Para Güvenliği
Prof.Dr.Sait Yılmaz
30 Ocak 2023
“Bütün ülkelerin insanları, hükümetleri ve ekonomileri
çokuluslu bankaların ve şirketlerin ihtiyaçlarına hizmet eder.”
Zbigniew Brzezinski1
Giriş
Tarih boyunca insan ihtiyaçlarının ve ekonomik faaliyetlerin çeşitlenmesine paralel
olarak paranın şekli de değişmiştir. Takas sistemi, mal para, tartı para, madeni para, temsili para
gibi aşamalardan geçerek; 20. yüzyılda kâğıt para formuyla sonuçlanan süreçte yeni bir
aşamanın ayak sesleri duyuluyor. Ticari bankaların oluşturduğu kaydi para, EFT, kredi kartları,
internet bankacılığı, mobil bankacılık gibi uygulamalarla başlayan elektronik para formu daha
ileri bir dönüşüm sürecine girdi. Günümüzde kart tabanlı işlemlerden, yazılım (internet) tabanlı
işlemlere doğru bir geçiş söz konusu; paranın yeni biçimi; dijital para. Bu anlamda para sistemi
içerisinde giderek yaygınlık kazanan üç farklı dijital para şeklinden bahsedilebilir2; kripto
paralar, sabit coinler ve merkez bankası dijital paraları. Birkaç yıl veya aylar içinde, banknotlara
veya banka hesaplarına ihtiyaç duymadan insanların cep telefonlarındaki mobil uygulamalarla
taşıyacakları dijital cüzdanlar şeklinde yolunu bulacak, merkez bankaları tarafından çıkarılacak
dijital para birimlerinin geniş bir biçimde dolaşıma girmesiyle karşı karşıya kalacağız.
Paraya ile ilgili buraya kadar söylediklerimiz, resmi söylem ve akademik açıklamalar.
Bizim işimiz ise bunun arkasında ne var, neler oluyor? Hatta bilinen sömürü düzeninin hangi
aşamasındayız, para ile ilgili olacaklar neyin parçası? Şu anda siz paranızın değerini
kaybetmesinden, yapılan zamlara rağmen satın-alma gücünüzün sürekli azalmasından, mali
varlıklarınızın erimesinden, çocuklarınızın sizden daha iyi bir hayat yaşama umudu
olmamasından şikâyetçisiniz ama oyun çok daha büyük. Modern dünya tarihinde daha önce
görülmemiş bir dönemden geçiyoruz. İnsanlık tarihinin çok önemli bir evresindeyiz. Ulusal
ekonomiler için gelir, iş, üretim, ticaret, altyapı ve sosyal hizmetler gibi çözümler gittikçe
anlamsız hale geliyor. Kaynak olmadığı sürece ekonomiyi istikrara kavuşturma tedbirleri,
nafile bir tur olmaktan öteye gidemiyor. 2008 küresel finans krizi, finansal yapıya ve
kurumlarına olan güveni sarstı. İnsanlar, risklerinin yüksek, herkesi kapsamadığı ve onu
yönetmenin yüksek maliyetli olduğu ortaya çıkan finansal sisteme alternatif arama yoluna
gittiler. İçinde bulunduğumuz dönemin kararları üç adresten geliyor; Wall Street, Dünya
Ekonomik Forumu ve milyarderlerin vakıfları.
Dünya Ekonomik Forumu (DEF), dünyanın 1000 büyük şirketi ile geleceği
şekillendirmek için bir platform oluşturuyor. Bu sadece küresel elitin bir uzantısı ve şirketlerin
bir araya getirildiği bir ağ (network). Bu ağın dışında kalanlar (yerliler, fakirler, Asyalı ve
Afrikalılar, çiftçiler, engelliler vs.) sıradan insanlar kabul ediliyor3. Bu konular kamuoyunun
önüne pek çıkarılmıyor ve çok az kişi bilgi sahibi. Çünkü ortada adına küresel sermaye
dediğimiz ve bizim gibi çevre ülkelerde de şubeleri olan geniş bir çıkar ağı var. 2010 yılındaki
Rockefeller Raporu’nu4 yeniden hatırlatalım. “Karantina Adımı” senaryosu ile neler
öngörülüyordu, sıralayalım;
1
Zbigniew Brzezinski: Between Two Ages: America's Role in the Technetronic Era, Praeger, (1982), 211.
Güven Delice, Paranın Geleceği: Merkez Bankası Dijital Parası, AA, (12 Aralık 2022).
3
Vandana Shiva, World Economic Forum’s “Great Reset” Plan for Big Food Benefits Industry, Not People,
(November 26, 2020).
4
The Rockefeller Foundation and Global Business Network, Scenarios for the Future of Technology and
International Development, (May 2010).
