จักรพรรดินีญี่ปุ่น
สมเด็จพระจักรพรรดินีญี่ปุ่น | |
---|---|
![]() | |
สมาชิกของ | ราชวงศ์ญี่ปุ่น |
จวน | พระราชวังหลวงโตเกียว |
ผู้แต่งตั้ง | จักรพรรดิญี่ปุ่น |
เว็บไซต์ | สำนักพระราชวังญี่ปุ่น |
จักรพรรดินีญี่ปุ่น คือพระอิสริยยศของอิสตรีผู้ครองราชย์เป็นจักรพรรดิญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 女性天皇; โรมาจิ: josei tennō) และอาจหมายถึงจักรพรรดินีอัครมเหสีในจักรพรรดิญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 皇后; โรมาจิ: kōgō) โดยจักรพรรดินีอัครมเหสีในรัชกาลปัจจุบันคือจักรพรรดินีมาซาโกะในจักรพรรดินารูฮิโตะ
จักรพรรดินีผู้ครองราชย์
[แก้]ตามประวัติศาสตร์ ญี่ปุ่นเคยมีจักรพรรดินีขึ้นเสวยราชสมบัติแปดพระองค์ (หากนับจักรพรรดินีจิงงุ จะมีทั้งหมดเก้าพระองค์ ในจำนวนนี้มีสองพระองค์ครองราชย์สองครั้ง) ซึ่งทั้งหมดจะถูกคัดเลือกมาจากผู้ที่สืบสันดานจากพระราชวงศ์เมื่อนับจากฝ่ายบิดา ทั้งนี้นักวิชาการบางส่วนมองว่าการครองราชย์ของจักรพรรดินีของญี่ปุ่นนั้นเป็นการครองราชย์อย่างชั่วคราวเท่านั้น และสงวนพระราชบัลลังก์เอาไว้เฉพาะแก่เจ้านายบุรุษเพศเท่านั้น[1][2][3] ครั้นหลายศตวรรษต่อมาได้มีกฎมณเฑียรบาล พ.ศ. 2432 ซึ่งออกมาพร้อมกับรัฐธรรมนูญเมจิระบุว่ามิให้เจ้านายเพศหญิงขึ้นครองราชสมบัติ แม้จะเคยมีความพยายามที่แก้ไขกฎมณเฑียรบาลเพื่อปูทางให้เจ้านายที่เป็นหญิงขึ้นเสวยราชย์ แต่ไม่เคยประสบความสำเร็จ[3]
- จักรพรรดินีจิงงุ (ครองราชย์ พ.ศ. 744–812) ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ (ยังเป็นที่ถกเถียง)
- จักรพรรดินีซุอิโกะ (ครองราชย์ พ.ศ. 1136–1171) จักรพรรดินีผู้เสวยราชย์พระองค์แรก
- จักรพรรดินีโคเงียวกุ (ครองราชย์ครั้งแรก พ.ศ. 1185–1188) หรือจักรพรรดินีไซเม (ครองราชย์ที่สอง พ.ศ. 1198–1204)
- จักรพรรดินีจิโต (ครองราชย์ พ.ศ. 1233–1240)
- จักรพรรดินีเก็มเม (ครองราชย์ พ.ศ. 1250–1258)
- จักรพรรดินีเก็นโช (ครองราชย์ พ.ศ. 1258–1267)
- จักรพรรดินีโคเก็ง (ครองราชย์ครั้งแรก พ.ศ. 1292–1301) หรือจักรพรรดินีโชตะกุ (ครองราชย์ที่สอง พ.ศ. 1307–1313)
- จักรพรรดินีเมโช (ครองราชย์ พ.ศ. 2172–2186)
- จักรพรรดินีโกะ-ซะกุระมะชิ (ครองราชย์ พ.ศ. 2305–2314) จักรพรรดินีผู้เสวยราชย์พระองค์ล่าสุด
จักรพรรดินีอัครมเหสี
