Serie A
![]() | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Dyscyplina | |
Organizator rozgrywek | |
Data założenia | |
Założyciel | |
Rozgrywki | |
Liczba drużyn |
20 |
Zwycięzca |
Mistrz Włoch |
Niższy poziom ligowy | |
Puchary | |
Zwycięzcy | |
Pierwszy zwycięzca |
Genoa CFC (1898) |
Obecny zwycięzca | |
Najwięcej zwycięstw |
Juventus F.C. (36) |
Strona internetowa |
Serie A [ˈseːrje a] – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich we Włoszech, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1929 roku i zarządzana przez Lega Nazionale Profesionisti Serie A (do 2010 Lega Calcio), a wcześniej przez Włoski Związek Piłki Nożnej (FIGC). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 20 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Włoch, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do Serie B (II ligi włoskiej).
Historia
[edytuj | edytuj kod]Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej rozgrywane są od 1898 roku. Niejednokrotnie zmieniał się format rozgrywek. W 1929 została założona Serie A, rozgrywki której wystartowały po raz pierwszy w sezonie 1929/30[1].
System rozgrywek
[edytuj | edytuj kod]Obecny format ligi zakładający brak podziału na grupy obowiązuje od sezonu 1929/30. Po przerwie spowodowanej działaniami wojennymi, w roku 1945/46 rozegrany został sezon przejściowy, w którym wzięło udział 8 drużyn. Od sezonu 1946/47 reaktywowano obecną formułę rozgrywek.
Rozgrywki składają się z 38 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Od sezonu 2004/05 w lidze występuje 20 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła 16 oraz 18. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1993/94 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.
Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznacza zdobycie tytułu Mistrzów Włoch w piłce nożnej. Dodatkowo, zwycięska drużyna premiowana jest możliwością umieszczenia na swoim trykocie tarczy Scudetto. Mistrz Włoch, a także drużyna z drugiego, trzeciego i czwartego miejsca zdobywa prawo gry w Lidze Mistrzów UEFA. Piąta drużyna oraz zwycięzca Pucharu Włoch zdobywają możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Drużyna szósta (lub siódma, jeśli zwycięzca Pucharu Włoch zajmie miejsce w pierwszej szóstce) awansuje do kwalifikacji do Ligi Konferencji Europy UEFA. Zajęcie 3 ostatnich miejsc wiąże się ze spadkiem drużyn do Serie B.
W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana jest na podstawie wyniku dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności, w przypadku remisu – na podstawie różnicy bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie na podstawie ogólnego bilansu bramkowego osiągniętego w sezonie, większej liczby bramek zdobytych oraz w ostateczności za pomocą losowania.
Oznaki mistrzowskie
[edytuj | edytuj kod]W sezonie następującym po sezonie wygranym przez daną drużynę, ma ona prawo występowania w koszulkach udekorowanym tarczą, (wł. Scudetto) czyli symbolem posiadania tytułu Mistrza Włoch. Tradycja ta sięga swoją historią do sezonu 1924/25, kiedy to po raz pierwszy na swoich koszulkach umieścili ją mistrzowie z Genoa CFC. Od sezonu 1960/61 zwycięski klub premiowany jest również Pucharem Mistrza Włoch, oficjalnym trofeum Serie A.
W roku 1958 związany z Juventusem F.C. Umberto Agnelli, zdecydował, iż jego klub uczci zdobycie dziesiątego w historii mistrzostwa Włoch poprzez umieszczenie ponad herbem symbolicznej złotej, 5-ramiennej gwiazdy. Juventus był pierwszą drużyną europejską która zdecydowała się celebrować zdobycie jubileuszowego tytułu mistrzów. Tradycja ta przyjęła się zarówno we Włoszech, jak i w innych krajach. Wzorem klubu z Turynu swoje dziesiąte mistrzostwo uczciły również Milan oraz Inter.