2
1
- Kitlesel aşı programı,
- Aşı yolu ile nüfus azaltması (ve diğer yöntemler; kıtlığı artırmak, yapay iklim
değişikliği, GMO’lu ürünler, 5G ve diğerleri)
- Dijital kimlik,
- Dijital para (nakit paranın kalkması),
- 5G’nin kitlesel nüfus kontrolü için kullanılması, dijital banka hesapları, nesnelerin
internetini da bu tür amaçlar için kullanılması.
Resim 1: Rockefeller Raporu (2010)
Özet olarak, DEF’in gündeminde küresel bir elitin kontrol edeceği, yeni bir dünya,
gezegen yaratmak var. Tehlikeli kavşaklardayız. DEF’in Büyük Başlangıcı, dünyanın bir tür
teknokratik feodalizme gitmesi demek. Ülkeler borç yükü altında eziliyor ve onları avlamak
için Dünya Ekonomik Forumu pusuda bekliyor. Ulus devletlerin yağmalandığı bir dönemdeyiz.
Kapitalizm bu hali ile 10-15 sene saha idare edebilir. Sonrası dünya savaşı ve tek dünya devleti.
David Rockefeller’in sözleri ile “Dünya şimdi daha karmaşık ve dünya hükümetine
hazırlanıyor. Entelektüel elitin ve dünya bankerlerinin ulusüstü egemenliği, tabii ki geçmiş
yüzyılların ulusal sistemlerine tercih edilecektir5.” Dijital para, küresel kontrolün diğer bir aracı
olabilir. ABD gibi Çin ve Rusya da kripto para ile ilgilenmekteler. Dijital kimlik, COVİD-19
ile dayatılan dijital kimlik, nano-çipi taşıyan aşı ile birlikte yeni bir dijital finansal sistem
getirebilir6. Yani nüfus kontrolü projesi tek dünya düzeni için yeni ekonomi modeli çalışmaları
ile birlikte yürüyor. Bu makalede, paranın serüveninden başlayarak, dijital ve sanal paranın ne
anlama geldiğini, küresel mali sömürü düzeninin nasıl çalıştığını, para ve gıda ile ilgili
gelişmelerin insanlık için ne anlama geldiğini anlatacağız.
Paranın Serüveni
Modern çağa yani aklın öncü olduğu insan yaşamına kadar üç evrensel düzene tanık
olduk. Bunlar birbiri ile içe içe olsa da bulundukları döneme hâkim düzen oldular. İlk düzen
ekonomi üzerinden yükseldi7; Parasal Düzen. İkinci evrensel düzen siyasi idi; İmparatorluk
Düzeni. Üçüncüsü ise dinîydi; Budizm, Hıristiyanlık, İslâm. Ancak, insanları birleştiren asıl
güç para oldu. Para ve gücün saplantı haline getirildiği ve mahrem amaçların vasıtası olduğu
bir dünyadayız. Din, ırk, dil farkı gözetmeden insanlar paranın etrafında birleşebildiler. Avcı
toplayıcıların elbette paraları yoktu. Para pek çok yerde farklı zamanlarda icat edildi. Bu olay,
teknolojik olmaktan ziyade zihinsel bir devrimdi. Madeni para basımı icat edilmeden çok
önceleri de mevcut olan para, çeşitli kültürlerde farklı eşyalar kullanılarak gelişti. Güven, tüm
para türlerinin hammaddesidir ve şu ana kadar yaratılmış en evrensel ve en etkili karşılıklı
güven sistemidir.
5
Aspen Times, Beware New World Order, (August 15, 2011).
Pepo Escobar, Who Profits from the Pandemic? Consortium News, (April 9, 2020).
7
John Merriman, Rönesanstan Bugüne Modern Avrupa Tarihi, Çev.Ş. Alpagut, Say yayınları, (2018), 18.
6
2
Tarihte bilinen ilk para Sümer topraklarında, yazıyla aynı koşullarda, aynı yerde ve aynı
zamanda ortaya çıktı ve yoğunlaşan ekonomik faaliyetlere bir çözüm getirdi. Sümer parası Arpa
idi ve alınıp satılacak şeylerin değerine göre, takriben bir litreye denk gelen kapasiteye sahip
standart çanaklarla ölçülerek malların değişimine vasıta olurdu. Paranın tarihteki asıl kırılma
noktası, insanlar kendinden bir değeri olmayan ama depolanması ve taşınması kolay olan
paraya güven duymaya başladıklarında oldu. Bu anlamda ilk para, yaklaşık M.Ö. 3000’de
Mezopotamya’da gümüş “şekel” adıyla ortaya çıktı. Metallerden yapılmış ağırlıklar, zamanla
madeni paraların doğmasını sağladı. Tarihteki bilinen ilk madeni para M.Ö. 640 yılında Lidya
kralı Alyatres tarafından Batı Anadolu’da basıldı. Sonraları büyük saygınlığı olan Roma parası
“Denarius” geldi. Dinar hâlâ Ürdün, Irak, Sırbistan, Makedonya ve pek çok başka ülkenin resmi
para birimidir.