[แก้]แต่เดิมตำแหน่งพระชายาในองค์จักรพรรดิญี่ปุ่นจะถูกเรียกว่าเจ้าหญิง เช่น เจ้าหญิงอิวะพระชายาในจักรพรรดินิมเมียว จนกระทั่งในรัชกาลจักรพรรดิโชมุได้สถาปนาพระอัครมเหสีคือโคเมียวผู้มาจากตระกูลฟูจิวาระเป็น โคโง (ญี่ปุ่น: 皇后; โรมาจิ: kōgō) พระองค์แรก แต่เดิมจะแบ่งพระอิสริยยศไว้ได้แก่ ชูงู (ญี่ปุ่น: 中宮; โรมาจิ: chūgū) สำหรับพระชายา, โคโง (ญี่ปุ่น: 皇后; โรมาจิ: kōgō) หรือ โคไตโง (ญี่ปุ่น: 皇太后; โรมาจิ: Kōtaigō) สำหรับพระราชชนนีหรือจักรพรรดินีวิธวา และ ไทโคไตโง (ญี่ปุ่น: 太皇太后; โรมาจิ: Tai-Kōtaigō) สำหรับพระอัยยิกาเจ้า กระทั่งกลางยุคเฮอัง มีพระราชธรรมเนียมมีพระชายาเพียงพระองค์เดียว เรียกว่าชูงู ครั้นในรัชสมัยจักรพรรดิอิจิโจมีพระราชธรรมเนียมมีพระชายาสองพระองค์ องค์แรกเรียกโคโงอีกองค์เรียกชูงู มีกรณีหนึ่งในรัชกาลจักรพรรดิโฮริกาวะ ได้สถาปนาเจ้าหญิงยะซุโกะหรือเทชิพระวิมาดา (准母; พระมารดาเลี้ยง) ขึ้นเป็นโคโง
พระนามาภิไธย | พระชนม์ชีพ | ดำรงตำแหน่ง | รัชกาล | หมายเหตุ |
---|---|---|---|---|
โอโตโมะ โนะ โคเตโกะ (大伴小手子) |
1130–1135 | จักรพรรดิซุชุง | ||
ยะมะโตะฮิเมะ โนะ โอกิมิ (倭姫王) |
1204–1214 | จักรพรรดิเท็นจิ | ||
เจ้าหญิงโทชิ (十市皇女) |
1191–1221 | 1214–1215 | จักรพรรดิโคบุง | |
จักรพรรดินีโคเมียว (光明皇后) |
1244–1303 | 1273–1292 | จักรพรรดิโชมุ | |
เจ้าหญิงอิโนะเอะ (อิงะมิ) (井上内親王) |
1260–1318 | 1313–1315 | จักรพรรดิโคนิง | ถูกถอดจากพระราชอิสริยยศ |
ฟุจิวะระ โนะ โอะโตะมุโระ (藤原乙牟漏) |
1303–1333 | 1326–1333 | จักรพรรดิคัมมุ | |
ุฟุจิวะระ โนะ ไทชิ (ทะระชิโกะ) (藤原帯子) |
?–1337 | จักรพรรดิเฮเซ (อาเตะ) | สถาปนาเป็นจักรพรรดินีหลังสวรรคต เมื่อ พ.ศ. 1349 | |
ทะชิบะนะ โนะ คะชิโกะ (橘嘉智子) |
1329–1393 | 1358–1366 | จักรพรรดิซะงะ | |
เจ้าหญิงโคชิ (高志内親王) |
1332–1352 | จักรพรรดิจุนนะ | สถาปนาเป็นจักรพรรดินีหลังสวรรคต เมื่อ พ.ศ. 1366 | |
เจ้าหญิงเซชิ (มะซะโกะ) (正子内親王) |
1353–1422 | 1370–1376 | ||
ฟุจิวะระ โนะ องชิ (ยะซุโกะ) (藤原穏子) |
1428–1497 | 1466–1473 | จักรพรรดิไดโงะ | |
ฟุจิวะระ โนะ อังชิ (ยะซุโกะ) (藤原安子) |
1470–1507 | 1501–1507 | จักรพรรดิมุระกะมิ | |
เจ้าหญิงโชชิ (มะซะโกะ) (昌子内親王) |
1493–1543 | 1510–1516 | จักรพรรดิเรเซ | |
ฟุจิวะระ โนะ โคชิ (เทะรุโกะ) (藤原媓子) |
