا په نړیواله توګه د ژوند د کیفیت له مخې دویم ستر ښار وپیژندل شو، چې په دې ښار کې د سړي سر ناخالص تولید شاوخوا ۴۰۰۰۰ امریکايي ډالر دي. سیول د ۲۰۰۲ کال د فیفا د نړیوال کپ لپاره یو له دوو رسمي کوربه ښارونو څخه و چې سویلي کوریا او جاپان په ګډه سره د هغو کوربه توب وکړ.[۱۸][۲][۱۹]
په ګنګنم او د ډیجیټل رسنۍ ښار کې د سترو تکنالوژيکي شرکتونو د مرکزونو په لرلو سره، د سیول سیمه د فورچون ګلوبل ۵۰۰ کمپنیو له منځه د ۱۵ سترو او مشهورو کمپنیو لکه سامسونګ، ایل جي او هیونډای کور دی. د نړیوال ځواک لرونکي ښار د شاخص او د نړیوالو مالي مرکزونو د شاخص له مخې دا ښار په اوم مقام کې راځي، چې د نړیوالو کنفرانسونو د کوربه توب له مخې د نړۍ په چارو کې یو له مخکښو متنفذینو ښارونو څخه ګڼل کېږي. د سیول ښار د ۱۹۸۶ کال د اسیايي لوبو، د ۱۹۸۸ کال د دوبني المپیک او د ۲۰۱۰ کال د G20 Seoul summit کوربه و.[۲۰][۲۱][۲۲]
سیول د بېلابېلو کوریايي حکومتونو پلازمېنه وه، له هغې ډلې د بیکجي، جوسیون، کوریايي سترواکي، ګوریو (د دویمې پلازمېنې په توګه) او اوسمهال د سویلي کوریا. په ستراتیژيکي توګه دا ښار د هان سیند پر غاړه پروت دی. د سیول تاریخ ۲۰۰۰ کاله وړاندې ته ورګرځي، کله چې له میلاد نه وړاندې په ۱۸ کال کې د بیکجي خلکو له خوا جوړ شو، بیکجي د کوریا یو له دریو پاچاهیو څخه ده. دا ښار بیا وروسته د جوسیون د سلسلې له خوا د کوریا د پلازمېنې په توګه پسې پراخ شو. سیول د غرونو او غونډیو په مټ را محاصره شوی ښار دی، چې د بوخان غر د دې ښار په شمالي څنډه کې پروت دی. د سیول په ښار کې د یونیسکو پنځه نړیوال میراث لرونکي سایټونه شته چې دا دي: د چانډویک ماڼۍ، د هواسیونګ کلا، د جونګمیو زیارت، نمهانسانسیونګ او د جوسیون سلسلې شاهي قبرونه. په دې وروستیو کې، سیول د عصري معمارۍ او ودانیزو چارو په برخه کې خورا مخکښ پاته شوی، چې په دې لړ کې کولای شو د N Seoul Tower، 63 Building، Lotte World Tower، Dongdaemun Design Plaza، Lotte World، Trade Tower، COEX او IFC Seoul نومونه واخلو. سیول په ۲۰۱۰ ز کال کې د نړۍ د طراحي پلازمېنه هم ونومول شوه. سیول همداشان د K-pop او Korean wave د زوکړې ځای هم دی.[۲۳]
ایتمولوژي
دا ښار په پخوا زمانو کې د Wiryeseong، Hanyang، Hanseong او Keijō یا Gyeongseong په نوم هم یادیده. کله چې کوریا د جاپان له خوا ونیول شوه، نو جاپاني چارواکو Hanseong (漢城) په Keijō (京城) بدل کړ، تر څو له hanja '漢' سره ګډ نشي، چې په لرغونې کوریايي ژبه کې د Han (한) کلیمه د «ستر» معنی ورکوي او همداشان په چینايي ژبه کې د هان د سلسلې خلکو ته منسوب کېږي، خو په جاپاني ژبه کې دا بیا د «چین» یوه اصطلاح ګڼل کېږي.[۲۴]
له دویمې نړیوالې جګړې او د کوریا له ازادۍ را وروسته، دې ښار خپل نننی نوم واخیست، چې په کوریايي ژبه کې د «پلازمېنې ښار» معنی ورکوي، چې ګومان کېږي له یوه لرغوني لغت، Seorabeol څخه را اخیستل شوی چې په اصل کې Gyeongju ته اشاره کوي یعنې د Silla پلازمېنه. لرغونی Gyeongju نوم هم په اسنادو کې په چینايي سټایل سره په Geumseong پېژندل کېده (چې په لغوي اصطلاح سره 金城 «د سرو زرو کلا یا ښار» یا «اوسپنیزه کلا یا ښار» هم یادیده، خو دا تر اوسه پورې څرګنده نه ده چې ایا په کوریايي سټایل سره د Seorabeol نوم د Geumseong په څېر ورته معنی ورکوي که نه.[۲۵]