1694 yılında William Paterson tarafından İngiltere Bankası’nın kurulması dünya tarihi
için önemli bir dönüm noktası oldu. İnsanlar altın taşımaktan kurtuldu ve bunun yerine ‘para’
denilen ve altın yerine geçen kâğıt parçası kullanılmaya başlandı. Modern anlamda paranın
ortaya çıkışı ile bankalardaki hesaplarda depozito edilmesi mümkün oldu. Karşılığı olmadan
para üretilmesi (1815 yılında Napolyon’a karşı savaşın finanse edilmesi gibi), borç verilmesi
mümkün oldu, faiz sistemi yaygınlaştı. Sistemin Londra’daki merkezi New York ve Paris başta
olmak üzere yayıldı ve kurulan entegre bankacılık sistemi ile demiryolları, çelik fabrikaları,
elektrik tesisleri gibi ağır sanayi yatırımları desteklendi. 1690-1815 arasındaki çatışma
döneminin ardından, üçüncü büyüme dönemi, 1770-1929 yılları arasında yaşandı. Yeni gelişme
döneminin merkezinde sosyal yapılanma vardı ve bu döneme ‘Sanayi (Endüstri) Kapitalizmi’
devri adı verildi8. Sanayi Kapitalizminin özelliği tek veya ortaklı sahipliğe dayalı şirket
yönetimleriydi.
1850’de başlayıp, 1914’de zirve yapan ve 1932’de sona eren Finansal Kapitalizm’in
tipik ekonomik örgütlenmesi limited şirketler veya holdinglerdi. Sanayi Kapitalizminin şirket
sahiplerinin yerine finansçılar veya bankerlerin yönetimi öne çıkmıştı. Bunu izleyen ve 1932’de
başlayan tekelci kapitalizme ise karteller ve ticaret birlikleri damgasını vurdu. 1980’lerde
başlayan, neo-liberal anlayış 1990’lar ile birlikte iki değişiklik yaşadı. Ekonomik alanda,
piyasaların kendi haline bırakılması önermesi hızla “mali piyasaların kendi haline bırakılmaları
halinde dengeye gelme eğiliminde” olduğu önermesine dönüştü. Yeni ekonomik yöntemin
temel esası şöyledir; serbest pazar tüm ekonomik faaliyetlerin işleyişini düzenlemeli, devletler
mali disiplini sürdürmek için müdahale etmeli, dengeli bir döviz kuru oluşturmalı, ekonomiyi
liberalleştirmeli, serbestleştirmeli, özelleştirmeli, yeni ayarlamalar yapmalı ve ayrıca kredi
bulmak ve yabancı yatırımcıların ilgisini çekmek için iş gücünü esnek hale getirmelidir 9.
1990’lı yıllarda Washington Konsensüsü10 denilen düzenleme dünya ekonomisinin
ABD mali sermayesinin sınırsız ve engelsiz kullanımına açılmasını, bu arada dünya
ekonomisinin alt parçalarının da bu mali sermayeye bağımlı kılınmasını öngörmekteydi.
Küreselleşme ekseninde yürüyecek bu süreç içerisinde mali sermayenin serbestçe dolaşımı
sağlanacaktı. Ancak, Asya krizinden sonra bu konsensüs zayıfladı11.
Mali spekülasyona dayalı dünya kumarhanesinde içinde yatırımcıları, müşterek fonları,
borsaları, kur pazarlarını, tahvilleri ve menkul kıymetleri de barındıran bir dizi yaratıcı oyun
oynanmaktadır12. Bu kumarhane hiçbir zaman kapanmamakta ve dünya çapındaki uydu tabanlı
8
Carroll Quigley, A History Of The World In Our Time, MacMillan, (New York, 1966), 16.
Oswaldo De Rivero, Kalkınma Efsanesi, Çev.: Ö.Karakurt, (İstanbul, 2003), 49.
10
Söz konusu düzenleme ABD Hazine Bakanlığı, Wall Street Borsası ve IMF ekseninde işlediği için Washington
Konsensüsü diye adlandırılmakta, esas itibariyle IMF Yardım Programları ve Kurtarma Paketlerini ihtiva
etmektedir.
11
Ergin Yıldızoğlu: Kötü Sonsuzda Gezintiler, Cumhuriyet Gazetesi Kitap Kulübü, (İstanbul, 2000), 17-18.
12
De Rivero: a.g.e., (2003), 69-70.
