Onderzoek in het kader van de PPS ‘Multifunctionele Landbouw’ Wat is de omvang en dynamiek rond stadslandbouw in Nederland, is de betekenis van stadslandbouw nader te duiden? De casus is in Almere uitgevoerd.
In 2008 duiden signalen in de Eemsdelta-regio op een dreigende krapte op de arbeidsmarkt. Ondanks de dreigende problemen voor met name technische functies ondernemen de regionale arbeidsmarktactoren geen actie. Het ontbreekt hen aan detailinformatie per beroep gespecificeerd naar opleidingsrichting en –niveau. Zonder die informatie zien werkgevers niet of en voor welke concrete functies knelpunten ontstaan. Zij treffen dan ook geen maatregelen om de dreigende problemen te voorkomen of te matigen. Het ontbreken van inzicht bij de werkgevers maakt dat ook beleidsmakers zoals gemeenten en UWV informatie ontberen om gericht scholings- en arbeidsmarktbeleid te kunnen ontwikkelen. Beschikbare informatie uit bestaande bronnen is onvoldoende specifiek en niet goed vertaalbaar naar regionaal en lokaal niveau, laat staan naar bedrijfsniveau. Om de benodigde informatie te genereren en zodoende de patstelling te helpen doorbreken, heeft het Kenniscentrum Arbeid (KCA) van de Hanzehogeschool Gron...
Klassiekers
Waarom suburbaniseren wij?
Chris Kesteloot
In de rubriek Klassiekers gaat AGORA in op boeken die niet vers van de pers komen, maar nog steeds uiterst
relevant zijn. Deze keer ‘A Theory Of Capitalist Regulation: The U.S. Experience’ (1979/2000) van Michel Aglietta.
Ik hoorde voor de eerste keer over Michel Aglietta spreken in het prille
en instabiliteit. Aglietta – en met hem de regulatieschool die hij tot
begin van de jaren tachtig, op maandelijkse seminaries van de
stand bracht – interesseert zich niet zozeer in waarom er crisissen zijn,
onderzoeksgroep ‘Economie et Société’ van de Université Catholique
maar wel in waarom er zolang géén crisis is geweest. Hij geeft stevige
de Louvain (UCL). Deze seminaries waren een verzamelplaats voor
grondslagen aan het argument dat de naoorlogse accumulatie gestoeld
economisten die zich afzetten tegen het orthodoxe liberale denken in
is op een vergedreven kolonisatie van de reproductie van de arbeids-
hun vakgebied. Onder hen Jacques Gouverneur die toen schreef aan
kracht door het kapitaal (zie ook het profetische boek van de Belgische
een inleiding in de marxistische economie, een veel gelezen werk in
marxist Ernest Mandel ‘Spätkapitalismus’ uit 1972). Op een bepaald
ontwikkelingslanden. Verder ook de iets jongere Philippe van Parijs die
moment blijken de kapitalisten, gedreven door de constante zweepslag
sindsdien het universele basisinkomen verdedigt. Alain Lipietz, vandaag
van de concurrentie, niet meer in staat om de winstaccumulatie op
Europarlementslid voor de Franse groenen was ook dikwijls aanwezig
lange termijn te verzekeren door veranderingen in het productieproces.
op deze seminaries. Met Michel Aglietta en Robert Boyer is hij een van
De verdieping van de uitbuiting en/of verhoging van de productiviteit is
de grondleggers van de Franse regulatieschool. Deze Michel Aglietta
niet langer mogelijk omdat er geen garantie is dat voor de productie-
was dus geen gewone economist.
vermeerdering ook een uitbreiding van de afzetmarkt aanwezig is. De
uitweg wordt gevonden in het beheersen en veranderen van het
Onrechtstreeks leverde
Aglietta een sterke bijdrage
aan de geografie
consumptieproces van de arbeidskrachten. Dit is de ziel van het
fordisme: de loontrekkenden wordt een consumptienorm voorgespiegeld, zodat zij door hun consumptie bijdragen tot verdere kapitaalaccumulatie. Dat gebeurt door de expansie van het kredietwezen voor
consumptie, maar ook door de veralgemening van de sociale zekerheid.
Deze was tot dan een spontane ontwikkeling binnen de arbeidersbewe-
Zijn boek verscheen tegelijk in het Frans en Engels in 1976.
ging, maar werd nu door de staat opgeëist als een regulatie-instrument
Gestoeld op zijn doctoraatsthesis, maakt Aglietta een marxistische
van de economie. Ook concurrentievoorwaarden tussen de bedrijven,
analyse van de Amerikaanse economische ontwikkelingen sinds het
monetaire politiek, buitenlandse handel, etcetera, spelen een rol om
begin van de twintigste eeuw. Het was op twee punten een uitzonderlijk
een relatief stabiel accumulatieregime tot stand te brengen.
boek. Aglietta baseert zijn analyse op heel wat economische indicatoren
Onrechtstreeks heeft Aglietta een sterke bijdrage geleverd aan de
en historische feiten over de periode 1900-1972. Hij interpreteert deze
geografie. Zijdelings duidt hij aan dat de consumptienorm in het
dan vanuit een marxistisch conceptueel apparaat. Daarmee ging hij in
fordisme gestructureerd wordt door twee goederen: de woning en de
tegen het dominante Althusseriaanse denkkader binnen de marxistische
auto. Dit betekent meteen dat de ruimtelijke vormgeving van de
studies. De Franse filosoof Louis Althusser had Marx’ wetten van sociale
consumptie - de suburbanisatie - geen eeuwig terugkerende vorm van
transformatie (de idee dat maatschappijvormen een vaste opeenvolging
wonen is. Ze is integendeel een cruciale schakel in het fordistische
vertonen naargelang hun technologische ontwikkeling) tot deterministi-
accumulatieregime. Hoewel Aglietta er zelf weinig mee begaan was,
sche hoogtes verheven, waardoor het individu geen enkele rol meer
heeft hij, zoals Doreen Massey en David Harvey, bijgedragen aan het
had te spelen in de geschiedenis. De meeste marxisten waren dus druk
verruimtelijken van het marxisme en daarmee het maatschappelijk
bezig om de logica van dat determinisme bloot te leggen via kritisch
relevant maken van de geografie.
filosofische en politieke analyses van de toenmalige maatschappij. In
deze context viel empirische analyse uit de mode. Aglietta bood
Chris Kesteloot (chris.kesteloot@ees.kuleuven.be) is gewoon
bijgevolg een welgekomen verzoening van marxisme en empirische
hoogleraar aan de vakgroep Geografie van de KU Leuven.
analyse.
Daarnaast legt Aglietta de nadruk op regulatie. De zuiver economische mechanismen van het kapitalisme leiden tot veelvuldige crisissen
AGORA 2013-3
KLASSIEKERS
VARIA 35