په کوریا کې د نورو ځایونو د نومونو برخلاف، «سیول» هېڅ راز هنجا (هغه چینايي توري چې په کوریايي ژبه کې کارول کېږي) نه لري. د ۲۰۰۵ کال د جنوري په ۱۸مه، د سیول حکومت خپل رسمي نوم په چینايي تورو کې له تاریخي Hancheng (ساده شوي چینايي ژبې: 汉城 څخه دودیزې چینايي ژبې: 漢城؛ pinyin: Hànchéng) نه Shou'er (ساده شوي چینايي ژبې: 首尔؛ دودیزې چینايي ژبې: 首爾؛ pinyin: Shǒu'ěr) ته واړاوه.[۲۶][۲۷][۲۸]
تاریخچه
د هان سیند په سیمه کې مېشتیدنه، چېرې چې د نن ورځې سیول موقعیت لري له میلاد نه ۴۰۰۰ کاله وړاندې پیل شوه.[۲۹]
سیول د لومړي ځل لپاره د Wiryeseong په توګه د بایکجي د پلازمېنې (کوم چې له میلاد نه ۱۸ کاله وړاندې تاسیس شوی) په توګه د مډرن سیول د سیمې په شمال ختیځه برخه کې ثبت شوی. په دغه سیمه کې د هغه وخت ګڼ شمېر د ښار دیوالونه لا اوس هم پاتې دي. Pungnaptoseong، هغه خټین دیوال کوم چې د سیول په سویل ختیځ کې جوړ شوی، ګومان کېږي چې هغه د Wiryeseong په اصلي سایټ کې موقعیت لري. دا چې دریو سرو پاچاهیو د همدې ستراتیژيکې سیمې لپاره سیالي کړې وه، نو د دې سیمې کنټرول له بایکجي نه Goguryeo ته په پنځمه پېړۍ کې ورسېد او بیا له Goguryeo نه Silla ته په شپږمه پېړۍ کې ورسېد.[۳۰][۳۱][۲۹]
په یوولسمه پېړۍ کې کله چې Goryeo د متحدې سیلا ځایناستی شو، نو په سیول کې یې دوبنۍ ماڼۍ جوړه کړه، کوم چې ورته د «سویلي پلازمینې» نوم هم ورته کارول کېږي. له همدې وخت نه راهیسې سیول کې پراخه مېشتیدنه پیل شوه. کله چې جوسیون د ګوریو پر ځای راغی، نو پلازمېنه هم سیول ته یوړل شوه (چې د Hanyang یا Hanseong په نوم هم پېژندل کېده)، چې د همدې سلسلې تر پایه پورې په همدې نو یادیده. د Gyeongbok ماڼۍ، کومه چې په ۱۴مه پېړۍ کې جوړه شوې، تر ۱۵۹۲ ز کال پورې یې د اوسېدنې د شاهي کور په توګه کاریده. یوه بله ستره ماڼۍ، Changdeokgung په ۱۴۰۵ ز کال کې جوړه شوه، چې له ۱۶۱۱ تر ۱۸۷۲ ز کال پورې یې د شاهي ماڼۍ په توګه کار ورکاوه. کله چې جوسیون په ۱۸۹۷ ز کال کې خپل نوم په کوریايي سترواکۍ باندې واړاوه، نو Hwangseong هم سیول له سره طراحي کړ.[۳۲]
په اصل کې پر دې ښار باندې د سترو ګړدو ډبرو نه جوړ شوی دیوال را ګرځیدلی و تر څو له وحشي ځناورو، غلو او بریدونو نه د وګړو امنیت خوندي وساتل شي. خو دا ښار له همدې دیوالونو نه هم پراخ شو او دا دیوالونه نور زیاتره له منځه ولاړل (پرته له هغه دیوال نه چې د Bugaksan له غره سره ولاړ دی کوم چې د ښار په شمالي برخه کې موقعیت لري) د زاړه دیوال دروازې هم د سیول ښار ته نږدې ولاړې دي چې مشهورې یې د Sungnyemun او Heunginjimun په نومونو دي. د جوسیون سلسلې په لړ کې، دا دروازې هره ورځ پرانیستل کېدي او بېرته تړل کېدي چې پر سر به یې ستر زنګونه هم و. په ۱۹مه پېړۍ کې، له سلګونو کلونو بېلتون نه وروسته، سیول خپلې دروازې د بهرنیانو پر وړاندې پرانیستلې او پر عصري توب یې پیل وکړ. په ختیځه اسیا کې سیول لومړنی ښار و چې په شاهي ماڼۍ کې یې برېښنا درلوده، کوم چې د Edison Illuminating Company کمپنۍ له خوا جوړ شوی و او یوه لسیزه وروسته بیا په سیول کې د سړک غاړې ګروپونه هم جوړ شول.[۳۳][۳۴][۳۵][۳۶][۳۷]
سرچينې
- ↑ تشه سرچينه (لارښود)
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ Before 1972, Seoul was the "de jure" capital of the Democratic People's Republic of Korea (North Korea) as stated in Article 103 of the 1948 constitution. Invalid