9
3
telekomünikasyon sistemi sayesinde binlerce komisyoncu, bankacı, yatırımcı, sermaye
yöneticisi, şirket sahibi bilgisayar ekranları üzerinde küresel ölçekte milyarlarca dolarlık, hisse
senedi almakta, tahvil satmakta, kur değerleriyle oynamakta ve değişken mali spekülasyonlar
geliştirmektedir. Asıl mesele çok hızlı bir şekilde çok fazla para kazanmaktadır. Kendi
kanunlarının geçerli olduğu sermaye piyasasına karşı merkez bankalarının hepsi güçsüz
durumda değildir. Kendi içlerinde bir hiyerarşik düzen söz konusudur. En üstte, ‘ABD Merkez
Bankası (Federal Reserve Bank)’ bulunmaktadır. Onu Yen ve Euro bakımından bölgelerinde
komşularından üstün durumda olan ‘Bank of Japan’ ve ‘Bundesbank’ izlemektedir13. Döviz
piyasaları, sadece bu bankaların şef değneğini izlemektedir. Sınırsız finans piyasası, ekonomik
yönden refahın evrensel kaynağı olarak görülse de ulusal güvenlik açısından getirdiği riskler
bakımından acı tecrübeler de yaşanmaktadır.
Gelişmekte olan ülkeler nispeten küçük sermaye pazarlarına sahip oldukları ve
borçlarının çoğunu Dolar ve Euro olarak aldıkları için, alacaklıların geri ödemede zorluk
sezmeleri durumunda ani sermaye çıkışını kontrol edememektedirler. Para çekildiği için
ülkenin para birimi hızla değer kaybetmekte, bu da kayıplardan kurtulmak için daha fazla
yatırımcının geri çekilmesine yol açabilmektedir. Aynı zamanda ithalat fiyatları yükselmekte
ve bu durum enflasyona sebep olmaktadır. Bu kısır döngü ülkenin ekonomisini (ve insanların
geçimini) felakete sürüklemektedir.
Kripto Para & Sanal Para
Elektronik para (dijital para, dijital döviz veya elektronik döviz), geleneksel kâğıt para
ya da madeni para gibi değerlilik, kabul edilirlik, ticaret, biriktirme ve borç verme işlerine
yarayan ama gene de bazı farkları olan bir sayısal unsur, bir değişim aracı, bir döviz cinsidir.
Elektronik paraya şu sebeplerden “sanal para” da denir;
- Elektronik para eritildiklerinde pek değer kaybetmeyen altın ve gümüş paralar gibi
değerini gram olarak içinde taşımaz, bir yerlerde altın gibi değerli bir karşılığı emanette olan
bir belge de değildir.
- Elektronik para özelliklerinin taklidi zor olan ve detayları herkesçe bilenen fiziki bir
nesne de değildir.
- Her elektronik para onu geliştiren ve hayata geçirenlerce kontrol edilir.
- Elektronik para devlet veya kanun gözünde genel geçerliliği olan bir değişim aracı
değildir, bu yüzden sadece belli gruplar içinde kullanılabilir.
Elektronik paranın, kağıt yerine bilgisayar dosyaları kullanan, kayıtları koruma ve ispat
için kripto şifreler kullanan, bu yüzden ağ ortamında kullanıma uygun, değeri bu parayı “basan”
ve onun taahhüdünü kabul edenlerce anlamlı, senet tarzı bir değerli not özeliği taşıyan belge
olduğu düşünülebilir.
Elektronik para banka kartları, kredi kartları, internet bankacılığı, mobil bankacılık gibi
yollarla gittikçe daha yüksek oranda banknot ve metal paranın yerini almaktadır. Gelecekte
paranın tamamen elektronik olacağı iddia edilebilir.
Dijital çağdaki yenilikler ve blockchain teknolojisinin gelişmesiyle birlikte paranın
evriminde üç alternatifle karşı karşıyayız gibi görünüyor14; kripto varlıklar, sabit para
birimleri ve merkez bankalarının çıkaracağı dijital para birimleri.
Hans Peter Martin, Harald Schumann, Globalleşme Tuzağı, Çev.:Ö.S.Karadana, M.Kahraman, Ümit Yayıncılık,
(Ankara, 1997), 59.
14
Mahmud Muhyiddin, Dijital Çağda Paranın Geleceği, Independent Türkçe, (12 Ağustos 2021).
13
4
Kripto varlıkları ele alacak olursak, Bitcoin ve benzerlerinin temsil ettiği bu kripto
varlıklar yüksek fiyatlarına rağmen, son derece değişken ve yüksek riskli, bu da onları paranın
hayati işlevlerinden biri olan bir değer deposu olmaktan mahrum ediyor. Aynı şekilde dolar gibi
dolaşımdaki eşdeğer bir para birimine bağlamadan kendisini bir hesap birimi olarak kullanmayı
da güçleştiriyor. Bir para birimine bağlanması ise bir takas aracı olarak yaygın kullanımını
sorgulanabilir hale getiriyor.
