İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2024
Amaç: Araştırmanın amacı, Türkiye’de 2019-2022 yılları içerisinde okul öncesi dönemde sosyal bece... more Amaç: Araştırmanın amacı, Türkiye’de 2019-2022 yılları içerisinde okul öncesi dönemde sosyal beceriler alanında yapılmış lisansüstü tezlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu araştırma sistematik inceleme üzerine kurulu bir eğitim bilim çalışmasıdır. Bulgular: Araştırmada elde edilen veriler göz önüne alındığında; bu konuda kadın araştırmacıların erkek araştırmacılara göre çok daha fazla çalışma yaptığı, bu alana dair belirlenen aralıklarda yapılan lisansüstü tezler içerisinden yüksek lisans tezlerinin 8 kat kadar fazla yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada incelenen konu alanında doçent ve profesör unvanlı danışmanların daha çok tez yazım sürecine katkı sağladığı görülmüştür. İncelenen yıllar içerisinde en çok tezin 2019 yılında yapıldığı, 2022 yılında ise yalnızca bir tez üretildiği tespit edilmiştir. Bu alanda yapılan lisansüstü tezlerde daha çok nicel araştırmaların tercih edildiği ve araştırmalarda en fazla tarama modelinin kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin çeşitli ve birbiriyle ilişkili araştırma konularını içerdikleri ve tezlerde bu konulara ilişkin çocuk, öğretmen, ebeveyn, okul öncesi eğitim kurumları gibi veri kaynaklarından bilgi elde edildiği dikkat çekmiştir. İlaveten araştırmanın verileri toplanırken ölçeklerin, veriler analiz edilirken ise istatiksel veri analiz yöntemlerinin tercih edildiği ulaşılan diğer sonuçlar arasındadır. Özgünlük: Literatürde asıl bilgi üretim kaynağı olan lisansüstü tezlerin incelenme ve değerlendirilmesine ilişkin birçok araştırma olmasına rağmen, bu konuda okul öncesi dönemde sosyal beceri alanında yapılmış çalışmalarla hiç karşılaşılmamış olması bu araştırmanın önemini açıklamaktadır. Bu araştırma okul öncesi dönemde sosyal beceri alanının önemine dikkat çekmesi ve sosyal beceri alanının araştırmacıların elde ettiği sonuçlara bütüncül bir bakış açısı getirmesi bakımından özgün bulunmaktadır.
Bu çalışma, ortaokul düzeyindeki İngilizce öğretim programı ders kitaplarındaki Türk kültürüne ai... more Bu çalışma, ortaokul düzeyindeki İngilizce öğretim programı ders kitaplarındaki Türk kültürüne ait sosyal değerlerin ne sıklıkla kullanıldığı ve içerik açısından nasıl işlendiğini tespit ederek bu programların kültür aktarımındaki önemini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kullanılarak, doküman inceleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın odaklandığı materyaller, MEB tarafından 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Hatay ilindeki ortaokul öğrencilerine öğretim sürecinde kullanmaları için dağıtılan İngilizce öğretim programının ders kitaplarıdır. Çalışma sürecinde, toplamda 4 ortaokul İngilizce ders kitabı, 40 farklı ünite ve 878 etkinlik incelenmiştir. Elde edilen verilerin analiz sürecinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak ulaşılan bulgular, frekans ve yüzde değerleriyle birlikte sunulmuştur. Bulguların doğruluğunu desteklemek için ilgili ders kitaplarından alıntılar ve görsellerden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, ortaokul İngilizce öğretim programı ders kitaplarında en sıklıkla yer alan sosyal değerlerin çalışma-iş değerleri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bilimsel, geleneksel ve siyasi değerlere yeterli seviyede yer verildiği gözlemlenmiştir. Ancak, dini ve aile değerlerine yönelik etkinliklerin oldukça az olduğu fark edilmiştir. Bu çalışmanın sonuç bölümünde, ortaya çıkan eksiklikleri gidermek amacıyla, çeşitli öneriler sunulmuştur. Öneriler arasında; ders kitaplarındaki içeriğin Türk kültürüne ait sosyal değerler açısından daha da zenginleştirilmesi, öğrencilerin dini ve aile değerlerini anlamalarını sağlayacak fırsatların oluşturulması, ayrıca program tasarımcılarının bu konuda daha duyarlı olmaları yer almaktadır. Türk kültürü ve sosyal değerleri açısından aile kurumunun önemi bu programda özellikle vurgulamalıdır. Elde edilen sonuçlar eğitimcilere, öğretim programlarının içeriğini gözden geçirme ve geliştirme sürecinde yardımcı olabilir.
Eğitimdeki dijitalleşme ile birlikte öğrenme ve öğretme
sürecine çeşitli teknolojiler ve teknoloj... more Eğitimdeki dijitalleşme ile birlikte öğrenme ve öğretme sürecine çeşitli teknolojiler ve teknolojik araçlar entegre edilerek eğitimin kalitesi ve verimi artırılmaya çalışılmaktadır ve bu teknolojik araçlardan biri de üç boyutlu materyallerdir. Üç boyutlu materyallerin eğitimde hangi alanlarda kullanıldığı ve eğitime olan etkisini inceleyen bilimsel çalışmaların mevcut durumlarını belirlemek amacı ile 2012 ile 2021 yılları arasında yapılmış bilimsel raporlar incelenmiştir. İlgili yıllar kapsamında yapılmış olan bilimsel raporları sistematik olarak incelemek amacı için doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. Gerçekleştirilen sistematik inceleme sonucunda bilimsel raporların %60’nın kadın araştırmacılar tarafından hazırlandığı ve %95’nin Türkçe dilinde raporlandığı görülmektedir. Bilimsel raporların büyük bir çoğunluğunun Eğitim Bilimleri Enstitüsü ve İlköğretim Anabilim dalı bünyesinde ve danışman unvanları içerisinde ise en fazla profesör unvanlı danışmanlar tarafından yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen bilimsel raporların %80’nin yüksek lisans tez türünde olduğu, %40 ile en fazla tercih edilen araştırma türünün nicel araştırma türü olduğu, araştırma modelleri incelendiğinde de %44 ile en fazla deneysel araştırma modelinin kullanıldığının, araştırma evrenlerinin %30’nun ortaokul olduğu görülmektedir. İncelenen bilimsel raporlarda örnekleme tercihi olarak %64’ünde amaçlı örnekleme yönteminin, %27’sinde ise seçkisiz örnekleme yönteminin tercih edildiği, veri kaynakları olarak %68 ile öğrencilerin ilk sırada olduğu, veri toplama araçlarından ise en fazla tercih edilenin görüşme formu (yarı yapılandırılmış-yapılandırılmamış) olduğu ve veri analiz yöntemlerinden en fazla istatiksel analiz yöntemlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Open-mindedness, which is a concept whose meaning is not well understood and isolated from its re... more Open-mindedness, which is a concept whose meaning is not well understood and isolated from its real meaning, expresses the individual's tolerance towards different approaches, ways of thinking and ideas other than his own thoughts. It is possible to talk a bout the positive effects of open-mindedness, which can be measured by the ability to listen to other people, on personality development, relationships established in social life, and especially on educational environments. In this qualitative study, which was designed as a general literature review, analyzes were made on the concept of open-mindedness and the data on open-mindedness and education were compiled, summarized and presented in the context of scientific research. The fact that there are not many informative scientific studies on the reflections of open-mindedness on education in the national literature reveals the importance of the study, and the fact that the studies done so far will be compiled and will constitute a source for future studies reveals the purpose of the study. Open-mindedness when considering educational environments; It helps students to question and criticize the information presented, to reach correct and real information, to learn from each other and to stay up to date. In the individual context, it has been achieved that individual develop insight and increase awareness, and in social terms, it provides benefits for establishing healthy relations and responsible citizenship that states expect from society.
Depremler insanların hayatlarında büyük değişimlere sebep olan yıkıcı olaylardır. 6 Şubat 2023 ta... more Depremler insanların hayatlarında büyük değişimlere sebep olan yıkıcı olaylardır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve sonrasında tüm Türkiye’yi etkisi altına alan depremler zinciri de böyle bir değişime neden olmuştur. Bu araştırma depremin üniversite öğrencilerinin eğitim süreçleri başta olmak üzere depremin onlar üzerinde meydana getirdiği etkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinden seçilen depremi yaşamış 51 kişi oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında katılımcılar deprem sonrası içinde bulundukları yaygın duyguyu kaygı olarak belirtmişlerdir. Bu duygunun kaynağını katılımcıların birden fazla yakınını kaybetmiş olmaları olarak yorumlanmıştır. Deprem sonrası bireylerin kendilerinde gördükleri değişimler içerisinde deprem korkusu ile yaşamaya alışmanın en fazla dile getirilen durum olduğu tespit edilmiştir. Deprem öncesi ve sonrası eğitim sürecinin değerlendirildiğinde eğitim şartlarının yetersiz olması ile eğitim sürecinin aksadığı ve eğitimin bireylerin yaşam süreçleri içerisinde onların öncelikleri arasından çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, konu ve mevcut durum dikkate alındığında katılımcıların deprem sonrası temel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanında onların sosyal yaşamlarına hızlı bir şekilde dönmesine yardımcı olacak bir dizi psikososyal destek hizmetlerinin planlanması önerilmektedir. Bununla birlikte teknolojinin eğitim-öğretim hizmetlerine deprem sonrası süreçte katkısı göz önünde alındığında teknolojik imkanların ve altyapının kriz süreçlerinin yönetimi için doğru biçimde geliştirilmesi önemli bulunmuştur.