1490–1522 | 1516–1522 | จักรพรรดิเอ็งยู | |
ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ (โนะบุโกะ) (藤原遵子) |
1500–1560 | 1525–1543 (ชูงู) | ||
ฟุจิวะระ โนะ เทชิ (ซะดะโกะ) (藤原定子) |
1520–1544 | 1533–1543 (ชูงู) 1543–1544 (โคโง) |
จักรพรรดิอิจิโจ | |
ฟุจิวะระ โนะ โชชิ (อะกิโกะ) (藤原彰子) |
1431–1517 | 1543–1555 (ชูงู) | ||
ฟุจิวะระ โนะ เค็นชิ (คิโยะโกะ) (藤原妍子) |
1537–1570 | 1555–1561 (ชูงู) | จักรพรรดิซันโจ | |
ฟุจิวะระ โนะ เซชิ (ซุเกะโกะ) (藤原娍子) |
1515–1568 | 1555–1568 (โคโง) | ||
ฟุจิวะระ โนะ อิชิ (ทะเกะโกะ) (藤原威子) |
1543–1579 | 1561–1579 (ชูงู) | จักรพรรดิโกะ-อิจิโจ | |
เจ้าหญิงเทชิ (禎子内親王) |
1556–1637 | 1580 (ชูงู) 1580–1594 (โคโง) |
จักรพรรดิโกะ-ซุซะกุ | |
ฟุจิวะระ โนะ เก็นชิ (โมะโตะโกะ) (藤原げん子) |
1559–1582 | 1580–1582 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงโชชิ (อะกิโกะ) (章子内親王) |
1570–1648 | 1589–1611 (ชูงู) | จักรพรรดิโกะ-เรเซ | |
ฟุจิวะระ โนะ ฮิโระโกะ ((藤原寛子) |
1579–1670 | 1594–1611 (โคโง) 1611–1611 (ชูงู) |
||
ฟุจิวะระ โนะ คังชิ (藤原歓子) |
1564–1645 | 1611–1617 (โคโง) | ||
เจ้าหญิงคะโอะรุโกะ (เคชิ) (馨子内親王) |
1572–1636 | 1612–1617 (ชูงู) 1617–1636 (โคโง) |
จักรพรรดิโกะ-ซังโจ | |
ฟุจิวะระ โนะ เค็นชิ (คะไตโกะ) (藤原賢子) |
1600–1627 | 1617–1627 (ชูงู) | จักรพรรดิชิระกะวะ | |
เจ้าหญิงยะซุโกะ (เทชิ) (媞子内親王) |
1619–1639 | 1614–1636 (ชูงู) | จักรพรรดิโฮะริกะวะ | พระวิมาดา |
เจ้าหญิงโทะกุชิ (篤子内親王) |
1603–1657 | 1636–1657 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงเรชิ (令子内親王) |
1621–1687 | 1651–1677 (โคโง) | จักรพรรดิโทะบะ | พระวิมาดา |
ฟุจิวะระ โนะ ทะมะโกะ (โชชิ) (藤原璋子) |
1644–1688 | 1661–1667 (ชูงู) | ||
ฟุจิวะระ โนะ คิโยะโกะ (藤原聖子) |
1665–1725 | 1673–1684 (ชูงู) | จักรพรรดิซุโตะกุ | |
ฟุจิวะระ โนะ ยะซุโกะ (ไทชิ) (藤原泰子) |
1638– 1699 | 1677–1682 (โคโง) | จักรพรรดิโทะบะ | |
ฟุจิวะระ โนะ นะริโกะ (藤原得子) |
1660–1703 | 1685–1692 (โคโง) | ||
ฟุจิวะระ โนะ ทะชิ (มะซะรุโกะ) (藤原多子) |
1683–1745 | 1693–1699 (โคโง) | จักรพรรดิโคะโนะเอะ | |
ฟุจิวะระ โนะ ชิเมะโกะ (เทชิ) (藤原呈子) |
1674–1719 | 1693–1699 (ชูงู) 1699–1701 (โคโง) |
||