Aktualnie trzy drużyny posiadają prawo umieszczania gwiazdy nad herbem
- 3 gwiazdy: Juventus F.C. (1957/58, 1981/82, 2013/14)
- 2 gwiazdy: Inter Mediolan (1965/66, 2023/24)
- 1 gwiazda: A.C. Milan (1978/79)
Skład ligi w sezonie 2022/23
[edytuj | edytuj kod]Uczestnicy poprzedniej edycji | |||
---|---|---|---|
MIL | Milan ![]() |
Mediolan | 1 |
INT | Inter Mediolan ![]() |
Mediolan | 2 |
NAP | Napoli | Neapol | 3 |
JUV | Juventus | Turyn | 4 |
LAZ | Lazio | Rzym | 5 |
ROM | Roma | Rzym | 6 |
FIO | Fiorentina | Florencja | 7 |
ATA | Atalanta | Bergamo | 8 |
VER | Verona | Werona | 9 |
TOR | Torino | Turyn | 10 |
SAS | Sassuolo | Sassuolo | 11 |
UDI | Udinese | Udine | 12 |
BOL | Bologna | Bolonia | 13 |
EMP | Empoli | Empoli | 14 |
SAM | Sampdoria | Genua | 15 |
SPE | Spezia | La Spezia | 16 |
SAL | Salernitana | Salerno | 17 |
![]() | |||
CAG | Cagliari | Cagliari | 18 |
GEN | Genoa | Genua | 19 |
VEN | Venezia | Wenecja | 20 |
![]() | |||
LCE | Lecce | Lecce | 1 |
CRE | Cremonese | Cremona | 2 |
po barażach | |||
MON | Monza | Monza | 4 |
Oznaczenia:
|
Lista sezonów
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Statystyka
[edytuj | edytuj kod]Tabela medalowa
[edytuj | edytuj kod]Mistrzostwo Włoch zostało do tej pory zdobyte przez 16 różnych drużyn. 12 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1929/30.
Stan po sezonie 2023/2024.
Drużyna | Mistrzostwa Włoch w piłce nożnej | Serie A | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() |
![]() |
![]() |
Podium(%) | Liczba sezonów | ||||
Juventus F.C. | 36 | 21 | 12 | 34 | 18 | 11 | 70% | 89 |
Inter Mediolan | 20 | 16 | 15 | 18 | 16 | 14 | 52% | 90 |
AC Milan | 19 | 16 | 18 | 16 | 15 | 18 | 55% | 88 |
Genoa CFC | 9 | 4 | 2 | 0 | 1 | 1 | 4% | 55 |
FC Torino | 7 | 7 | 7 | 6 | 4 | 7 | 22% | 78 |
FC Bologna | 7 | 4 | 3 | 5 | 3 | 3 | 15% | 75 |
Pro Vercelli | 7 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 6 |
AS Roma | 3 | 14 | 7 | 3 | 14 | 7 | 27% | 89 |
SSC Napoli | 3 | 8 | 11 | 3 | 8 | 11 | 28% | 76 |
S.S. Lazio | 2 | 6 | 7 | 2 | 3 | 7 | 15% | 79 |
ACF Fiorentina | 2 | 5 | 6 | 2 | 5 | 6 | 15% | 84 |
Cagliari Calcio | 1 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 5% | 42 |
UC Sampdoria | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 3% | 65 |
AS Casale | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 4 |
Hellas Verona | 1 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 3% | 31 |
Spezia Calcio | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 2 |
U.S.D. Novese | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
US Milanese | 0 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
Alba Roma | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
AS Livorno | 0 | 2 | 0 | 0 | 1 | 0 | 6% | 18 |
Internazionale Turyn | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
Vicenza Calcio | 0 | 2 | 0 | 0 | 1 | 0 | 3% | 30 |
AC Parma | 0 | 1 | 2 | 0 | 1 | 2 | 11% | 27 |
AC Wenecja | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 8% | 13 |
Udinese Calcio | 0 | 1 | 2 | 0 | 1 | 2 | 6% | 49 |
FC Torinese | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
Fortitudo Rzym | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
Ginnastica Sampierdarenese | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 3 |
Perugia Calcio | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 13 |
Pisa Calcio | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 7 |
Savoia Calcio | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
Atalanta BC | 0 | 0 | 3 | 0 | 0 | 3 | 5% | 61 |
SG Andrea Doria | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0% | 0 |
Alessandria Calcio | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0% | 13 |
Calcio Padova | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 6% | 16 |
FC Modena | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 1 | 8% | 13 |
Najwięcej meczów
[edytuj | edytuj kod]Stan na 24.09.2023.