Journal of the Human and Social Science Researches, 2023
Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri, gün geçtikçe artan bir öneme sahip olup hayatın her
köşe... more Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri, gün geçtikçe artan bir öneme sahip olup hayatın her köşesinde kendini gösteren yeni ve etkileyici teknolojik dönüşümlerle birlikte ilerlemektedir. Bu teknolojilerden birisi olan metaverse teknolojisinin eğitim alanında da çeşitli uygulamaları görülmektedir. Öteki evren anlamına gelen metaverse teknolojisi, sanal ve gerçek hayat arasındaki ayrımları silikleştirerek günümüzde interneti aşan bir konumda bulunmaktadır. Her geçen gün popülerleşen ve eğitim dâhil pek çok alanda kullanımına rastlanan metaverse kavramı henüz herkesçe tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu sebeple metaverse ile ilgili yapılacak olan araştırmalar, bu teknolojinin ne olduğu ve ne işe yaradığına açıklık getirmekle beraber literatüre de önemli bir katkı sağlamış olacaktır. Araştırma, ortaokul 5. ve 6. sınıflarda öğretimi yapılan Bilişim Teknolojileri ve Yazılım (BTY) dersine ait öğretim programlarının içerisinde yer alan kazanımların, metaverse teknolojisinin bileşenleri olan; sanal ve gerçek hayatın sentezi olma, internet üzerinden erişilebilir olma, iş birliği sağlama ve kesintisiz kullanıma uygun kapasitede olma bileşenlerine uygunluğu bağlamında değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma türlerinden doküman analizi yöntemi ile 5. sınıflara yönelik 75, 6. sınıflara yönelik 77 olmak üzere toplam 152 kazanım irdelenmiştir. Her bir kazanım metaverse teknolojisinin dört bileşeni kapsamında ele alınmış ve uygunluk durumları tablolaştırılarak bulgular bölümünde sunulmuştur. Verilerin analizi neticesinde BTY dersi 5. sınıf kazanımlarının çoğunluğunun metaverse teknolojisine uygun olmadığı, 6. sınıf kazanımlarının ise uygun olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortaokul 5. ve 6. sınıf BTY dersi öğretim programlarının metaverse bileşenleri kapsamında yeniden ele alınması, öğretmenlere eğitim alanında etkisi giderek artan metaverse teknolojisini derslerinde daha aktif kullanmalarına yönelik hizmet içi eğitimler verilmesi gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca artt... more Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının temel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilinmesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden dolayı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kullanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bireyin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirilebilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebildiği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanımının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla birlikte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandırılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Eğitimde Medya ve Medya Manipülasyonu Üzerine Bir İnceleme: Etkileri, Sonuçları ve Koruyucu Önlemler A Study on Media and Media Manipulation in Education: Effects, Consequences, and Preventive Measures, 2023
Öz
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca a... more Öz Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının temel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilin- mesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden do- layı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kul- lanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bireyin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirilebilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebildiği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanımının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla birlikte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandırılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Eğitim, medya, sosyal medya, manipülasyon, yönlendirme.
Abstract The importance of media and the media industry is steadily increasing. This significance is attributed to the unlimited power of media, making it the primary determinant of daily life for societies. The influence of media on society has become a well-known reality. Despite this awareness, all layers of society often remain indifferent to this situation. This allows media to produce influential content in the desired areas and effectively utilize it. As a result, almost all social institutions and fields are exposed to the power of media. Therefore, this research aims to examine media in education, media usage, and the resulting media manipulation, and to identify the effects and con- sequences on stakeholders. When considering the results obtained without research, it can be observed that students, teachers, and parents are somehow influenced by the media. This influence not only affects individuals but also influences their choices and can take control of their decision-making mechanisms. School choices and the perception of a good school can be shaped by the media, and media can influence many of an individual's educational preferences. The importance of society's media literacy and conscious content selection has begun to increase for the functional use of media. In this context, it is crucial to provide media literacy education to individuals and take necessary precautions against the negative consequences of media usage. Additionally, the establishment of institutions equipped with expert staff who are aware of the manipulative processes of media has become a high-level societal necessity. In order to prevent the emergence of social problems in the future, it is necessary to provide education activities that enable the new generations and societies to acquire skills such as objective information evaluation and adherence to ethical values. Based on all the data obtained from the research, a series of protective measures and recommendations are presented in relation to the subject matter. Keywords: Education, media, social media, manipulation, redirection.
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem med- yanın etki gücünü sınırsızca ar... more Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem med- yanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının te- mel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilin- mesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden do- layı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kul- lanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bire- yin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirile- bilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebil- diği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanı- mının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla bir- likte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplum- sal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandı- rılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Bu araştırma birer öğretmen yeterliği olarak kabul edilen Eğitim Programı Okuryazarlığı (EPO) ile... more Bu araştırma birer öğretmen yeterliği olarak kabul edilen Eğitim Programı Okuryazarlığı (EPO) ile Eğitim Programlı Liderliği (EPL) kavramlarına açıklık getirerek bu iki yeterlik arasındaki ilişkiyi bilimsel verilerle ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı ayrıca içerisinde bir ölçek geliştirme sürecinin de olduğu karma desenli bir araştırmadır. Bu araştırmaya farklı eğitim kurumlarında ve branşlarda görev yapan 595 öğretmen katılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin EPO yeterlikleri genel itibariyle yüksek olmasına karşın okuma ve yazma boyutlarında farklılık göstermiştir. EPO yeterliklerinden hedef alanına dönük yeterliklerin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği ile Eğitim Programı Liderliği Ölçeği alt boyutları arasındaki ilişkiler de birlikte düşünüldüğünde bu iki öğretmen yeterliği arasında bir ilişkinin olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler nitel verile...
Program dışı etkinliklerin; öğrencilerin akademik başarısını desteklediği, onların toplumsal ve k... more Program dışı etkinliklerin; öğrencilerin akademik başarısını desteklediği, onların toplumsal ve kişisel gelişimlerine katkı sağladığı, okula ve okulun çevresine uyumlarını kolaylaştırdığı, akran ilişkilerini geliştirdiği, kendi ilgi ve yeteneklerinin farkına varmalarını sağladığı ve problem davranışlarını azalttığı düşünülmektedir. Bu sebeple bu kavram hem ülkemizde hem de dünyada popülaritesini ve önemini giderek arttıran bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Program dışı etkinliklerin öğrencilerin akademik, sosyal, duygusal ve kişisel anlamda çok yönlü gelişimlerine katkılarını incelemeyi amaçlayan bu makale sistematik olmayan bir derleme olarak desenlenmiştir. Literatürdeki deneysel çalışmalara özel önem verilerek program dışı etkinliklerin öğrenci gelişimine etkisinin incelendiği 14 çalışmanın sonuçları derlenmiştir. Bu derleme ile program dışı etkinlik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarını, kişilerarası ilişkilerini, uyum sağlama kapasitelerini, öğrenme becerile...
Bu çalışmanın amacı, 20219 ve 2021 yılları arasında Türkiye’de Mesleki İngilizce Öğretimi üzerine... more Bu çalışmanın amacı, 20219 ve 2021 yılları arasında Türkiye’de Mesleki İngilizce Öğretimi üzerine yapılan lisansüstü tez araştırmalarının güncel durumunu analiz etmektir. Yapılan araştırma çerçevesinde, YÖK Ulusal Tez Merkezi taranarak 23 akademik tez araştırmasına ulaşılmıştır. 23 akademik tez araştırmalarından 21’i yüksek lisans tezi ve 2’si doktora tezidir. Konu bağlamında, son üç yılda en fazla araştırmanın 2020 yılında yapıldığı bilgisine ulaşılmıştır. Bununla birlikte araştırmalarda yer alan bütün bölümler, dikkate alınmış ve incelenmiştir. Araştırmalardan 6’sının alan uzmanı, 11’inin öğrenen, 9’unun öğretim programı, 10’unun öğretim strateji-yöntem-teknik üzerine temellendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaların temellendirildikleri boyutlar dikkate alındığında, araştırmaların veri kaynağının çok yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 23 akademik tez araştırması incelenirken araştırma boyutları arasından en çok kullanılan veri kaynağının öğrenen boyutu olduğu belirlenmişti...
Bu araştırmanın amacı, meslek yüksek okulu öğrencilerinin sosyal değerlere bakışlarının nasıl old... more Bu araştırmanın amacı, meslek yüksek okulu öğrencilerinin sosyal değerlere bakışlarının nasıl olduğunu, seçilen değişkenlere bağlı olarak meslek yüksek okulu öğrencilerinin sosyal değerlere ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını incelemektir. Betimsel yöntemle tasarlanan bu araştırma tarama modelindedir. Tarama modeli, belli bir durumun ne olduğu ve bu durumun olduğu şekliyle betimlenmesini amaçlayan bir araştırma biçimidir. Bu araştırmanın evrenini Gazi Üniversitesizne bağlı olarak Ankara il sınırlarında faaliyet gösteren altı meslek yüksek okulu oluşturmaktadır. Bu araştırmanın evrenini teşkil Gazi Üniversitesi Meslek Yüksek Okullarının 2010-2011 öğretim yılında önlisans düzeyinde öğretim yapan iki yıllık meslek programları araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu programlardan evreni tam olarak temsil edebilecek düzeyde belirlenen toplam 23 programdan birinci ve ikinci sınıflar ile normal ve ikinci öğretim yapan programlar arasından rastgele sınıflar se...
Eğitim programı, toplumun en değerli gördüğü şeyleri çocuklara aktarmak için kullanılan geniş sos... more Eğitim programı, toplumun en değerli gördüğü şeyleri çocuklara aktarmak için kullanılan geniş sosyal ve toplumsal anlaşmayı yansıtan politika beyanı olan resmi olarak onaylanmış teknik bir belgedir. Eğitim programı, eğitim faaliyetlerini düzenleyen temel bir eğitimsel kılavuz olmakla birlikte bir eğitim programı okuryazarı olmak öğretmen ya da öğretmen adaylarının temel becerileri arasında yer almaktadır. Öğretmen adaylarının aldıkları eğitim içerikleri onların birer eğitim programı okuryazarı olmasını sağlamalıdır. Bu çalışmanın amacı eğitim programı okuryazarlığı kavramına açıklık getirmek ve Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği'ni (EPOÖ) geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 313 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubundan elde edilen verilerle ölçeğin faktör analizi için uygunluğunun test edilebilmesi için Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı hesaplanmış ve Barlett's Küresellik testi uygulanmıştır. Ö...
In fact, there are several variables affecting an individual’s academic achievement. However, in ... more In fact, there are several variables affecting an individual’s academic achievement. However, in this study, it was aimed to investigate possible effects of metacognitive awareness level on academic achievement. The population of the research included 314 pre-service teachers studying at the faculty of education. A descriptive survey method was employed for the study. It was found that the pre-service teachers, participating in the research had a high level of metacognitive awareness. The pre-service teachers’ levels of metacognitive awareness did not differ by gender. It was concluded that academic achievement influenced their levels of metacognitive awareness positively. It was also found that the pre-service teachers were capable of making predictions, planning, monitoring and evaluating about their own cognitive activities. In addition, it was revealed that the subjects knew which learning methods were effective and which were not, and that they had the skills of planning, using...