Bir kripto paranın sahipliği, kriptografik tekniklerle sadece sahibince ispat edilebilir.
Para, sadece sahibinin emriyle el değiştirebilir. Kripto para temelde bir elektronik paradır.
Kripto para; değerli olduğuna inanıldığı ve taklit edilemediği için, kayıtlı olduğu muhasebe
defterlerin güvenliğinin, kırılması neredeyse imkansız şifrelerle, yani kripto tekniklerle
sağlandığı, parayı basan kurumun keyfi uygulamalarla ya da kazayla değerini düşürme ihtimali
az olduğu için değerlidir. Elektronik paraya şu sebeplerden “sanal para” da denir.
- Elektronik para eritildiklerinde pek değer kaybetmeyen altın ve gümüş paralar gibi
fiziki bir nesne değildir.
- Elektronik para devlet veya kanun gözünde genel geçerliliği olan bir değişim aracı da
değildir, bu yüzden sadece belli gruplar içinde kullanılabilir.
- Kripto para aynı zamanda bir ağ (network) parasıdır ki özellikle internet gibi bir
bilgisayar ağı üzerinden elektronik ortamda sayısal (dijital) olarak saklanır, havale edilebilir ve
kullanılır15.
Kripto paralar bir çeşit dijital döviz, alternatif döviz veya sanal dövizdir. Kripto
varlıklar, merkezi elektronik para ve merkezi bankacılık sistemlerin aksine tümüyle
merkeziyetsizlerdir16. Her bir kripto para biriminin merkeziyetsizliği, genel işlem veri tabanı
olan dağıtık muhasebe defteri (ledger) olarak işlev gören bir blok zincirinden (Blockchain)
gelmektedir17.
2009’da Satoshi Nakamoto tarafından oluşturulan Bitcoin, ilk merkeziyetsiz kripto
paradır18. O zamandan beri birçok farklı kripto para ortaya çıkmıştır. Bitcoin dışındaki kripto
para birimlerine genel olarak “altcoin” denilir ki bu kısaltma “alternatif” ve “coin” yani madeni
para’nın birleşimidir19. Uzmanlar, kripto paraların toplam piyasa değerinin ileriki yıllarda 3–4
trilyon Amerikan dolarına kadar çıkabileceğini tahmin etmektedir.
Sabit para birimleri, geleneksel varlıklar ve para birimleri rezervine sahip olmakla kripto
varlıklardan ayrılır. Sabit coinler; bir itibari parayı, başka bir varlığı (kripto varlıklar dahil) veya
varlık sepetini dayanak alarak çıkarılan dijital paralardır. Ağırlıklı olarak merkez bankası parası
ile desteklenecek şekilde çıkarılmaları nedeniyle daha istikrarlı bir görünüme sahipler.
Volatiliteyi azaltmak üzere tasarlanan bu paraların istikrarı, bunları destekleyen rezerv
varlıkların kalitesine bağlıdır. Bağlı bulundukları paraların (varlıkların) itibarına göre, hem
ulusal hem de uluslararası ödemelerde kullanılmaya daha elverişli araçlar olarak
değerlendirilirler.
Ancak, 2022 başlarında piyasada yaşanan sert dalgalanmalar sabit coinlerle ilgili
güvenilirlik algılarında bozulmalara yol açarak düzenleme ve denetleme taleplerini artırdı.
Ancak, kripto paraların “Tether” olarak bilinen en ünlüsü gibi, gölge bankalar olarak bilinen
risklere benzer risklerle kuşatılmışlardır. Kredi derecelendirme kuruluşları, sabit olarak
15
Andrew Wagner, Digital vs. Virtual Currencies, Bitcoin Magazine, (September 8, 2015).
Patrick McDonnell, What Is The Difference Between Bitcoin, Forex, and Gold, NewsBTC, (September 9, 2015).
17
Matteo D’Agnolo, All You Need to Know About Bitcoin, timesofindia-economictimes, (December 4, 2017).
18
Katherine Sagona-Stophel, Bitcoin 101 White Paper, Thomson Reuters, (August 13, 2016).
19
Lee Kuo Chuen, David Amsterdam, Handbook of Digital Currency: Bitcoin, Innovation, Financial Instruments,
and Big Data, Academic Press, 82015), 45-46.
16
5
adlandırılan bu para birimlerini destekleyen finansal varlıkların herhangi bir erken tasfiyesinin
sonuçları konusunda uyardı.