<ref>
tag; name "DPRK" defined multiple times with different content - ↑ Invalid
<ref>
tag; no text was provided for refs namedseoul1
- ↑ http://rcps.egov.go.kr:8081/jsp/stat/ppl_stat_jf.jsp?mode=LSD&mid=sec&sid1=101&oid=448&aid=0000162831
- ↑ "آرشیف کاپي". د اصلي آرشيف څخه پر ۲۹ نومبر ۲۰۱۴ باندې. لاسرسينېټه ۰۳ جون ۲۰۱۹. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ پیوستون : aa03e165-4c73-4959-91c0-a99f9fa8ecab — خپرونکی: MetaBrainz Foundation
- ↑ https://oewd.org/san-francisco-sister-cities
- ↑ https://os.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/os/publication/attachments/OS_DC_Seoul_Agreement_2006.pdf — د نشر نېټه: ۱۷ نومبر ۲۰۲۲
- ↑ http://legislacao.prefeitura.sp.gov.br/leis/lei-14471-de-10-de-julho-de-2007
- ↑ https://www4.honolulu.gov/docushare/dsweb/Get/Document-114365/102%20(1973).pdf
- ↑ https://kyivcity.gov.ua/kyiv_ta_miska_vlada/pro_kyiv/mista-pobratimi_z_yakimi_kiyevom_pidpisani_dokumenti_pro_poridnennya_druzhbu_spivrobitnitstvo_partnerstvo/
- ↑ "Color". منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Seoul's symbols". Seoul Metropolitan Government. د اصلي آرشيف څخه پر ۱۹ اگسټ ۲۰۱۶ باندې. لاسرسينېټه ۰۳ اگسټ ۲۰۱۶. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ - 논란 겪은 ‘I·SEOUL·U’ 서울 공식브랜드로 확정
- ↑ "wearetop10.com Top 10 Wealthiest Cities of the World by GDP". د اصلي آرشيف څخه پر ۲۰ ډيسمبر ۲۰۱۶ باندې. لاسرسينېټه ۰۳ جون ۲۰۱۹. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Global city GDP 2014". Brookings Institution. لاسرسينېټه ۱۸ نومبر ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ This includes Incheon and Gyeonggi Province
- ↑ 신행정수도의건설을위한특별조치법위헌확인. Constitutional Court of Korea. خونديځ د اصلي څخه ۱۳ سپټمبر ۲۰۱۸. لاسرسينېټه ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۰. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "The World According to GaWC 2020". GaWC - Research Network. Globalization and World Cities. د اصلي آرشيف څخه پر ۲۴ اگسټ ۲۰۲۰ باندې. لاسرسينېټه ۲۶ اگسټ ۲۰۲۰. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ (په 2009-06-15 باندې). Tech capitals of the world. The Age.
- ↑ "Samsung Electronics". Fortune. خونديځ د اصلي څخه ۲۴ اکتوبر ۲۰۱۴. لاسرسينېټه ۲۴ اکتوبر ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ Union of International Associations (UIA) International Meetings Statistics for the Year 2011 Archived 3 July 2014 at the Wayback Machine.. Joel Fischer.
- ↑ "Lists: Republic of Korea". UNESCO. خونديځ د اصلي څخه ۲۵ ډيسمبر ۲۰۱۹. لاسرسينېټه ۲۶ ډيسمبر ۲۰۱۹. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Seoul". Encyclopædia Britannica. (6 November 2019). “The city was popularly called Seoul in Korean during both the Chosŏn (Yi) dynasty (1392–1910) and the period of Japanese rule (1910–45), although the official names in those periods were Hansŏng (Hanseong) and Kyŏngsŏng (Gyeongseong), respectively.”