Ozet Bu arastirmanin temel amaci sinif ogretmenlerinin mesleki motivasyonlari ile kisilik ozellik... more Ozet Bu arastirmanin temel amaci sinif ogretmenlerinin mesleki motivasyonlari ile kisilik ozellikleri arasindaki iliskiyi ortaya koymaktir. Bu calismaya 2014–2015 egitim ogretim doneminde, Istanbul Ili Kucukcekmece Ilcesinde bulunan ilkokullarda calisan ve rastlantisal yolla secilen toplam 204 sinif ogretmeni katilmistir. Tarama modelinde olan bu calismada veri toplama araclari olarak, Ozturk ve Uzunkol (2013) tarafindan gelistirilen “Ilkokul Ogretmeni Motivasyon Olcegi” ile Bacanli, Ilhan ve Aslan (2009) tarafindan gelistirilen “Sifatlara Dayali Kisilik Testi” kullanilmistir. Bu veri toplama araclari ile toplanan verilere Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman Testleri uygulanmistir. Bu arastirmadan elde edilen veriler dikkate alindiginda ogretmenlerin genel motisyonlarinin yuksek oldugu fakat meslegi ozumseme konusunda ogretmenlerin tam olarak meslegi ozumseyemedikleri, ogretmenlerin kisilik ozellikleri bakimindan onlarin duygusal denge icerisinde olduklari, disa...
In this study, the life skill levels of undergraduate students of Mustafa Kemal University in 201... more In this study, the life skill levels of undergraduate students of Mustafa Kemal University in 2016-2017 academic year were compared to that of students receiving pedagogical formation education in the same term. For this purpose, 75 students receiving pedagogical formation training and 242 undergraduate students, total of 317 students participated in the research. The life skill levels of students were determined by using Life Skills Scale comprising 5 factors, the groups were compared in terms of each factor and total points. Also analysis of gender, age, marital status of parents, the location at which most of the lifespan covered were used as variables to evaluate the change in life skills level, then the groups were compared according to the findings. According to the Descriptional Statistics, ANOVA, Independent Groups t Test results that are evaluated through the obtained data; the “Life Skills”, “Skills of Overcoming Emotions and Stress”, “Emphaty Establishment and Self-awaren...
Özet The Turkish History Education course provides information about the historical backgrounds o... more Özet The Turkish History Education course provides information about the historical backgrounds of the program development, the personalities, institutions, works and laws that are stamped on educational and intellectual processes in the Turkish society to the prospective teachers. Classroom teacher needs to be aware of their own education and training as an important part of basic academic education. This requirement entails teaching Turkish Education History course at the undergraduate level. These forms of perception of teacher education candidates to Turkish Education History course is a matter worth investigating in terms of reaching the goals of the course. Metaphors are frequently used in educational areas and reflect participants' thought on the subject. The purpose of this study which class teacher candidates participated in is to determine the perceptions of classroom teacher candidates regarding Turkish Education History course through metaphors. The study group of research includes 108 class teacher candidates who are taking this course and studying at Mustafa Kemal University in 2016-2017 academic years. The data of research was collected through forms which include inscription like " Turkish Education History course is like/similar to…………because…….. " In this qualitative study, the data obtained from the participant responses were evaluated according to the metaphor analysis. According to the analysis made, 66 different metaphors developed by the classroom teacher candidates have been identified. These metaphors have brought six different categories: knowledge, value, education, individual utility, structure and transfer. While information category is the category with the greatest number of metaphors, the tree metaphor is the metaphor most frequently used by participants. SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ TÜRK EĞİTİM TARİHİ DERSİNE İLİŞKİN ALGILARI: BİR METAFOR ANALİZİ Özet Türk Eğitim Tarihi dersi, öğretmen adaylarına eğitimde program geliştirmenin tarihi temelleri, Türk toplumuna eğitsel ve düşünsel süreçlerde damga vuran şahsiyetler, kurumlar, yapıtlar ve kanunlar hakkında bilgiler vermektedir. Sınıf öğretmeni, temel akademik eğitimin önemli bir parçası olarak kendi toplumun eğitim ve öğretim birikimlerini bilmesi ve onlara hâkim olması gerekmektedir. Bu gereklilik Türk Eğitim Tarihi dersinin lisans düzeyinde öğretimini zorunlu kılmaktadır. Bu öneme sahip Türk Eğitim Tarihi dersini öğretmen adaylarının algılama biçimleri, dersin hedeflerine ulaşması bakımından araştırılmaya değer bir konudur. Metaforlar eğitim alanlarında sıkça kullanılmakta ve katılımcıların araştırılan konuya ilişkin düşüncelerini yansıtmaktadır. Sınıf öğretmeni adaylarının katıldığı bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının Türk Eğitim Tarihi dersine ilişkin algılarını metaforlar Perceptions of Classroom Teacher Candidates to the Turkish Education History Course: A Metaphor Analysis 13 aracılığıyla belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Mustafa Kemal Üniversitesi'nde 2016-2017 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören ve bu dersi almakta olan 108 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan " Türk Eğitim Tarihi dersi……………. gibidir/benzer, çünkü……... " ibaresini içeren formlar vasıtası ile toplanmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada katılımcı cevaplarından elde edilen veriler metafor analizine göre değerlendirilmiştir. Yapılan analizine göre sınıf öğretmeni adaylarının geliştirdikleri 66 farklı metafor tespit edilmiştir. Bu metaforlar bilgi, değer, eğitim, bireysel fayda, yapı ve aktarım olmak üzere 6 farklı kategori meydana getirmiştir. Bu kategorilerden bilgi kategorisi metaforların en fazla bulunduğu kategori olurken, ağaç metaforu katılımcıların en fazla kullandığı metafor olmuştur. Anahtar Kelimeler: Türk Eğitim Tarihi, Metafor, Sınıf Öğretmeni Adayları.
İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2024
Amaç: Araştırmanın amacı, Türkiye’de 2019-2022 yılları içerisinde okul öncesi dönemde sosyal bece... more Amaç: Araştırmanın amacı, Türkiye’de 2019-2022 yılları içerisinde okul öncesi dönemde sosyal beceriler alanında yapılmış lisansüstü tezlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu araştırma sistematik inceleme üzerine kurulu bir eğitim bilim çalışmasıdır. Bulgular: Araştırmada elde edilen veriler göz önüne alındığında; bu konuda kadın araştırmacıların erkek araştırmacılara göre çok daha fazla çalışma yaptığı, bu alana dair belirlenen aralıklarda yapılan lisansüstü tezler içerisinden yüksek lisans tezlerinin 8 kat kadar fazla yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada incelenen konu alanında doçent ve profesör unvanlı danışmanların daha çok tez yazım sürecine katkı sağladığı görülmüştür. İncelenen yıllar içerisinde en çok tezin 2019 yılında yapıldığı, 2022 yılında ise yalnızca bir tez üretildiği tespit edilmiştir. Bu alanda yapılan lisansüstü tezlerde daha çok nicel araştırmaların tercih edildiği ve araştırmalarda en fazla tarama modelinin kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin çeşitli ve birbiriyle ilişkili araştırma konularını içerdikleri ve tezlerde bu konulara ilişkin çocuk, öğretmen, ebeveyn, okul öncesi eğitim kurumları gibi veri kaynaklarından bilgi elde edildiği dikkat çekmiştir. İlaveten araştırmanın verileri toplanırken ölçeklerin, veriler analiz edilirken ise istatiksel veri analiz yöntemlerinin tercih edildiği ulaşılan diğer sonuçlar arasındadır. Özgünlük: Literatürde asıl bilgi üretim kaynağı olan lisansüstü tezlerin incelenme ve değerlendirilmesine ilişkin birçok araştırma olmasına rağmen, bu konuda okul öncesi dönemde sosyal beceri alanında yapılmış çalışmalarla hiç karşılaşılmamış olması bu araştırmanın önemini açıklamaktadır. Bu araştırma okul öncesi dönemde sosyal beceri alanının önemine dikkat çekmesi ve sosyal beceri alanının araştırmacıların elde ettiği sonuçlara bütüncül bir bakış açısı getirmesi bakımından özgün bulunmaktadır.
Bu çalışma, ortaokul düzeyindeki İngilizce öğretim programı ders kitaplarındaki Türk kültürüne ai... more Bu çalışma, ortaokul düzeyindeki İngilizce öğretim programı ders kitaplarındaki Türk kültürüne ait sosyal değerlerin ne sıklıkla kullanıldığı ve içerik açısından nasıl işlendiğini tespit ederek bu programların kültür aktarımındaki önemini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kullanılarak, doküman inceleme yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın odaklandığı materyaller, MEB tarafından 2022-2023 eğitim öğretim yılında, Hatay ilindeki ortaokul öğrencilerine öğretim sürecinde kullanmaları için dağıtılan İngilizce öğretim programının ders kitaplarıdır. Çalışma sürecinde, toplamda 4 ortaokul İngilizce ders kitabı, 40 farklı ünite ve 878 etkinlik incelenmiştir. Elde edilen verilerin analiz sürecinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılarak ulaşılan bulgular, frekans ve yüzde değerleriyle birlikte sunulmuştur. Bulguların doğruluğunu desteklemek için ilgili ders kitaplarından alıntılar ve görsellerden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, ortaokul İngilizce öğretim programı ders kitaplarında en sıklıkla yer alan sosyal değerlerin çalışma-iş değerleri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bilimsel, geleneksel ve siyasi değerlere yeterli seviyede yer verildiği gözlemlenmiştir. Ancak, dini ve aile değerlerine yönelik etkinliklerin oldukça az olduğu fark edilmiştir. Bu çalışmanın sonuç bölümünde, ortaya çıkan eksiklikleri gidermek amacıyla, çeşitli öneriler sunulmuştur. Öneriler arasında; ders kitaplarındaki içeriğin Türk kültürüne ait sosyal değerler açısından daha da zenginleştirilmesi, öğrencilerin dini ve aile değerlerini anlamalarını sağlayacak fırsatların oluşturulması, ayrıca program tasarımcılarının bu konuda daha duyarlı olmaları yer almaktadır. Türk kültürü ve sosyal değerleri açısından aile kurumunun önemi bu programda özellikle vurgulamalıdır. Elde edilen sonuçlar eğitimcilere, öğretim programlarının içeriğini gözden geçirme ve geliştirme sürecinde yardımcı olabilir.