ฟุจิวะระ โนะ โยะชิโกะ (คินชิ) (藤原忻子) |
1677–1752 | 1699–1702 (ชูงู) 1702–1715 (โคโง) |
จักรพรรดิโกะ-ชิระกะวะ | |
เจ้าหญิงมุเนะโกะ (統子内親王) |
1669–1732 | 1701–1702 (โคโง) | สถาปนาเป็นกรณีพิเศษโดยที่มิได้เป็นพระชายา | |
เจ้าหญิงชิยุชิ (โยะชิโกะ) (姝子内親王) |
1684–1719 | 1702–1705 (โคโง) | จักรพรรดินิโจ | พระวิมาดา |
ฟุจิวะระ โนะ อิกุชิ (มุเนะโกะ) (藤原育子) |
1689–1716 | 1715–1716 (ชูงู) | ||
ไทระ โนะ โทะกุชิ (โนะริโกะ) (平徳子) |
1698–1757 | 1715–1723 (ชูงู) | จักรพรรดิทะกะกุระ | |
เจ้าหญิงเรียวชิ (อะกิโกะ) (亮子内親王) |
1690–1759 | 1725–1730 (โคโง) | จักรพรรดิอันโตะกุ | พระวิมาดา |
คุโจ นินชิ (ทะเอะโกะ) (九条任子) |
1716–1782 | 1733–1743 (ชูงู) | จักรพรรดิโกะ-โทะบะ | |
เจ้าหญิงฮันชิ (โนะริโกะ) (範子内親王) |
1720–1753 | 1741–1749 (โคโง) | จักรพรรดิสึชิมิกะโดะ | พระวิมาดา |
โออิ โนะ มิกะโดะ (大炊御門麗子) |
1728–1786 | 1748–1753 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงโชชิ (โนะโบะรุโกะ) (昇子内親王) |
1738–1754 | 1751–1752 (โคโง) | จักรพรรดิจุนโตะกุ | พระวิมาดา |
คุโจ ริชิ (ทะสึโกะ) (九条立子) |
1735–1791 | 1754–1765 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงคุนิโกะ (邦子内親王) |
1752–1826 | 1764–1767 (โคโง) | จักรพรรดิโกะ-โฮะริกะวะ | พระวิมาดา |
ซันโจ ยูชิ (三条有子) |
1750–1829 | 1766–1769 (ชูงู) 1769–1770 (โคโง) |
||
โคะโนะเอะ นะงะโกะ (近衛長子) |
1761–1818 | 1769–1772 (ชูงู) | ||
คุโจ ชุนชิ (โยะชิโกะ) (九条竴子) |
1752–1776 | 1773–1776 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงโทะชิโกะ (利子内親王) |
1740–1794 | 1776–1794 (โคโง) | จักรพรรดิชิโจ | พระวิมาดา |
ไซอนจิ คิสึชิ (西園寺姞子) |
1768–1835 | 1785–1791 (ชูงู) | จักรพรรดิโกะ-ซะงะ | |
เจ้าหญิงกิชิ (อะกิโกะ) (曦子内親王) |
1767–1805 | 1791–1794 (โคโง) | จักรพรรดิโกะ-ฟุกะกุซะ | สถาปนาเป็นกรณีพิเศษโดยที่มิได้เป็นพระชายา |
ไซอนจิ คิมิโกะ (西園寺公子) |
1775–1847 | 1800–1802 (ชูงู) | ||
ฟุจิวะระ โนะ คิตสึชิ (藤原佶子) |
1788–1815 | 1804 (ชูงู) 1804–1815 (โคโง) |
จักรพรรดิคะเมะยะมะ | |
ฟุจิวะระ โนะ คิชิ (藤原嬉子) |
1795–1861 | 1804–1811 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงเรชิ (姈子内親王) |