- ↑ Kim, Dong Hoon (22 March 2017). Eclipsed Cinema: The Film Culture of Colonial Korea. د کتاب نړيواله کره شمېره 9781474421829. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Yahoo holiday travel guide". Uk.holidaysguide.yahoo.com. د اصلي آرشيف څخه پر January 7, 2007 باندې. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ Characters, Good. "Chinese Naming Crisis Danger Opportunity Summer 2006 – Good Characters". goodcharacters.com. خونديځ د اصلي څخه ۳۰ سپټمبر ۲۰۱۸. لاسرسينېټه ۱۸ نومبر ۲۰۱۸. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ 서울특별시표기 首爾로...중국, 곧 정식 사용키로 :: 네이버 뉴스 (په کوريايي ). News.naver.com. 2005-10-23. خونديځ د اصلي څخه ۲۵ جنوري ۲۰۱۶. لاسرسينېټه ۱۰ فبروري ۲۰۱۲. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ ۲۹٫۰ ۲۹٫۱ "Seoul". Encyclopædia Britannica.
- ↑ "Pungnap-toseong (Earthen Ramparts)". Seoul Metropolitan Government. د اصلي آرشيف څخه پر ۲۲ فبروري ۲۰۱۴ باندې. لاسرسينېټه ۰۷ فبروري ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ Tennant (12 November 2012). History Of Korea. د کتاب نړيواله کره شمېره 9781136166983. خونديځ د اصلي څخه ۱۰ اکتوبر ۲۰۲۰. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Seoul". Encyclopædia Britannica.
- ↑ "Bugaksan Mountain". Korea Tourism Organization. خونديځ د اصلي څخه ۲۲ فبروري ۲۰۱۴. لاسرسينېټه ۰۷ فبروري ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Seoul City Wall". UNESCO. خونديځ د اصلي څخه ۳۱ ډيسمبر ۲۰۱۹. لاسرسينېټه ۰۷ فبروري ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ "Bosingak Belfry". Korea Tourism Organization. خونديځ د اصلي څخه ۲۲ فبروري ۲۰۱۴. لاسرسينېټه ۰۷ فبروري ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ Nam Moon Hyon. "Early History of Electrical Engineering in Korea: Edison and First Electric Lighting in the Kingdom of Corea" (PDF). Promoting the History of EE Jan 23–26, 2000. Institute of Electrical and Electronics Engineers. خونديځ (PDF) د اصلي څخه ۲۲ فبروري ۲۰۱۴. لاسرسينېټه ۰۷ فبروري ۲۰۱۴. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود) - ↑ Kyung Moon Hwang (2010). A History of Korea. Palgrave Macmillan. مخونه 142. د کتاب نړيواله کره شمېره 9780230364523. خونديځ د اصلي څخه ۲۵ جنوري ۲۰۱۶. لاسرسينېټه ۰۹ نومبر ۲۰۱۵. منځګړی
|CitationClass=
له پامه غورځول شوی (لارښود)
- Pages with script errors
- مخونه د غیر شمېريزو فارمیټینم دلایلو سره
- د انځور خرابه اندازه
- د ويکيډټا ډاټا سره مخونه
- د ويکيډاټا څخه سايټ نقشه
- د ويکيډاټا توکو کارونکي مخونه
- د P625 کاروونکي مخونه
- د جغرافیې اړوند توکي د ويکي ډېټا څخه
- د خاصيت کارولو پاڼې P571
- د خاصيت کارولو پاڼې P138
- د خاصيت کارولو پاڼې P1376
- د خاصيت کارولو پاڼې P421
- د خاصيت کارولو پاڼې P37
- جيو کوډونه
- مخونه د ويکيډاټا د سرچينو سره
- د خاصيت کارولو پاڼې P300
- په ويکيډاټا کې خورلڼې ښارونه
- د خاصيت کارولو پاڼې P935
- هغه مخونه چې کينډۍ:استوګنيزه سيمه مالومات کاروي د نامعلومو دلیلونو سره
- د سوېلي کوريا ښارونه
- مخونه د غبرګونيزي تيروتنې سره
- جغرافيه ويکي ډېټا
- تش حواله لرونکې مخونه
- د خاصيت کارولو پاڼې P982
- په ويکيډاټا کې غير پښتو نښانونه
- ليکنې چې سرليکونه يې پهکوريايي (ko)
- د وېبپاڼيزې کينډۍ لارښوونيز لینکونه
- ليکنې په کومو کي چي د کوريايي (ko) ژبې سرچينې موجودې دي
- نخشه لرونکي مخونه