Eğitimdeki dijitalleşme ile birlikte öğrenme ve öğretme
sürecine çeşitli teknolojiler ve teknoloj... more Eğitimdeki dijitalleşme ile birlikte öğrenme ve öğretme sürecine çeşitli teknolojiler ve teknolojik araçlar entegre edilerek eğitimin kalitesi ve verimi artırılmaya çalışılmaktadır ve bu teknolojik araçlardan biri de üç boyutlu materyallerdir. Üç boyutlu materyallerin eğitimde hangi alanlarda kullanıldığı ve eğitime olan etkisini inceleyen bilimsel çalışmaların mevcut durumlarını belirlemek amacı ile 2012 ile 2021 yılları arasında yapılmış bilimsel raporlar incelenmiştir. İlgili yıllar kapsamında yapılmış olan bilimsel raporları sistematik olarak incelemek amacı için doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. Gerçekleştirilen sistematik inceleme sonucunda bilimsel raporların %60’nın kadın araştırmacılar tarafından hazırlandığı ve %95’nin Türkçe dilinde raporlandığı görülmektedir. Bilimsel raporların büyük bir çoğunluğunun Eğitim Bilimleri Enstitüsü ve İlköğretim Anabilim dalı bünyesinde ve danışman unvanları içerisinde ise en fazla profesör unvanlı danışmanlar tarafından yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen bilimsel raporların %80’nin yüksek lisans tez türünde olduğu, %40 ile en fazla tercih edilen araştırma türünün nicel araştırma türü olduğu, araştırma modelleri incelendiğinde de %44 ile en fazla deneysel araştırma modelinin kullanıldığının, araştırma evrenlerinin %30’nun ortaokul olduğu görülmektedir. İncelenen bilimsel raporlarda örnekleme tercihi olarak %64’ünde amaçlı örnekleme yönteminin, %27’sinde ise seçkisiz örnekleme yönteminin tercih edildiği, veri kaynakları olarak %68 ile öğrencilerin ilk sırada olduğu, veri toplama araçlarından ise en fazla tercih edilenin görüşme formu (yarı yapılandırılmış-yapılandırılmamış) olduğu ve veri analiz yöntemlerinden en fazla istatiksel analiz yöntemlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Open-mindedness, which is a concept whose meaning is not well understood and isolated from its re... more Open-mindedness, which is a concept whose meaning is not well understood and isolated from its real meaning, expresses the individual's tolerance towards different approaches, ways of thinking and ideas other than his own thoughts. It is possible to talk a bout the positive effects of open-mindedness, which can be measured by the ability to listen to other people, on personality development, relationships established in social life, and especially on educational environments. In this qualitative study, which was designed as a general literature review, analyzes were made on the concept of open-mindedness and the data on open-mindedness and education were compiled, summarized and presented in the context of scientific research. The fact that there are not many informative scientific studies on the reflections of open-mindedness on education in the national literature reveals the importance of the study, and the fact that the studies done so far will be compiled and will constitute a source for future studies reveals the purpose of the study. Open-mindedness when considering educational environments; It helps students to question and criticize the information presented, to reach correct and real information, to learn from each other and to stay up to date. In the individual context, it has been achieved that individual develop insight and increase awareness, and in social terms, it provides benefits for establishing healthy relations and responsible citizenship that states expect from society.
Depremler insanların hayatlarında büyük değişimlere sebep olan yıkıcı olaylardır. 6 Şubat 2023 ta... more Depremler insanların hayatlarında büyük değişimlere sebep olan yıkıcı olaylardır. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve sonrasında tüm Türkiye’yi etkisi altına alan depremler zinciri de böyle bir değişime neden olmuştur. Bu araştırma depremin üniversite öğrencilerinin eğitim süreçleri başta olmak üzere depremin onlar üzerinde meydana getirdiği etkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan fenomenoloji desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini Hatay ilinden seçilen depremi yaşamış 51 kişi oluşturmaktadır. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında katılımcılar deprem sonrası içinde bulundukları yaygın duyguyu kaygı olarak belirtmişlerdir. Bu duygunun kaynağını katılımcıların birden fazla yakınını kaybetmiş olmaları olarak yorumlanmıştır. Deprem sonrası bireylerin kendilerinde gördükleri değişimler içerisinde deprem korkusu ile yaşamaya alışmanın en fazla dile getirilen durum olduğu tespit edilmiştir. Deprem öncesi ve sonrası eğitim sürecinin değerlendirildiğinde eğitim şartlarının yetersiz olması ile eğitim sürecinin aksadığı ve eğitimin bireylerin yaşam süreçleri içerisinde onların öncelikleri arasından çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, konu ve mevcut durum dikkate alındığında katılımcıların deprem sonrası temel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanında onların sosyal yaşamlarına hızlı bir şekilde dönmesine yardımcı olacak bir dizi psikososyal destek hizmetlerinin planlanması önerilmektedir. Bununla birlikte teknolojinin eğitim-öğretim hizmetlerine deprem sonrası süreçte katkısı göz önünde alındığında teknolojik imkanların ve altyapının kriz süreçlerinin yönetimi için doğru biçimde geliştirilmesi önemli bulunmuştur.
Journal of the Human and Social Science Researches, 2023
Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri, gün geçtikçe artan bir öneme sahip olup hayatın her
köşe... more Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri, gün geçtikçe artan bir öneme sahip olup hayatın her köşesinde kendini gösteren yeni ve etkileyici teknolojik dönüşümlerle birlikte ilerlemektedir. Bu teknolojilerden birisi olan metaverse teknolojisinin eğitim alanında da çeşitli uygulamaları görülmektedir. Öteki evren anlamına gelen metaverse teknolojisi, sanal ve gerçek hayat arasındaki ayrımları silikleştirerek günümüzde interneti aşan bir konumda bulunmaktadır. Her geçen gün popülerleşen ve eğitim dâhil pek çok alanda kullanımına rastlanan metaverse kavramı henüz herkesçe tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu sebeple metaverse ile ilgili yapılacak olan araştırmalar, bu teknolojinin ne olduğu ve ne işe yaradığına açıklık getirmekle beraber literatüre de önemli bir katkı sağlamış olacaktır. Araştırma, ortaokul 5. ve 6. sınıflarda öğretimi yapılan Bilişim Teknolojileri ve Yazılım (BTY) dersine ait öğretim programlarının içerisinde yer alan kazanımların, metaverse teknolojisinin bileşenleri olan; sanal ve gerçek hayatın sentezi olma, internet üzerinden erişilebilir olma, iş birliği sağlama ve kesintisiz kullanıma uygun kapasitede olma bileşenlerine uygunluğu bağlamında değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma türlerinden doküman analizi yöntemi ile 5. sınıflara yönelik 75, 6. sınıflara yönelik 77 olmak üzere toplam 152 kazanım irdelenmiştir. Her bir kazanım metaverse teknolojisinin dört bileşeni kapsamında ele alınmış ve uygunluk durumları tablolaştırılarak bulgular bölümünde sunulmuştur. Verilerin analizi neticesinde BTY dersi 5. sınıf kazanımlarının çoğunluğunun metaverse teknolojisine uygun olmadığı, 6. sınıf kazanımlarının ise uygun olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortaokul 5. ve 6. sınıf BTY dersi öğretim programlarının metaverse bileşenleri kapsamında yeniden ele alınması, öğretmenlere eğitim alanında etkisi giderek artan metaverse teknolojisini derslerinde daha aktif kullanmalarına yönelik hizmet içi eğitimler verilmesi gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca artt... more Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının temel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilinmesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden dolayı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kullanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bireyin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirilebilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebildiği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanımının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla birlikte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandırılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Eğitimde Medya ve Medya Manipülasyonu Üzerine Bir İnceleme: Etkileri, Sonuçları ve Koruyucu Önlemler A Study on Media and Media Manipulation in Education: Effects, Consequences, and Preventive Measures, 2023
Öz
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca a... more Öz Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının temel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilin- mesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden do- layı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kul- lanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bireyin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirilebilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebildiği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanımının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla birlikte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandırılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Eğitim, medya, sosyal medya, manipülasyon, yönlendirme.
Abstract The importance of media and the media industry is steadily increasing. This significance is attributed to the unlimited power of media, making it the primary determinant of daily life for societies. The influence of media on society has become a well-known reality. Despite this awareness, all layers of society often remain indifferent to this situation. This allows media to produce influential content in the desired areas and effectively utilize it. As a result, almost all social institutions and fields are exposed to the power of media. Therefore, this research aims to examine media in education, media usage, and the resulting media manipulation, and to identify the effects and con- sequences on stakeholders. When considering the results obtained without research, it can be observed that students, teachers, and parents are somehow influenced by the media. This influence not only affects individuals but also influences their choices and can take control of their decision-making mechanisms. School choices and the perception of a good school can be shaped by the media, and media can influence many of an individual's educational preferences. The importance of society's media literacy and conscious content selection has begun to increase for the functional use of media. In this context, it is crucial to provide media literacy education to individuals and take necessary precautions against the negative consequences of media usage. Additionally, the establishment of institutions equipped with expert staff who are aware of the manipulative processes of media has become a high-level societal necessity. In order to prevent the emergence of social problems in the future, it is necessary to provide education activities that enable the new generations and societies to acquire skills such as objective information evaluation and adherence to ethical values. Based on all the data obtained from the research, a series of protective measures and recommendations are presented in relation to the subject matter. Keywords: Education, media, social media, manipulation, redirection.
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem med- yanın etki gücünü sınırsızca ar... more Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem med- yanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının te- mel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilin- mesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden do- layı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kul- lanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bire- yin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirile- bilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebil- diği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanı- mının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla bir- likte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplum- sal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandı- rılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Bu araştırma birer öğretmen yeterliği olarak kabul edilen Eğitim Programı Okuryazarlığı (EPO) ile... more Bu araştırma birer öğretmen yeterliği olarak kabul edilen Eğitim Programı Okuryazarlığı (EPO) ile Eğitim Programlı Liderliği (EPL) kavramlarına açıklık getirerek bu iki yeterlik arasındaki ilişkiyi bilimsel verilerle ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma nitel ve nicel verilerin birlikte kullanıldığı ayrıca içerisinde bir ölçek geliştirme sürecinin de olduğu karma desenli bir araştırmadır. Bu araştırmaya farklı eğitim kurumlarında ve branşlarda görev yapan 595 öğretmen katılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin EPO yeterlikleri genel itibariyle yüksek olmasına karşın okuma ve yazma boyutlarında farklılık göstermiştir. EPO yeterliklerinden hedef alanına dönük yeterliklerin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği ile Eğitim Programı Liderliği Ölçeği alt boyutları arasındaki ilişkiler de birlikte düşünüldüğünde bu iki öğretmen yeterliği arasında bir ilişkinin olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler nitel verile...