İsviçre’de birleştiği bir kuruluş aracılığıyla 2 milyar kullanıcıya sahip Facebook
tarafından 2019'da duyurulan, sabit para birimi sepetinden Libra, sabit paraya bir örnek olarak
verilebilir. Bu adım, Facebook'un ABD mali ve yasama yetkililerini Libra’nın çıkarılmasının
nedenleri konusunda ikna edememesinin ardından geldi. Böylece Facebook hala kullanımda
olan bir alternatife sahip oldu. Bu para birimlerinin hiçbiri, adlarında yer aldığı gibi sabitlik ve
istikrar alameti taşıdığına dair her ne kadar umut vermese de ihraç edilmeye devam ediliyor.
Kripto Para Güvenliği
CoinMarketCap’in verilerine göre Bitcoin, Ethereum, XRP, Bitcoin Cash başta olmak
üzere 21.058'ün üzerinde kripto para bulunmaktadır20. Kripto para dijital cüzdanlarda saklanır.
Aslında saklanan şey, paranın kayıtlardaki sahibinin sadece kendisinin bileceği, akılda
tutulmaya uygun olmayan şifrelerdir.
En büyük eleştiri, merkezsiz kripto paranın aslında garantisi olmadığı, bir balon gibi
patlayacağı yönündedir. Kripto paraların bankaların birçok işlevini devralma tehdidi söz
konusudur, örneğin geleneksel bankalarda günler süren pahalı havale işlemleri kripto para
kullanarak neredeyse bedava ve anında gerçekleşen bir işlem haline gelebilir.
Avrupa Merkez Bankası, 2012 de sanal parayı “Kanunlarca düzenlenmemiş,
geliştirenlerce kontrol edilen, belli bir sanal grup üyelerince kullanılıp kabul gören, bir çeşit
sayısal para” olarak tanımlamıştır.
ABD Hazine Bakanlığı, 2013’te sanal parayı daha ketumca “Belli ortamlarda para gibi
işleyen ama gerçek paranın bütün özelliklerini taşımayan bir değişim aracı” diye tanımlamıştır.
Bu tanılara göre sanal paranın en kilit eksiği kanunen genel kabul gören bir değişim
aracı olmamasıdır.
2009’da Bitcoin ile para ve finans dünyasına giriş yapan ve blockchain teknolojisi
üzerinden işlem yapılan kripto paralar yatırım ve ödeme aracı olarak tasarlanmışlardı. Ancak,
merkezi olmayan yapıları, henüz yaygın şekilde kabul görmemeleri, düzenleme-denetleme
mekanizmalarının yetersizliği ve özellikle istikrarsın değerler nedeniyle bu fonksiyonları etkin
olarak yerine getiremediler. Kripto varlıkların işlem gördüğü piyasalar ile geleneksel piyasalar
arasında henüz yeterince güçlü bağlar kurulamadı. Diğer taraftan, özellikle spekülatif
karakterleri ve yasadışı faaliyetlerin finansmanında kullanılma olasılıkları nedeniyle zaman
zaman bazı ülkelerde kripto para platformları üzerinden yapılan işlemlere kısıtlamalar
getiriliyor.
Kripto varlıkların gerçek bir değerleri yok ve getiri değeri taşıyan herhangi bir varlık
tarafından desteklenmiyorlar, ancak, en büyük hedge fonu (serbest yatırım fonu) Man Group’un
Başkanının Financial Times'a yaptığı açıklamada belirttiği gibi, ticaret nesneleri haline geldiler.
Başkana göre bu kripto varlıklar, 127 milyar dolarlık bir finansal varlık portföyüne sahip, alım
satım, spekülasyon ve ticaret fırsatlarını yöneten fonuna, geniş bir değişim yelpazesi sağlıyor.
Blockchain (blok zinciri), herhangi bir merkezi yöneticiye ihtiyaç duymadan verilerin
saklanabildiği kayıt sistemi teknolojisidir. Blockchain teknolojisini bu kadar özel kılan özelliği
ise, bu işlemlerin tek tek değil, aynı anda birçok bilgisayar tarafından yapılabiliyor olmasıdır.
Bitcoin’e karşı duyulan güven tek bir firma veya devlet tarafından değil, küresel kapsamda
bağımsız bir bilgisayar topluluğu tarafından yönetilmekte olan, değişmez bir defter aracılığı ile
muhafaza edilmektedir.
20
CMC, CoinMarketCap, (June 16, 2020).
6
Bitcoin gibi sanal paraların kullanılmasının temelinde, devletin müdahil olmadığı bir
para sistemi içinde kişilerin kendince para politikaları uygulamasına imkân sağlamaktı. Bu
merkez bankasının kaprislerinden ve küresel finansal sistemden kurtulmak demekti. Kripto para
teorisine göre; sabit bir veri tabanı (blockchain gibi) geleneksel finansal aktörleri (bankaları,
kredi kartı şirketlerini veya hükümet teşkillerini) devreden çıkararak, kripto kullanıcılarına daha
serbestçe para değişimi, sermaye muhafaza ve enflasyona karşı kendi koruma imkanı
sağlamaktadır.