1813–1850 | 1828–1834 (โคโง) | จักรพรรดิโกะ-อุดะ | สถาปนาเป็นกรณีพิเศษโดยที่มิได้เป็นพระชายา |
ไซอนจิ โชชิ (西園寺鏱子) |
1814–1885 | 1831–1841 (ชูงู) | จักรพรรดิฟุชิมิ | |
โทะกุไดจิ คินชิ (徳大寺忻子) |
1826–1895 | 1846–1853 (ชูงู) | จักรพรรดิโกะ-นิโจ | |
เจ้าหญิงโชชิ (มะซะโกะ) (奨子内親王) |
1829–1891 | 1862 (โคโง) | จักรพรรดิโกะ-ฟุชิมิ | สถาปนาเป็นกรณีพิเศษโดยที่มิได้เป็นพระชายา |
ไซอนจิ คิชิ (西園寺禧子) |
1846–1876 | 1862–1861 (ชูงู) | ||
เจ้าหญิงจุนชิ (珣子内親王) |
1854–1880 | 1861–1882 (ชูงู) | ||
ไม่ปรากฏพระนาม | ไม่ทราบ (ชูงู) | จักรพรรดิโชเก | ||
โทะกุงะวะ มะซะโกะ (徳川和子) |
2150–2221 | 2163–2172 (ชูงู) | จักรพรรดิโกะ-โยเซ | |
ทะกะสึกะซะ ฟุซะโกะ (鷹司房子) |
2196–2255 | 2226–2230 (ชูงู) | จักรพรรดิเรเง็ง | |
เจ้าหญิงยุกิโกะแห่งอะริซุงะวะ (幸子女王) |
2223–2263 | 2251–2253 (ชูงู) | จักรพรรดิฮิงะชิยะมะ | |
เจ้าหญิงโยะชิโกะ (欣子内親王) |
2322–2389 | 2323–2360 (ชูงู) | จักรพรรดิโคกะกุ | |
ฟุจิวะระ โนะ สึนะโกะ (藤原繋子) |
2341–2366 | จักรพรรดินินโก | สถาปนาเป็นโคโงหลังสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2367 | |
พระพันปีเอโช (英照皇太后) |
2376–2441 | 2389–2410 (เนียวโง) | จักรพรรดิโคเม | |
จักรพรรดินีโชเก็ง (昭憲皇后) |
2392–2457 | 2412–2455 (โคโง) | จักรพรรดิเมจิ | |
จักรพรรดินีเทเม (貞明皇后) |
2427–2494 | 2455–2469 (โคโง) | จักรพรรดิไทโช | |
จักรพรรดินีโคจุง (香淳皇后) |
2446–2543 | 2469–2532 (โคโง) | จักรพรรดิโชวะ | |
จักรพรรดินีมิชิโกะ (上皇后美智子) |
2477–ปัจจุบัน | 2532–2562 (โคโง) | จักรพรรดิอะกิฮิโตะ | |
จักรพรรดินีมาซาโกะ (皇后雅子) |
2506–ปัจจุบัน | 2562–ปัจจุบัน (โคโง) | จักรพรรดินารูฮิโตะ |
อ้างอิง
[แก้]- ↑ "Life in the Cloudy Imperial Fishbowl", Japan Times. March 27, 2007.
- ↑ "เจ้าชายนารุฮิโตะ ว่าที่จักรพรรดิองค์ใหม่ของญี่ปุ่น". บีบีซีไทย. 10 มิถุนายน 2560. สืบค้นเมื่อ 24 มิถุนายน 2560.
{{cite web}}
: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=
(help) - ↑ 3.0 3.1 "ราชวงศ์ญี่ปุ่นเผชิญภาวะหดตัว เสี่ยงไร้รัชทายาทสำรองในอนาคต". บีบีซีไทย. 20 พฤษภาคม 2560. สืบค้นเมื่อ 24 มิถุนายน 2560.
{{cite web}}
: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=
(help)