Location via proxy:   [ UP ]  
[Report a bug]   [Manage cookies]                
puma med to ungar på ein stein i ei elv

Pumahoe med to ungar. Pelsen til ungane har svarte prikkar.

Foto
Av .
Lisens: Avgrensa gjenbruk

Puma er eit stort rovdyr. Det er eit pattedyr, som er i slekt med andre kattedyr, for eksempel gaupe. Det finst pumaer i nesten heile Nord-Amerika og Sør-Amerika.

Beskriving

puma som går i skog

Pumaen har lange bakbein, samanlikna med storleiken på kroppen. Andre kattedyr, som til dømes gaupe, har kortare bakbein.

Foto
Lisens: CC BY SA 4.0

Pumaen er mellom 100 og 150 cm lang. Halen er opptil 90 cm lang. Ein puma kan vege mellom 30 og 120 kilo. Pumaer er slanke, med lange bein og store potar. Hovudet er lite og rundt, og halsen er lang. Bakbeina er lange, samanlikna med lengda på kroppen.

Pelsen er tett og kort. Han er brungrå eller raudleg. På magen og undersida er pelsen lysare. På utsida av øyra, og på sida av snuten, er pelsen svartbrun. Halespissen har litt lengre, mørkare pels.

Vêrhåra er kvite. Pumaer kan ikkje brøle, slik som løver og tigrar kan. I staden lagar dei høge, hese lydar.

Levevis

Pumaer er rovdyr. Dei jaktar ved å forfølgje byttedyret og angripe det bakfrå. Pumaer et små dyr, som insekt, smågnagarar, mellomstore dyr, som beltedyr og flodsvin, og store hjortedyr, som prærieantilope, mulhjort og wapiti. Dei et det som finst, der dei bur. Pumaer bur åleine, og har sine eigne revir. Hannane har større revir, som overlappar med områda til hoene.

Pumaer finst i mange ulike typar natur, som ørken, ulike typar skog, fuktige område og i fjell, opp til 5800 meter over havet. Pumaer lever på bakken det meste av tida, men er òg flink til å klatre. Dei er mest aktive på kvelden og tidleg om morgonen.

Pumaer lever vanlegvis mellom 8 og 13 år, men kan bli så gamle som 18 år i det fri og 20 år i fangenskap.

Formeiring

Verdenskart med utbredelse av puma

Pumaen finst i heile Amerika. Området er merkt raudt på kartet.

Verdenskart med utbredelse av puma

Pumaer er vaksne, når dei er mellom 1,5 og 3 år. Då kan dei pare seg og få ungar. Hoa er drektig i omtrent tre månader. Ho får mellom éin og seks ungar per kull, men oftast to.

Ungane blir fødde i ei hòle. Dei får berre mjølk i tre månader. Når dei er rundt seks månader, klarer dei å drepe små byttedyr sjølve. Dei blir verande med mora i eitt til to år.

Trua art

Puma er rekna som ein levedyktig art, på den internasjonale lista over utryddingstrua dyr. Det blir likevel færre av dei. Områda dei bur på blir øydelagde av menneske, og mange blir påkøyrde av bilar.

Les meir i Vesle norske leksikon

Faktasjekk av

Eli Knispel Rueness
Dr. scient., Universitetet i Oslo