El Salvador’un Bitcoin’i yasal bir para birimi olarak tanıması; istikrarı sağlama, kendi
para biriminde kaybettiği değeri koruma ve göçmenlerinin yurt dışından para transferlerinde
maruz kaldığı yüksek maliyetleri azaltma hilelerinden bıktıktan sonra, bu yola başvurdu. Bu
durumda, Bitcoin'e başvurmak, El Salvador benzeri ülkelerin ihtiyaçlarını karşılamaktaki
uluslararası acziyetin bir işaretinden başka bir şey değil ve bu da, bir gözden geçirme ve reformu
kaçınılmaz kılıyor.
El Salvador’un kriptoyu milli parası veya doların bazen yerine bazen birlikte kullanması
ülkesine büyük zarar verebilir. Bu zarar, emlak satışlarında sıkıntı, iş dünyasının kepenk
kapatması, banka borçlarını ödeyememe, dış sermayenin geri gitmesi şeklinde olabilir. El
Salvador’un kripto para macerası ülkeye, yılda 60 milyon dolar, toplam 375 milyon dolar
kaybettirdi21.
Kripto paralar merkezi herhangi bir otorite tarafından kontrol edilmez fakat dijital
paranın arkasında merkezi yapılar vardır. Dijital paralar ile yapılan işlemler gizli tutulmaz fakat
kripto para işlemlerinde kimlik bilgilerine gerek yoktur. Kripto para hakkında çok az ülkede
düzenlemeler yapılır. Dijital paralar hakkında ise birçok ülkede yasal düzenlemeler yapılmış
ve yapılmaya da devam etmektedir. Dijital paranın değeri istikrarlı ekonomilerde çok fazla
değişmez. Kripto para ise ülkelerin ekonomilerinden ve dünya olaylarından etkilenerek
değerini belirler.
Bitcoin ve diğer blockchain uygulamalarının geleceği ne olacak? Hükümetler ve
bankalar, bu teknolojiyi kaldırmak isteyecek mi? Bu konuda çeşitli senaryolar var22;
(1) Kripto ile işbirliği; ABD’nin küresel finansal hegemonyasına blockchain’e dayalı
sabit paraları adapte etmesi. Ancak, kripto ve devlet evliliği, fiyat değişimlerinden etkilenmek
istemeyen kriptonun ruhuna aykırı. ABD’nin dijital doları, kriptoya ve diğer sabit paralara
meydan okuyabilir.
(2) Kripto Kumbarası; Bu senaryoda, Fed, Bitcoin ve Ethereum’u dijital değerli varlık
olarak kabul eder. Küresel finansal sistem Web 3.0 içinde; bitcoin, altın gibi küresel olarak
tanınır, ülkeler yatırım yapar. Bu sistem ileri teknoloji gerektirdiği için, kendini avantajlı gören
ABD tercih edebilir.
(3) Kripto çatışması; bazı revizyonist ülkeler (Çin, Rusya, İran) uluslararası düzeni
bozmak için dijital varlıkları siber savaş içinde silah olarak kullanmak isteyebilir. Dolar
ekonomisi yerine Yen ekonomisin getirmek isteyen Çin, SWIFT sistemini değiştirmeyi
seçebilir. 2030’larda askeri alandaki savaş, kripto alanına, blockchain’lere yayılabilir.
Dünyanın en büyük iki kripto para borsası Coinbase ve Binance, ABD ve Çin
menşeilidir, sonra Japonya geliyor. 14 Nisan’da halka açılan, ABD'nin en büyük kripto para
borsası Coinbase, dünyanın en geniş kripto para ödeme ağı BitPay ile çalışıyor. ABD’nin
Coinbase’i 100 milyar dolar kadar fiyatlandı.
Chriss Morris, El Salvador’s Bitcoin Bit Struggles As Salvadorans Ignore the Chivo Wallet, Fortune, (April 27,
2022).
22
Sam Lyman, What Comes After Crypto Winter? Orrin G. Hatch Foundation, (January 23, 2023).
21
7
Türkiye’de bir denetim ve kripto borsası olmaması nedeni ile Thodex ve Vebitcoin gibi
dolandırıcılık olayları yaşandı23. Ocak 2022’de yayınlanan T.C. Merkez Bankası yönetmeliği
ile ödemelerde kripto para kullanımı yasaklandı. Gerekçe olarak; “kripto varlıkların anonim
yapısı nedeniyle yasa dışı faaliyetlerde kullanılması” ve “denetim mekanizması olmaması”
gösterildi.