Program dışı etkinliklerin; öğrencilerin akademik başarısını desteklediği, onların toplumsal ve k... more Program dışı etkinliklerin; öğrencilerin akademik başarısını desteklediği, onların toplumsal ve kişisel gelişimlerine katkı sağladığı, okula ve okulun çevresine uyumlarını kolaylaştırdığı, akran ilişkilerini geliştirdiği, kendi ilgi ve yeteneklerinin farkına varmalarını sağladığı ve problem davranışlarını azalttığı düşünülmektedir. Bu sebeple bu kavram hem ülkemizde hem de dünyada popülaritesini ve önemini giderek arttıran bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Program dışı etkinliklerin öğrencilerin akademik, sosyal, duygusal ve kişisel anlamda çok yönlü gelişimlerine katkılarını incelemeyi amaçlayan bu makale sistematik olmayan bir derleme olarak desenlenmiştir. Literatürdeki deneysel çalışmalara özel önem verilerek program dışı etkinliklerin öğrenci gelişimine etkisinin incelendiği 14 çalışmanın sonuçları derlenmiştir. Bu derleme ile program dışı etkinlik uygulamalarının öğrencilerin akademik başarılarını, kişilerarası ilişkilerini, uyum sağlama kapasitelerini, öğrenme becerile...
Bu çalışmanın amacı, 20219 ve 2021 yılları arasında Türkiye’de Mesleki İngilizce Öğretimi üzerine... more Bu çalışmanın amacı, 20219 ve 2021 yılları arasında Türkiye’de Mesleki İngilizce Öğretimi üzerine yapılan lisansüstü tez araştırmalarının güncel durumunu analiz etmektir. Yapılan araştırma çerçevesinde, YÖK Ulusal Tez Merkezi taranarak 23 akademik tez araştırmasına ulaşılmıştır. 23 akademik tez araştırmalarından 21’i yüksek lisans tezi ve 2’si doktora tezidir. Konu bağlamında, son üç yılda en fazla araştırmanın 2020 yılında yapıldığı bilgisine ulaşılmıştır. Bununla birlikte araştırmalarda yer alan bütün bölümler, dikkate alınmış ve incelenmiştir. Araştırmalardan 6’sının alan uzmanı, 11’inin öğrenen, 9’unun öğretim programı, 10’unun öğretim strateji-yöntem-teknik üzerine temellendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmaların temellendirildikleri boyutlar dikkate alındığında, araştırmaların veri kaynağının çok yönlü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 23 akademik tez araştırması incelenirken araştırma boyutları arasından en çok kullanılan veri kaynağının öğrenen boyutu olduğu belirlenmişti...
Bu araştırmanın amacı, meslek yüksek okulu öğrencilerinin sosyal değerlere bakışlarının nasıl old... more Bu araştırmanın amacı, meslek yüksek okulu öğrencilerinin sosyal değerlere bakışlarının nasıl olduğunu, seçilen değişkenlere bağlı olarak meslek yüksek okulu öğrencilerinin sosyal değerlere ilişkin görüşleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığını incelemektir. Betimsel yöntemle tasarlanan bu araştırma tarama modelindedir. Tarama modeli, belli bir durumun ne olduğu ve bu durumun olduğu şekliyle betimlenmesini amaçlayan bir araştırma biçimidir. Bu araştırmanın evrenini Gazi Üniversitesizne bağlı olarak Ankara il sınırlarında faaliyet gösteren altı meslek yüksek okulu oluşturmaktadır. Bu araştırmanın evrenini teşkil Gazi Üniversitesi Meslek Yüksek Okullarının 2010-2011 öğretim yılında önlisans düzeyinde öğretim yapan iki yıllık meslek programları araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu programlardan evreni tam olarak temsil edebilecek düzeyde belirlenen toplam 23 programdan birinci ve ikinci sınıflar ile normal ve ikinci öğretim yapan programlar arasından rastgele sınıflar se...
Eğitim programı, toplumun en değerli gördüğü şeyleri çocuklara aktarmak için kullanılan geniş sos... more Eğitim programı, toplumun en değerli gördüğü şeyleri çocuklara aktarmak için kullanılan geniş sosyal ve toplumsal anlaşmayı yansıtan politika beyanı olan resmi olarak onaylanmış teknik bir belgedir. Eğitim programı, eğitim faaliyetlerini düzenleyen temel bir eğitimsel kılavuz olmakla birlikte bir eğitim programı okuryazarı olmak öğretmen ya da öğretmen adaylarının temel becerileri arasında yer almaktadır. Öğretmen adaylarının aldıkları eğitim içerikleri onların birer eğitim programı okuryazarı olmasını sağlamalıdır. Bu çalışmanın amacı eğitim programı okuryazarlığı kavramına açıklık getirmek ve Eğitim Programı Okuryazarlığı Ölçeği'ni (EPOÖ) geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 313 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışma grubundan elde edilen verilerle ölçeğin faktör analizi için uygunluğunun test edilebilmesi için Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı hesaplanmış ve Barlett's Küresellik testi uygulanmıştır. Ö...
In fact, there are several variables affecting an individual’s academic achievement. However, in ... more In fact, there are several variables affecting an individual’s academic achievement. However, in this study, it was aimed to investigate possible effects of metacognitive awareness level on academic achievement. The population of the research included 314 pre-service teachers studying at the faculty of education. A descriptive survey method was employed for the study. It was found that the pre-service teachers, participating in the research had a high level of metacognitive awareness. The pre-service teachers’ levels of metacognitive awareness did not differ by gender. It was concluded that academic achievement influenced their levels of metacognitive awareness positively. It was also found that the pre-service teachers were capable of making predictions, planning, monitoring and evaluating about their own cognitive activities. In addition, it was revealed that the subjects knew which learning methods were effective and which were not, and that they had the skills of planning, using...
Ozet Bu arastirmanin temel amaci sinif ogretmenlerinin mesleki motivasyonlari ile kisilik ozellik... more Ozet Bu arastirmanin temel amaci sinif ogretmenlerinin mesleki motivasyonlari ile kisilik ozellikleri arasindaki iliskiyi ortaya koymaktir. Bu calismaya 2014–2015 egitim ogretim doneminde, Istanbul Ili Kucukcekmece Ilcesinde bulunan ilkokullarda calisan ve rastlantisal yolla secilen toplam 204 sinif ogretmeni katilmistir. Tarama modelinde olan bu calismada veri toplama araclari olarak, Ozturk ve Uzunkol (2013) tarafindan gelistirilen “Ilkokul Ogretmeni Motivasyon Olcegi” ile Bacanli, Ilhan ve Aslan (2009) tarafindan gelistirilen “Sifatlara Dayali Kisilik Testi” kullanilmistir. Bu veri toplama araclari ile toplanan verilere Mann Whitney U Testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman Testleri uygulanmistir. Bu arastirmadan elde edilen veriler dikkate alindiginda ogretmenlerin genel motisyonlarinin yuksek oldugu fakat meslegi ozumseme konusunda ogretmenlerin tam olarak meslegi ozumseyemedikleri, ogretmenlerin kisilik ozellikleri bakimindan onlarin duygusal denge icerisinde olduklari, disa...
In this study, the life skill levels of undergraduate students of Mustafa Kemal University in 201... more In this study, the life skill levels of undergraduate students of Mustafa Kemal University in 2016-2017 academic year were compared to that of students receiving pedagogical formation education in the same term. For this purpose, 75 students receiving pedagogical formation training and 242 undergraduate students, total of 317 students participated in the research. The life skill levels of students were determined by using Life Skills Scale comprising 5 factors, the groups were compared in terms of each factor and total points. Also analysis of gender, age, marital status of parents, the location at which most of the lifespan covered were used as variables to evaluate the change in life skills level, then the groups were compared according to the findings. According to the Descriptional Statistics, ANOVA, Independent Groups t Test results that are evaluated through the obtained data; the “Life Skills”, “Skills of Overcoming Emotions and Stress”, “Emphaty Establishment and Self-awaren...
Özet The Turkish History Education course provides information about the historical backgrounds o... more Özet The Turkish History Education course provides information about the historical backgrounds of the program development, the personalities, institutions, works and laws that are stamped on educational and intellectual processes in the Turkish society to the prospective teachers. Classroom teacher needs to be aware of their own education and training as an important part of basic academic education. This requirement entails teaching Turkish Education History course at the undergraduate level. These forms of perception of teacher education candidates to Turkish Education History course is a matter worth investigating in terms of reaching the goals of the course. Metaphors are frequently used in educational areas and reflect participants' thought on the subject. The purpose of this study which class teacher candidates participated in is to determine the perceptions of classroom teacher candidates regarding Turkish Education History course through metaphors. The study group of research includes 108 class teacher candidates who are taking this course and studying at Mustafa Kemal University in 2016-2017 academic years. The data of research was collected through forms which include inscription like " Turkish Education History course is like/similar to…………because…….. " In this qualitative study, the data obtained from the participant responses were evaluated according to the metaphor analysis. According to the analysis made, 66 different metaphors developed by the classroom teacher candidates have been identified. These metaphors have brought six different categories: knowledge, value, education, individual utility, structure and transfer. While information category is the category with the greatest number of metaphors, the tree metaphor is the metaphor most frequently used by participants. SINIF ÖĞRETMENİ ADAYLARININ TÜRK EĞİTİM TARİHİ DERSİNE İLİŞKİN ALGILARI: BİR METAFOR ANALİZİ Özet Türk Eğitim Tarihi dersi, öğretmen adaylarına eğitimde program geliştirmenin tarihi temelleri, Türk toplumuna eğitsel ve düşünsel süreçlerde damga vuran şahsiyetler, kurumlar, yapıtlar ve kanunlar hakkında bilgiler vermektedir. Sınıf öğretmeni, temel akademik eğitimin önemli bir parçası olarak kendi toplumun eğitim ve öğretim birikimlerini bilmesi ve onlara hâkim olması gerekmektedir. Bu gereklilik Türk Eğitim Tarihi dersinin lisans düzeyinde öğretimini zorunlu kılmaktadır. Bu öneme sahip Türk Eğitim Tarihi dersini öğretmen adaylarının algılama biçimleri, dersin hedeflerine ulaşması bakımından araştırılmaya değer bir konudur. Metaforlar eğitim alanlarında sıkça kullanılmakta ve katılımcıların araştırılan konuya ilişkin düşüncelerini yansıtmaktadır. Sınıf öğretmeni adaylarının katıldığı bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmeni adaylarının Türk Eğitim Tarihi dersine ilişkin algılarını metaforlar Perceptions of Classroom Teacher Candidates to the Turkish Education History Course: A Metaphor Analysis 13 aracılığıyla belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Mustafa Kemal Üniversitesi'nde 2016-2017 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören ve bu dersi almakta olan 108 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından hazırlanan " Türk Eğitim Tarihi dersi……………. gibidir/benzer, çünkü……... " ibaresini içeren formlar vasıtası ile toplanmıştır. Nitel bir araştırma olan bu çalışmada katılımcı cevaplarından elde edilen veriler metafor analizine göre değerlendirilmiştir. Yapılan analizine göre sınıf öğretmeni adaylarının geliştirdikleri 66 farklı metafor tespit edilmiştir. Bu metaforlar bilgi, değer, eğitim, bireysel fayda, yapı ve aktarım olmak üzere 6 farklı kategori meydana getirmiştir. Bu kategorilerden bilgi kategorisi metaforların en fazla bulunduğu kategori olurken, ağaç metaforu katılımcıların en fazla kullandığı metafor olmuştur. Anahtar Kelimeler: Türk Eğitim Tarihi, Metafor, Sınıf Öğretmeni Adayları.
