Բենչ
Տեսակ | լեզու և կենդանի լեզու |
---|---|
Ենթադաս | օմոտական լեզուներ |
Երկրներ | ![]() |
Խոսողների քանակ | 347 000 մարդ[2] |
Գրերի համակարգ | լատինական այբուբեն և Եթովպական գիր |
IETF | bcq |
ISO 639-3 | bcq |
Բենչ (նույնպես գիմիրա), բենչ ազգի լեզուն։ Տարածված է Եթովպիայի հարավային մասում (Բենչ-Մաջի տարածք)։
Պատկանում է հյուսիս-օմոտյան լեզվաընտանիքին։ 2007 թվականի հաշվով նրանց կրողների թիվը հասնում է 347 հազար մարդ, որոնցից 150 հազարը միալեզու են։ 2008 թվականից օգտագործվում է դպրոցական կրթության մեջ։
2008 թվականին Բենչ լեզուն ստեղծվեց՝ լատինական այբուբենի հիման վրա։ Այս այբուբենը օգտագործվում է դպրոցական դասընթացների համար։ Լեզուն ունի հետևյալ տեսքը. A a, B b, C c, Ch ch, Cʼ cʼ, D d, E e, G g, H h, I i, K k, L l, M m, N n, O o, P p, Pʼ pʼ, Q q, R r, S s, Sh sh, T t, Ts ts, U u, V v, W w, X x, Xh xh, Xs xs, Xʼ xʼ, Y y, Z z, Zh zh, Zʼ zʼ[3]:
Հնում այս լեզվի գրառման համար օգտագործվում էր նաև Եթովպական գիրը։ Մասնավորապես այն հրապարակվեց Նոր Կտակարանում։ Այդ այբուբենը ուներ հետևյալ տեսքը[4].
Միջազգային հնչյունական այբուբեն | /ə/ | /u/ | /i/ | /a/ | /e/ | /ɨ/-/ | /o/ |
---|---|---|---|---|---|---|---|
/h/ | ሀ | ሁ | ሂ | ሃ | ሄ | ህ | ሆ |
/l/ | ሉ | ሊ | ላ | ሌ | ል | ሎ | |
/h/ | ሑ | ሒ | ሓ | ሔ | ሕ | ሖ | |
/m/ | ሙ | ሚ | ማ | ሜ | ም | ሞ | |
/s/ | ሡ | ሢ | ሣ | ሤ | ሥ | ሦ | |
/r/ | ሩ | ሪ | ራ | ሬ | ር | ሮ | |
/s/ | ሱ | ሲ | ሳ | ሴ | ስ | ሶ | |
/ʃ/ | ሹ | ሺ | ሻ | ሼ | ሽ | ሾ | |
/ʂ/ | ⶡ | ⶢ | ⶣ | ⶤ | ⶥ | ⶦ | |
/kʼ/ | ቁ | ቂ | ቃ | ቄ | ቅ | ቆ | |
/b/ | ቡ | ቢ | ባ | ቤ | ብ | ቦ | |
/t/ | ቱ | ቲ | ታ | ቴ | ት | ቶ | |
/t͡ʃ/ | ቹ | ቺ | ቻ | ቼ | ች | ቾ | |
/t͡ʂ/ | ⶩ | ⶪ | ⶫ | ⶬ | ⶭ | ⶮ | |
/n/ | ኑ | ኒ | ና | ኔ | ን | ኖ | |
/ʔ/ | አ | ኡ | ኢ | ኣ | ኤ | እ | ኦ |
/k/ | ኩ | ኪ | ካ | ኬ | ክ | ኮ | |
/w/ | ዉ | ዊ | ዋ | ዌ | ው | ዎ | |
/z/ | ዙ | ዚ | ዛ | ዜ | ዝ | ዞ | |
/ʒ/ | ዡ | ዢ | ዣ | ዤ | ዥ | ዦ | |
/ʐ/ | ⶱ | ⶲ | ⶳ | ⶴ | ⶵ | ⶶ | |
/j/ | ዩ | ዪ | ያ | ዬ | ይ | ዮ | |
/d/ | ዱ | ዲ | ዳ | ዴ | ድ | ዶ | |
/d͡ʒ/ | ጁ | ጂ | ጃ | ጄ | ጅ | ጆ | |
/ɡ/ | ጉ | ጊ | ጋ | ጌ | ግ | ጎ | |
/tʼ/ | ጡ | ጢ | ጣ | ጤ | ጥ | ጦ | |
/t͡ʃʼ/ | ጩ | ጪ | ጫ | ጬ | ጭ | ጮ | |
/t͡ʂʼ/ | ⶹ | ⶺ | ⶻ | ⶼ | ⶽ | ⶾ | |
/pʼ/ | ጱ | ጲ | ጳ | ጴ | ጵ | ጶ | |
/sʼ/ | ጹ | ጺ | ጻ | ጼ | ጽ | ጾ | |
/p/ | ፑ | ፒ | ፓ | ፔ | ፕ | ፖ | |
Միջազգային հնչյունական այբուբեն | /ə/ | /u/ | /i/ | /a/ | /e/ | /ɨ/-/ | /o/ |
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ ScriptSource - Ethiopia
- ↑ http://www.ethnologue.com/18/language/bcq/
- ↑ Tekle Gizaw English-Benc’non-Amharic School Dictionary. — SIL Ethiopia, 2015. — P. iv.
- ↑ Principles and Specification for Mnemonic Ethiopic Keyboards
|