l.p. | Gracz | Liczba meczów | Klub | Lata gry |
---|---|---|---|---|
1. | ![]() |
657 | Parma, Juventus | 1995–2018,
2019–2021 |
2. | ![]() |
647 | Milan | 1985–2009 |
3. | ![]() |
619 | Roma | 1992–2017 |
4. | ![]() |
615 | Internazionale | 1995–2014 |
5. | ![]() |
592 | Sampdoria, Internazionale, Bologna, Ascoli | 1987–2007 |
6. | ![]() |
570 | Udinese Calcio, Mantova, Napoli, Juventus | 1961–1983 |
7. | ![]() |
566 | Treviso, Lazio, Udinese, Internazionale | 2004–2006,
2007-2023 |
8. | ![]() |
562 | Como, Fiorentina, Roma, Sampdoria, Juventus, Milan, Piacenza | 1980–2000 |
9. | ![]() |
556 | Torino, Ascoli, Udinese, Napoli, Juventus, Sampdoria | 1999–2023 |
10. | ![]() |
541 | Bologna, Sampdoria, Lazio | 1981–2001 |
Najlepsi strzelcy
[edytuj | edytuj kod]Stan na 14 kwietnia 2024
![]() |
![]() |
Prawa telewizyjne w Polsce
[edytuj | edytuj kod]W komunikacie opublikowanym 29 czerwca 2021 r. telewizja Eleven Sports poinformowała o przedłużeniu praw telewizyjnych do Serie A na sezony 2021/2022, 2022/2023 i 2023/2024[4]. Spotkania ligi włoskiej można również oglądać u bukmacherów STS, Fortuna, Superbet oraz Betclic, którzy prowadzą swoją działalność w Polsce[5].
Mecze włoskiej Serie A są również transmitowane w internecie. Stacja Eleven posiada aplikację, dzięki której można oglądać kanały Eleven na urządzeniach Smart TV oraz urządzeniach mobilnych.[6]
Lata |
Stacja telewizyjna | Źródło |
---|---|---|
1996 – 2012 2013 – 2015[7] |
Canal+ | [8][9] |
2007 – 2010 | Polsat Sport[10] | [11] |
2012 – 2015[7] | nSport | [12] |
2013 – 2015 | Orange Sport | [9] |
2015 – 2024 | Eleven Sports | [13][14] |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Italy 1929/30 – RSSSF
- ↑ Italy – All-Time Most Matches Played in Serie A. rsssf.com, 31 maja 2015. [dostęp 2015-05-31]. (ang.).
- ↑ Italy – All-Time Topscorers. rsssf.com, 31 maja 2015. [dostęp 2015-05-31]. (ang.).
- ↑ Serie A mecze na żywo i transmisje online za darmo • Gdzie oglądać? [online], Piłkarski Świat.com [dostęp 2022-01-21] (pol.).
- ↑ Serie A (Liga Włoska) mecze na żywo, transmisje online TV, live stream • Gdzie oglądać? [online], Mecze na żywo online, meczyki, sport live • Transmisje Online i TV | Mecze24.pl [dostęp 2022-01-21] (pol.).
- ↑ Maciej Łanczkowski , Serie A: Gdzie oglądać? Transmisje meczów ligi włoskiej na żywo, online, tv [online] .
- ↑ a b Do wiosny 2013 roku mecze były transmitowane tylko w nSport. Po fuzji Cyfry+ z Telewizją n również w Canal+.
- ↑ Liga włoska tylko w CANAL+. satkurier.pl, 2010-07-15. (pol.).
- ↑ a b Serie A w nc+ i Orange sport – oficjalnie!. satkurier.pl, 2013-08-22. (pol.).
- ↑ Prawa obejmowały transmisje meczów 9 z 20 klubów Serie A.
- ↑ Włoska Serie A w Polsacie Sport. satkurier.pl, 2007-08-23. (pol.).
- ↑ Liga włoska – Serie A w nSport HD. satkurier.pl, 2012-09-13. (pol.).
- ↑ Eleven Sports przedłuża prawa do Serie A. satkurier.pl, 2018-03-12. (pol.).
- ↑ Jacek Czaplewski , Liga włoska. Serie A na wyłączność w Eleven Sports do 2024 roku [online], Gol24, 29 czerwca 2021 [dostęp 2021-08-20] (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona Serie A (wł. • ang.)
- Serie A, [w:] baza Transfermarkt (rozgrywki) [dostęp 2021-02-15] .
- Serie A, [w:] baza Soccerway (liga) [dostęp 2021-01-02] .
- Tabele ligowe w bazie League321 (ang.)
- Oficjalna strona FIGC (wł. • ang.)
- Archiwum wyników meczów i tabel w bazie RSSSF (ang.)