Kapsayıcı Eğitimde Program Geliştirme; Dr. Muhammet BAŞ editörlüğünde yayımlanan Kapsayıcı Eğitim... more Kapsayıcı Eğitimde Program Geliştirme; Dr. Muhammet BAŞ editörlüğünde yayımlanan Kapsayıcı Eğitim Pedagoji, Teori ve Uygulama Perspektifleri adlı bilimsel kitabın 3. Bölümüdür. Bölüm içeriği:
Kapsayıcı Eğitimin Temel Unsurları
Kapsayıcı Eğitim Türleri
Kapsayıcı Eğitim Programının Özellikleri
Kapsayıcı Eğitimde Program Geliştirme
Prof. Dr. Hasan Demirtaş editörlüğündeki Yükseköğretimde Uzaktan Öğrenme adlı kitabın 8. bölümünd... more Prof. Dr. Hasan Demirtaş editörlüğündeki Yükseköğretimde Uzaktan Öğrenme adlı kitabın 8. bölümünde yer alan kitap bölümüdür.
1960’ların sonlarından itibaren literatürde yerini almaya başlayan yaşam
becerileri kavramı geçe... more 1960’ların sonlarından itibaren literatürde yerini almaya başlayan yaşam
becerileri kavramı geçen zaman içerisinde farklı alanları içeren oldukça fazla
çalışmaya konu olmakla birlikte sanat, spor ve teknolojik alanlarla yeni araştırmalara zemin hazırlamıştır. Bilgi üretiminin yanında tüketiminin de hızla arttığı,
teknolojinin günlük yaşamı hızla dizayn ettiği bir çağın değiştirdiği ve geliştirdiği
bir yaşam alanında bireylerin sahip olması gereken beceri, yetenek, yetkinlik ve
yeterlikler gün geçtikçe çeşitlenirken bunların sayısı bir o kadar da artmaktadır.
Bu baş döndürücü süreç yaşam becerilerini toplumsal, sosyal ve mesleki hayatta
öne çıkarmaktadır. Yaşam becerilerinin öneminin farkındalığının oluşturulması
çalışmaları da artan sayıda çalışmaya konu olurken bireyin bağımsız bir yetişkin
yaşamına sahip olması için, uygun yaşam becerilerine sahip olması gerekliliği
eğitim sistemleri tarafından fark edilmeye başlanmıştır. Bu farkındalıkla toplumlar eğitim sistemleri içerisinde farklı kademelerde yaşam becerilerini öğretim faaliyetleri yardımıyla toplumun fertleri nezdinde geliştirmeye çalışmaktadırlar.
Bu kitap sağlıklı bir bireyde yer alması gereken yaşam becerileri üzerine
odaklanmaktadır. Yaşam becerilerinin kavramsal boyutlandırmasıyla başlayan
bu bilimsel kitapta; problem çözme becerileri, yaratıcı düşünme becerileri, eleştirel
düşünme becerileri, karar verme becerileri, öz farkındalık becerileri, duygularla
ve stresle başa çıkma becerileri, iletişim becerileri, empati kurma becerileri, dijital
yaşam becerileri ile 21. yüzyıl yaşam becerilerine yer verilmektedir. İlgili yaşam
becerileri kavram, beceri, gelişim ve örnek uygulamalar bağlamında okuyuculara sunulmaktadır. Eğiticiler, okul liderleri, farklı branşlardan öğretmenler ve
öğretmen adayları, çocuk gelişim uzmanları, psikolojik danışmanlar, lisansüstü
öğrenime devam edenler, kişisel gelişime önem verenler, aileler, sporcular, sanatçılar, çeşitli meslek kollarında çalışan bireyler ve bu konuyu önemli bulan
okuyucular gibi toplumun her kesiminde yer alan bireyler için yaşam becerileri
eğitimi konusunda faydalı olacağına inandığımız bu kitapta alanında uzman on
iki bilim insanın emeği bulunmaktadır. Eserin oluşturulmasında emeği geçen ve
bölüm yazarlığı yapan akademisyen arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum.
Editör
Doç. Dr. Yavuz BOLAT
ORCID No: 0000-0002-2398-9208
Ağustos 2021
Okuryazarlık kavramının hızlı yükselişi bu kavramın farklı disiplinler arasında yeni okuryazarlık... more Okuryazarlık kavramının hızlı yükselişi bu kavramın farklı disiplinler arasında yeni okuryazarlık türlerinin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu yeni okuryazarlık türlerinden birisi olan eğitim programı okuryazarlığı son dönemlerde yapılan araştırmalarda sıkça karşımıza çıkmaktadır. Bu kavram; eğitim programı okuryazarlığı, program okuryazarlığı vb. gibi farklı yaklaşımlarla açıklanmaya çalışılmış ve bu konuyla ilgili çok sayıda çalışma literatürde yerini almıştır. Yapılan bu çalışmalara rağmen konunun tam olarak açıklanamamış olması eğitim programı okuryazarlığı kavramının ayrıntılı olarak açıklanmasını zorunlu kılmıştır. Gelişen ve değişen eğitim-öğretim süreçleri öğretmen yeterliklerini artırmış ve zenginleştirmiştir. Bu gelişim ve değişime rağmen eğitimde program geliştirme ve geliştirilen eğitim programının dilini anlama halen önemli bir öğretmen yeterliği olmakla birlikte gün geçtikçe de önemini artırmaktadır. Bu durum eğitim programı okuryazarlığı kavramının açıklanması, anlaşılması ve eğitimciler tarafından yeniden keşfedilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda kitabımız öğretmen yeterlikleri için önemli bir noktayı oluşturan eğitim programı ve eğitim programı okuryazarlığı üzerine odaklanmaktadır. Eğitim programı okuryazarlığı kavramını açıklama, anlama ve keşfetme üzerine temellendirilen bu bilimsel kitapta; Eğitim Programı Okuryazarlığını Açıklama, Keşfetme ve Anlama, Eğitim Programı Okuryazarlığı Yolunda Teori ve Uygulamayı Birleştirme: Programa Bağlılık ve Programı Uyarlama Dengesi, Etken Öğretmenliğin İnşasında Temel Bir Yeterlik Olarak Eğitim Programı Okuryazarlığı, Eğitim Programı Okuryazarı Olarak Öğretim Programlarını Anlamak: Paradigma Değişimi, Eğitim Programının Psikolojisi, Eğitimde Program Geliştirme Modellerini Kavrama, Eğitim Programı Liderliği, Eğitim Programı Temelinde İçerik Oluşturma, Eğitim Programına Uygun Öğretim Ortamlarını Oluşturma, Eğitim Programlarında Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları, Eğitim Programlarında Beden Eğitimi ve Spor, Özel Eğitimde Eğitim Programı Okuryazarlığı, 21. Yüzyıl Becerileri ve 21. Yüzyıl Becerilerinin Eğitim Programlarına Yansımaları, Eğitim Programı Okuryazarlığı Üzerine Araştırmalar konularına yer verilmektedir.
Uploads
alanında yapılmış lisansüstü tezlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu araştırma sistematik inceleme üzerine kurulu bir eğitim bilim çalışmasıdır.
Bulgular: Araştırmada elde edilen veriler göz önüne alındığında; bu konuda kadın araştırmacıların erkek
araştırmacılara göre çok daha fazla çalışma yaptığı, bu alana dair belirlenen aralıklarda yapılan lisansüstü tezler içerisinden yüksek lisans tezlerinin 8 kat kadar fazla yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada incelenen konu alanında doçent ve profesör unvanlı danışmanların daha çok tez yazım sürecine katkı sağladığı görülmüştür. İncelenen yıllar içerisinde en çok tezin 2019 yılında yapıldığı, 2022 yılında ise yalnızca bir tez
üretildiği tespit edilmiştir. Bu alanda yapılan lisansüstü tezlerde daha çok nicel araştırmaların tercih edildiği ve
araştırmalarda en fazla tarama modelinin kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin çeşitli ve birbiriyle ilişkili
araştırma konularını içerdikleri ve tezlerde bu konulara ilişkin çocuk, öğretmen, ebeveyn, okul öncesi eğitim
kurumları gibi veri kaynaklarından bilgi elde edildiği dikkat çekmiştir. İlaveten araştırmanın verileri toplanırken ölçeklerin, veriler analiz edilirken ise istatiksel veri analiz yöntemlerinin tercih edildiği ulaşılan diğer sonuçlar
arasındadır.
