La strada
![]() | |
Gatunek |
dramat, film drogi |
---|---|
Rok produkcji | |
Data premiery |
6 września 1954 |
Kraj produkcji | |
Język | |
Czas trwania |
94 min |
Reżyseria | |
Scenariusz | |
Główne role | |
Muzyka | |
Zdjęcia |
Otello Martelli |
Scenografia |
Mario Ravasco |
Kostiumy |
Margherita Marinari |
Montaż |
Leo Catozzo |
Produkcja | |
Wytwórnia |
Ponti-De Laurentiis Cinematografica |
Dystrybucja | |
Nagrody | |
1954: Srebrny Lew na 15. MFF w Wenecji 1957: Oscar dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego |
La strada – włoski czarno-biały film drogi z 1954 roku w reżyserii Federico Felliniego[1]. W rolach głównych wystąpili Anthony Quinn i żona reżysera, Giulietta Masina[2].
Fabuła
[edytuj | edytuj kod]Para głównych bohaterów to wrażliwa i lekko upośledzona umysłowo dziewczyna Gelsomina, podróżująca z prymitywnym i brutalnym cyrkowym siłaczem Zampanò, dającym przedstawienia w różnych miasteczkach. Mimo doznawanych od niego upokorzeń Gelsomina darzy go uczuciem. Jest jednak mało pomocna w pracy, zamknięta we własnym świecie. Zampanò porzuca ją.
Po latach, usłyszawszy jej ulubioną melodię (którą nuci kobieta, kojarząca Gelsominę i mówiąca, że tamta zmarła jakiś czas temu), Zampanò uświadomi sobie, że także ją kochał. W finalnej scenie kamera, zwrócona w dół, ukazuje go płaczącego nocą nad brzegiem morza.
Obsada
[edytuj | edytuj kod]- Giulietta Masina – Gelsomina Di Costanzo
- Anthony Quinn – Zampanò
- Arnoldo Foà – Zampanò (głos)
- Richard Basehart – linoskoczek Szalony
- Stefano Sibaldi – linoskoczek Szalony (głos)
- Aldo Silvani – pan Giraffa
- Cesare Polacco – pan Giraffa (głos)
- Marcella Rovere – wdowa
- Livia Venturini – siostra zakonna
- Mario Passante – kelner
- Alfredo Censi – kelner (głos)
- Anna Primula – matka Gelsominy
- Franca Dominici – matka Gelsominy (głos)
- Pietro Ceccarelli – gospodarz
- Nino Bonanni – gospodarz (głos)
- Nazzareno Zamperla – Neno
- Giovanna Galli – prostytutka w tawernie
- Yami Kamedeva – prostytutka
Analiza krytyczna
[edytuj | edytuj kod]Tytuł
[edytuj | edytuj kod]Wyrazy tytułowe (rodzajnik z rzeczownikiem) znaczą po włosku „droga, wędrówka”. Tytuł w kontekście akcji filmu ma sens kolokwialnego wyrażenia przyimkowego lub imiesłowu: Na drodze lub Wędrując (co w pełni oddałby zwrot „la strada facendo”). W polskich kinach i telewizji film wyświetlany był pod oryginalnym tytułem, którego nie tłumaczono też w polskich pracach krytycznych[3].
Melodyjnie brzmiący tytuł włoski w wielu krajach nie był tłumaczony w toku dystrybucji kinowej, także w pracach filmoznawczych. We Francji (jak w Polsce) funkcjonuje wersja oryginalna tytułu, zamiast przekładu. W Niemczech stosuje się obocznie tytuł oryginalny i jego zdeformowany przekład: Das Lied der Straße (który ujednoznacznia tytuł w kierunku melodramatycznym). W krajach anglosaskich tytuł tłumaczono jako The Road (Droga).
Styl filmu i przesłanie
[edytuj | edytuj kod]Fabuła osnuta jest wokół motywu drogi, a większość zdjęć zrealizowano w plenerze. Film stanowi odrealnioną, poetycką historię o uczuciach i braku umiejętności ich wyrażania, o odpowiedzialności za drugiego człowieka oraz o cierpieniu, osadzoną w realiach powojennych Włoch – ma wymiar gatunkowy paraboli o potrzebie miłości.
Wysmakowane plastycznie czarno-białe zdjęcia (zwłaszcza odrealnione pejzaże), pełna emocji muzyka zaprzyjaźnionego z Fellinim Nino Roty (lirycznym „motywem Gelsominy”) zbliżają styl filmu do realizmu magicznego, czyniąc tę historię przypowieścią, osnutą fabularnie wokół toposu wędrówki[4].
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]Oprócz wyróżnień europejskich, La strada została nagrodzona w 1957 roku Oscarem dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.
W 1995, z okazji stulecia narodzin kina, film znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne[5][6].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Garbicz, Klinowski..., s. 155.
- ↑ Geneviève Agel: Les chemins de Fellini. Paris, Éd. du Cerf, 1958, rozdziały: „La strada” (s. 51-66) Petit hommage à Giulietta Masina (s. 67-69), brak numeru ISBN, książka w jęz. francuskim.
- ↑ Maria Kornatowska: Fellini. Warszawa, Wyd. Artystyczne i Filmowe, 1972, brak numeru ISBN.
- ↑ Chris Wiegand: Federico Fellini. the complete films. Köln, Taschen, 2003, rozdział: Three films of redemption (1954-1957), s. 43-58, ISBN 3-8228-1590-X - książka w jęz. angielskim.
- ↑ Niektóre ważne filmy czyli tzw. lista watykańska. www.kultura.wiara.pl. [dostęp 2010-04-22].
- ↑ usccb.org Film and Broadcasting –Vatican Best Films List (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga. 1950-1959. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 154-156. ISBN 83-08-01377-5. (pol.).
- The best of video - poradnik: kino, tv, sat., video. Warszawa: Oficyna Wydawnicza COMFORT, 1994.