Özgünlük: Literatürde asıl bilgi üretim kaynağı olan lisansüstü tezlerin incelenme ve değerlendirilmesine
ilişkin birçok araştırma olmasına rağmen, bu konuda okul öncesi dönemde sosyal beceri alanında yapılmış
çalışmalarla hiç karşılaşılmamış olması bu araştırmanın önemini açıklamaktadır. Bu araştırma okul öncesi dönemde sosyal beceri alanının önemine dikkat çekmesi ve sosyal beceri alanının araştırmacıların elde ettiği sonuçlara bütüncül bir bakış açısı getirmesi bakımından özgün bulunmaktadır.
sürecine çeşitli teknolojiler ve teknolojik araçlar entegre edilerek eğitimin kalitesi ve verimi artırılmaya çalışılmaktadır ve bu teknolojik araçlardan biri de üç boyutlu materyallerdir. Üç boyutlu materyallerin eğitimde hangi alanlarda kullanıldığı ve eğitime olan etkisini inceleyen bilimsel çalışmaların mevcut durumlarını belirlemek amacı ile 2012 ile 2021 yılları arasında yapılmış bilimsel raporlar incelenmiştir. İlgili yıllar kapsamında yapılmış olan bilimsel raporları sistematik olarak incelemek amacı için doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. Gerçekleştirilen sistematik inceleme sonucunda bilimsel raporların %60’nın kadın araştırmacılar tarafından hazırlandığı ve %95’nin Türkçe dilinde raporlandığı görülmektedir. Bilimsel raporların büyük bir çoğunluğunun Eğitim Bilimleri Enstitüsü ve İlköğretim Anabilim dalı bünyesinde ve danışman unvanları içerisinde ise en fazla profesör unvanlı danışmanlar tarafından yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen bilimsel raporların %80’nin yüksek lisans tez türünde olduğu, %40 ile en fazla tercih edilen araştırma türünün nicel araştırma türü olduğu, araştırma modelleri incelendiğinde de %44 ile en fazla deneysel araştırma modelinin kullanıldığının, araştırma evrenlerinin %30’nun ortaokul olduğu görülmektedir. İncelenen bilimsel raporlarda örnekleme tercihi olarak %64’ünde amaçlı örnekleme yönteminin, %27’sinde ise seçkisiz örnekleme yönteminin tercih edildiği, veri kaynakları olarak %68 ile öğrencilerin ilk sırada olduğu, veri toplama araçlarından ise en fazla tercih edilenin görüşme formu (yarı yapılandırılmış-yapılandırılmamış) olduğu ve veri analiz yöntemlerinden en fazla istatiksel analiz yöntemlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
köşesinde kendini gösteren yeni ve etkileyici teknolojik dönüşümlerle birlikte ilerlemektedir. Bu
teknolojilerden birisi olan metaverse teknolojisinin eğitim alanında da çeşitli uygulamaları
görülmektedir. Öteki evren anlamına gelen metaverse teknolojisi, sanal ve gerçek hayat arasındaki
ayrımları silikleştirerek günümüzde interneti aşan bir konumda bulunmaktadır. Her geçen gün
popülerleşen ve eğitim dâhil pek çok alanda kullanımına rastlanan metaverse kavramı henüz
herkesçe tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu sebeple metaverse ile ilgili yapılacak olan
araştırmalar, bu teknolojinin ne olduğu ve ne işe yaradığına açıklık getirmekle beraber literatüre de
önemli bir katkı sağlamış olacaktır. Araştırma, ortaokul 5. ve 6. sınıflarda öğretimi yapılan Bilişim
Teknolojileri ve Yazılım (BTY) dersine ait öğretim programlarının içerisinde yer alan kazanımların,
metaverse teknolojisinin bileşenleri olan; sanal ve gerçek hayatın sentezi olma, internet üzerinden
erişilebilir olma, iş birliği sağlama ve kesintisiz kullanıma uygun kapasitede olma bileşenlerine
uygunluğu bağlamında değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma
türlerinden doküman analizi yöntemi ile 5. sınıflara yönelik 75, 6. sınıflara yönelik 77 olmak üzere
toplam 152 kazanım irdelenmiştir. Her bir kazanım metaverse teknolojisinin dört bileşeni
kapsamında ele alınmış ve uygunluk durumları tablolaştırılarak bulgular bölümünde
sunulmuştur. Verilerin analizi neticesinde BTY dersi 5. sınıf kazanımlarının çoğunluğunun
metaverse teknolojisine uygun olmadığı, 6. sınıf kazanımlarının ise uygun olduğu sonuçlarına
ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortaokul 5. ve 6. sınıf BTY dersi öğretim programlarının
metaverse bileşenleri kapsamında yeniden ele alınması, öğretmenlere eğitim alanında etkisi
giderek artan metaverse teknolojisini derslerinde daha aktif kullanmalarına yönelik hizmet içi
eğitimler verilmesi gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının temel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilin- mesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden do- layı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kul- lanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bireyin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirilebilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebildiği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanımının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla birlikte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandırılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Eğitim, medya, sosyal medya, manipülasyon, yönlendirme.
Abstract
The importance of media and the media industry is steadily increasing. This significance is attributed to the unlimited power of media, making it the primary determinant of daily life for societies. The influence of media on society has become a well-known reality. Despite this awareness, all layers of society often remain indifferent to this situation. This allows media to produce influential content in the desired areas and effectively utilize it. As a result, almost all social institutions and fields are exposed to the power of media. Therefore, this research aims to examine media in education, media usage, and the resulting media manipulation, and to identify the effects and con- sequences on stakeholders. When considering the results obtained without research, it can be observed that students, teachers, and parents are somehow influenced by the media. This influence not only affects individuals but also influences their choices and can take control of their decision-making mechanisms. School choices and the perception of a good school can be shaped by the media, and media can influence many of an individual's educational preferences. The importance of society's media literacy and conscious content selection has begun to increase for the functional use of media. In this context, it is crucial to provide media literacy education to individuals and take necessary precautions against the negative consequences of media usage. Additionally, the establishment of institutions equipped with expert staff who are aware of the manipulative processes of media has become a high-level societal necessity. In order to prevent the emergence of social problems in the future, it is necessary to provide education activities that enable the new generations and societies to acquire skills such as objective information evaluation and adherence to ethical values. Based on all the data obtained from the research, a series of protective measures and recommendations are presented in relation to the subject matter.
Keywords: Education, media, social media, manipulation, redirection.
alanında yapılmış lisansüstü tezlerinin incelenmesi ve değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu araştırma sistematik inceleme üzerine kurulu bir eğitim bilim çalışmasıdır.
Bulgular: Araştırmada elde edilen veriler göz önüne alındığında; bu konuda kadın araştırmacıların erkek
araştırmacılara göre çok daha fazla çalışma yaptığı, bu alana dair belirlenen aralıklarda yapılan lisansüstü tezler içerisinden yüksek lisans tezlerinin 8 kat kadar fazla yapıldığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada incelenen konu alanında doçent ve profesör unvanlı danışmanların daha çok tez yazım sürecine katkı sağladığı görülmüştür. İncelenen yıllar içerisinde en çok tezin 2019 yılında yapıldığı, 2022 yılında ise yalnızca bir tez
üretildiği tespit edilmiştir. Bu alanda yapılan lisansüstü tezlerde daha çok nicel araştırmaların tercih edildiği ve
araştırmalarda en fazla tarama modelinin kullanıldığı belirlenmiştir. Tezlerin çeşitli ve birbiriyle ilişkili
araştırma konularını içerdikleri ve tezlerde bu konulara ilişkin çocuk, öğretmen, ebeveyn, okul öncesi eğitim
kurumları gibi veri kaynaklarından bilgi elde edildiği dikkat çekmiştir. İlaveten araştırmanın verileri toplanırken ölçeklerin, veriler analiz edilirken ise istatiksel veri analiz yöntemlerinin tercih edildiği ulaşılan diğer sonuçlar
arasındadır.
Özgünlük: Literatürde asıl bilgi üretim kaynağı olan lisansüstü tezlerin incelenme ve değerlendirilmesine
ilişkin birçok araştırma olmasına rağmen, bu konuda okul öncesi dönemde sosyal beceri alanında yapılmış
çalışmalarla hiç karşılaşılmamış olması bu araştırmanın önemini açıklamaktadır. Bu araştırma okul öncesi dönemde sosyal beceri alanının önemine dikkat çekmesi ve sosyal beceri alanının araştırmacıların elde ettiği sonuçlara bütüncül bir bakış açısı getirmesi bakımından özgün bulunmaktadır.
sürecine çeşitli teknolojiler ve teknolojik araçlar entegre edilerek eğitimin kalitesi ve verimi artırılmaya çalışılmaktadır ve bu teknolojik araçlardan biri de üç boyutlu materyallerdir. Üç boyutlu materyallerin eğitimde hangi alanlarda kullanıldığı ve eğitime olan etkisini inceleyen bilimsel çalışmaların mevcut durumlarını belirlemek amacı ile 2012 ile 2021 yılları arasında yapılmış bilimsel raporlar incelenmiştir. İlgili yıllar kapsamında yapılmış olan bilimsel raporları sistematik olarak incelemek amacı için doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. Gerçekleştirilen sistematik inceleme sonucunda bilimsel raporların %60’nın kadın araştırmacılar tarafından hazırlandığı ve %95’nin Türkçe dilinde raporlandığı görülmektedir. Bilimsel raporların büyük bir çoğunluğunun Eğitim Bilimleri Enstitüsü ve İlköğretim Anabilim dalı bünyesinde ve danışman unvanları içerisinde ise en fazla profesör unvanlı danışmanlar tarafından yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen bilimsel raporların %80’nin yüksek lisans tez türünde olduğu, %40 ile en fazla tercih edilen araştırma türünün nicel araştırma türü olduğu, araştırma modelleri incelendiğinde de %44 ile en fazla deneysel araştırma modelinin kullanıldığının, araştırma evrenlerinin %30’nun ortaokul olduğu görülmektedir. İncelenen bilimsel raporlarda örnekleme tercihi olarak %64’ünde amaçlı örnekleme yönteminin, %27’sinde ise seçkisiz örnekleme yönteminin tercih edildiği, veri kaynakları olarak %68 ile öğrencilerin ilk sırada olduğu, veri toplama araçlarından ise en fazla tercih edilenin görüşme formu (yarı yapılandırılmış-yapılandırılmamış) olduğu ve veri analiz yöntemlerinden en fazla istatiksel analiz yöntemlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
köşesinde kendini gösteren yeni ve etkileyici teknolojik dönüşümlerle birlikte ilerlemektedir. Bu
teknolojilerden birisi olan metaverse teknolojisinin eğitim alanında da çeşitli uygulamaları
görülmektedir. Öteki evren anlamına gelen metaverse teknolojisi, sanal ve gerçek hayat arasındaki
ayrımları silikleştirerek günümüzde interneti aşan bir konumda bulunmaktadır. Her geçen gün
popülerleşen ve eğitim dâhil pek çok alanda kullanımına rastlanan metaverse kavramı henüz
herkesçe tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu sebeple metaverse ile ilgili yapılacak olan
araştırmalar, bu teknolojinin ne olduğu ve ne işe yaradığına açıklık getirmekle beraber literatüre de
önemli bir katkı sağlamış olacaktır. Araştırma, ortaokul 5. ve 6. sınıflarda öğretimi yapılan Bilişim
Teknolojileri ve Yazılım (BTY) dersine ait öğretim programlarının içerisinde yer alan kazanımların,
metaverse teknolojisinin bileşenleri olan; sanal ve gerçek hayatın sentezi olma, internet üzerinden
erişilebilir olma, iş birliği sağlama ve kesintisiz kullanıma uygun kapasitede olma bileşenlerine
uygunluğu bağlamında değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma
türlerinden doküman analizi yöntemi ile 5. sınıflara yönelik 75, 6. sınıflara yönelik 77 olmak üzere
toplam 152 kazanım irdelenmiştir. Her bir kazanım metaverse teknolojisinin dört bileşeni
kapsamında ele alınmış ve uygunluk durumları tablolaştırılarak bulgular bölümünde
sunulmuştur. Verilerin analizi neticesinde BTY dersi 5. sınıf kazanımlarının çoğunluğunun
metaverse teknolojisine uygun olmadığı, 6. sınıf kazanımlarının ise uygun olduğu sonuçlarına
ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda, ortaokul 5. ve 6. sınıf BTY dersi öğretim programlarının
metaverse bileşenleri kapsamında yeniden ele alınması, öğretmenlere eğitim alanında etkisi
giderek artan metaverse teknolojisini derslerinde daha aktif kullanmalarına yönelik hizmet içi
eğitimler verilmesi gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur
Medya ve medya sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu önem medyanın etki gücünü sınırsızca arttırmasıyla toplumların günlük yaşamının temel belirleyicisi olmasına neden olmaktadır. Medyanın toplum üzerindeki etkisi artık oldukça iyi bilinen bir gerçeklik halini almıştır. Bu gerçeklik bilin- mesine rağmen toplumun tüm katmanları çoğu zaman bu duruma kayıtsız kalabilmektedir. Bu durum medyanın istediği alanda farklı nedenlerden do- layı toplumları yönlendirici içerikler üretmesine ve bunu etkili biçimde kul- lanmasına imkân tanımıştır. Böylece hemen hemen tüm toplumsal kurum ve alanlar medyanın etki gücüne maruz kalmaktadır. Bu nedenle bu araştırmada eğitimde medya, medya kullanımı ve bu süreç içerinde ortaya çıkan medya manipülasyonuna ilişkin bir inceleme yapılarak paydaşlar üzerindeki etkileri ve sonuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar dikkate alındığında öğrenciler, öğretmenler ve veliler de bir şekilde medyanın etkisi altında kalmaktadırlar. Söz konusu etki sadece bireylerle kalmayıp bireyin tercihlerini de etkilemekte ve bireyin karar mekanizmalarını ele geçirilebilmektedir. Okul seçimleri, iyi okul algısı medya tarafından şekillendirilebildiği gibi medya bireylerin eğitime dair birçok tercihini etkileyebilmektedir. Medyanın işlevsel kullanımı için toplumların medya okuryazarlığı ve bilinçli içerik seçimi gibi yeterliklerinin önemi giderek artmaya başlamıştır. Bu önem bağlamında bireylere medya okuryazarlığı eğitimi verilmesi, medya kullanımının olumsuz sonuçlarına yönelik gerekli tedbirler alınmalıdır. Bununla birlikte medyanın manipülatif süreçlerinin farkına vararak tedbirler alabilecek uzman kadrolarla donatılmış kurumların tahsis edilmesi üst düzeyde toplumsal bir ihtiyaç haline gelmiştir. Gelecekte toplumsal sorunların oluşmaması için yeni nesillere ve toplumlara objektif bilgi değerlendirme ve etik değerlere uygun davranma gibi bazı becerilerin eğitim-öğretim faaliyetleriyle kazandırılması gerekmektedir. Araştırmadan elde edilen tüm bu veriler ışığında konu alanına dönük bir dizi koruyucu önlemlere ilişkin öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Eğitim, medya, sosyal medya, manipülasyon, yönlendirme.
Abstract
The importance of media and the media industry is steadily increasing. This significance is attributed to the unlimited power of media, making it the primary determinant of daily life for societies. The influence of media on society has become a well-known reality. Despite this awareness, all layers of society often remain indifferent to this situation. This allows media to produce influential content in the desired areas and effectively utilize it. As a result, almost all social institutions and fields are exposed to the power of media. Therefore, this research aims to examine media in education, media usage, and the resulting media manipulation, and to identify the effects and con- sequences on stakeholders. When considering the results obtained without research, it can be observed that students, teachers, and parents are somehow influenced by the media. This influence not only affects individuals but also influences their choices and can take control of their decision-making mechanisms. School choices and the perception of a good school can be shaped by the media, and media can influence many of an individual's educational preferences. The importance of society's media literacy and conscious content selection has begun to increase for the functional use of media. In this context, it is crucial to provide media literacy education to individuals and take necessary precautions against the negative consequences of media usage. Additionally, the establishment of institutions equipped with expert staff who are aware of the manipulative processes of media has become a high-level societal necessity. In order to prevent the emergence of social problems in the future, it is necessary to provide education activities that enable the new generations and societies to acquire skills such as objective information evaluation and adherence to ethical values. Based on all the data obtained from the research, a series of protective measures and recommendations are presented in relation to the subject matter.
Keywords: Education, media, social media, manipulation, redirection.
Kapsayıcı Eğitimin Temel Unsurları
Kapsayıcı Eğitim Türleri
Kapsayıcı Eğitim Programının Özellikleri
Kapsayıcı Eğitimde Program Geliştirme
becerileri kavramı geçen zaman içerisinde farklı alanları içeren oldukça fazla
çalışmaya konu olmakla birlikte sanat, spor ve teknolojik alanlarla yeni araştırmalara zemin hazırlamıştır. Bilgi üretiminin yanında tüketiminin de hızla arttığı,
teknolojinin günlük yaşamı hızla dizayn ettiği bir çağın değiştirdiği ve geliştirdiği
bir yaşam alanında bireylerin sahip olması gereken beceri, yetenek, yetkinlik ve
yeterlikler gün geçtikçe çeşitlenirken bunların sayısı bir o kadar da artmaktadır.
Bu baş döndürücü süreç yaşam becerilerini toplumsal, sosyal ve mesleki hayatta
öne çıkarmaktadır. Yaşam becerilerinin öneminin farkındalığının oluşturulması
çalışmaları da artan sayıda çalışmaya konu olurken bireyin bağımsız bir yetişkin
yaşamına sahip olması için, uygun yaşam becerilerine sahip olması gerekliliği
eğitim sistemleri tarafından fark edilmeye başlanmıştır. Bu farkındalıkla toplumlar eğitim sistemleri içerisinde farklı kademelerde yaşam becerilerini öğretim faaliyetleri yardımıyla toplumun fertleri nezdinde geliştirmeye çalışmaktadırlar.
Bu kitap sağlıklı bir bireyde yer alması gereken yaşam becerileri üzerine
odaklanmaktadır. Yaşam becerilerinin kavramsal boyutlandırmasıyla başlayan
bu bilimsel kitapta; problem çözme becerileri, yaratıcı düşünme becerileri, eleştirel
düşünme becerileri, karar verme becerileri, öz farkındalık becerileri, duygularla
ve stresle başa çıkma becerileri, iletişim becerileri, empati kurma becerileri, dijital
yaşam becerileri ile 21. yüzyıl yaşam becerilerine yer verilmektedir. İlgili yaşam
becerileri kavram, beceri, gelişim ve örnek uygulamalar bağlamında okuyuculara sunulmaktadır. Eğiticiler, okul liderleri, farklı branşlardan öğretmenler ve
öğretmen adayları, çocuk gelişim uzmanları, psikolojik danışmanlar, lisansüstü
öğrenime devam edenler, kişisel gelişime önem verenler, aileler, sporcular, sanatçılar, çeşitli meslek kollarında çalışan bireyler ve bu konuyu önemli bulan
okuyucular gibi toplumun her kesiminde yer alan bireyler için yaşam becerileri
eğitimi konusunda faydalı olacağına inandığımız bu kitapta alanında uzman on
iki bilim insanın emeği bulunmaktadır. Eserin oluşturulmasında emeği geçen ve
bölüm yazarlığı yapan akademisyen arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum.
Editör
Doç. Dr. Yavuz BOLAT
ORCID No: 0000-0002-2398-9208
Ağustos 2021
araştırmalarda sıkça karşımıza çıkmaktadır. Bu kavram; eğitim programı okuryazarlığı, program okuryazarlığı vb. gibi farklı yaklaşımlarla açıklanmaya çalışılmış ve bu konuyla ilgili çok sayıda çalışma literatürde yerini almıştır. Yapılan bu
çalışmalara rağmen konunun tam olarak açıklanamamış olması eğitim programı
okuryazarlığı kavramının ayrıntılı olarak açıklanmasını zorunlu kılmıştır.
Gelişen ve değişen eğitim-öğretim süreçleri öğretmen yeterliklerini artırmış
ve zenginleştirmiştir. Bu gelişim ve değişime rağmen eğitimde program geliştirme ve geliştirilen eğitim programının dilini anlama halen önemli bir öğretmen
yeterliği olmakla birlikte gün geçtikçe de önemini artırmaktadır. Bu durum eğitim programı okuryazarlığı kavramının açıklanması, anlaşılması ve eğitimciler
tarafından yeniden keşfedilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda kitabımız
öğretmen yeterlikleri için önemli bir noktayı oluşturan eğitim programı ve eğitim
programı okuryazarlığı üzerine odaklanmaktadır.
Eğitim programı okuryazarlığı kavramını açıklama, anlama ve keşfetme
üzerine temellendirilen bu bilimsel kitapta; Eğitim Programı Okuryazarlığını
Açıklama, Keşfetme ve Anlama, Eğitim Programı Okuryazarlığı Yolunda Teori ve
Uygulamayı Birleştirme: Programa Bağlılık ve Programı Uyarlama Dengesi, Etken
Öğretmenliğin İnşasında Temel Bir Yeterlik Olarak Eğitim Programı Okuryazarlığı,
Eğitim Programı Okuryazarı Olarak Öğretim Programlarını Anlamak: Paradigma
Değişimi, Eğitim Programının Psikolojisi, Eğitimde Program Geliştirme Modellerini
Kavrama, Eğitim Programı Liderliği, Eğitim Programı Temelinde İçerik Oluşturma,
Eğitim Programına Uygun Öğretim Ortamlarını Oluşturma, Eğitim Programlarında Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları, Eğitim Programlarında Beden Eğitimi ve
Spor, Özel Eğitimde Eğitim Programı Okuryazarlığı, 21. Yüzyıl Becerileri ve 21. Yüzyıl Becerilerinin Eğitim Programlarına Yansımaları, Eğitim Programı Okuryazarlığı
Üzerine Araştırmalar konularına yer verilmektedir.