Bir çeşit dijital para olan kripto para, sadece elektronik ortamda mevcuttur. Kripto
paranın avantajları; enflasyondan korunmak, güvenlik ve mahremiyet, kendi yönetiminizde
olması, para ve fon transferi için maliyet etkin olması şeklinde sıralanıyor. Olumsuz yanları ise
şu şekilde açıklanıyor; uyuşturucu ve silah kaçakçılığı gibi yasal olmayan işler, para aklama ve
terörün finansı gibi işlerde kullanılabilir. Ayrıca kayıtsız para finansal kayıplara yol açabilir,
hacklenebilir, geri ödeme alınması veya işlemin iptal edilmesi mümkün değildir. Son
zamanlarda kripto para iyi bir performans göstermedi.
Kripto parayı yasal hale getiren ülkelerin varsayımı şu; mevcut küresel finansal sistem
zengin ülkelerin yararı için dizayn edilmiş, kripto para daha kapsayıcı ve ulaşılabilir bir vasıta.
Ama kripto parayı ulusal döviz olarak kullanmak para aklama imkanı sağlıyor, sermaye akışını
kontrol etmek zorlaşıyor, vatandaşa yönelik büyük fiyat dalgalanmalarını örtebiliyor.
Makroekonomik olarak ise ekonomik istikrar, finansal entegrasyon, tüketicinin korunması,
vergi gelirleri üzerinde negatif etkisi var. Bütün bunlar sosyal hizmetlere ayrılacak paranın da
azalması demek.
Tüm bu değişkenlerle birlikte, dijital çağın doğuşundan önce veya sonra son derece sabit
olan bir faktör var; sabit para birimleri, eski ihtişamın yumuşak gücünün etkilerini kutlamakla
yetinenler için değil, bu konuda önde ve ileride olan kapsamlı güç sahipleri içindir.
Merkezsiz kripto para ile devlet kontrolü dışında sınır ötesi anonim havale olanağı ile
terör, mafya, yasak kumar, internet haydutları kapital kaçırma ve vergi kaçırma gibi işlere
girişebilirler.
Dijital paralar, 2022 yılı içinde 2 trilyon dolardan fazla kaybettirdi 24. Sadece Kasım
2022’de değer kaybı %21 oldu. Büyük şirketler, kripto para konusunda iyimser değil. Tesla,
artık kripto para ile ödeme kabul etmeyecek. Facebook (Meta), kripto varlıklarını sattı. Ancak,
kripto parayı yasal kullanıma sokan El Salvador, Orta Afrika Cumhuriyeti gibi ülkeler de var.
Bitcoin’i yasal statüye sokan ülkeler arasında Paraguay, Venezuela, Ukrayna, Rusya ve
Arjantin var.
Dijital Para
Paranın merkezi, kağıt paradan Merkez Bankası Dijital Paralarına doğru kayarken,
özellikle değişim aracı fonksiyonuyla bunlarla rekabet eden kripto varlıkların ve sabit coinlerin
de para alanında önemli bir yer tutacağı öngörülebilir. Geleceğe ilişkin çok sağlıklı tahminler
yapılamamakla birlikte, uygulamaya geçirilmeleri halinde CBDC’lerin uzun bir süre mevcut
fiziki paralarla birlikte dolaşımda olmaları beklenebilir. CBDC uygulamalarında başarılı
sonuçlar alınabilmesi için uygun yasal ve kurumsal çerçevenin oluşturulması, altyapı
sorunlarının giderilmesi ve bu bağlamda merkez bankalarının yeniden yapılandırılması da
gerekecek.
Merkez Bankası Dijital Paraları (CBDC25), kripto paraların ve sabit coinlerin geleneksel
ödeme sistemlerine rakip olmalarının doğurabileceği istikrarsızlık kaygıları nedeniyle gündeme
Lale Elmacıoğlu, Kripto Para “Vurgununun” Yankıları Sürüyor, Independent Türkçe, (28 Nisan 2021).
Will Daniel, The Crypto Market Has Now Lost $2 Trillion in Value. Here are 5 Shocking Facts From Crypto's
Black Monday, Yahoo Finance, (June 13, 2022).
25
CBDC: Central Bank Digital Currency.
23
24
8
geldi26. Merkez bankaları, kripto paraların ve sabit coinlerin geleneksel ödeme sistemlerine
rakip olmalarının doğurabileceği istikrarsızlık kaygıları nedeniyle, alternatif araçlar üzerinde
çalışmalara başladılar ve CBDC gündeme geldi. Fiziksel olmayan CBDC’ler, elektronik
ortamlarda üretilen ve kullanılan paralardır. İtibari paranın dijital versiyonu olarak
görülebilirler. Doğrudan yasal bir ödeme aracı olarak bu para, alışverişlerde ve her türlü ödeme
işleminde elektronik cüzdanlar üzerinden banknot gibi kullanılabiliyor. İşlemler dijital ortamda
para otoritelerinin gözetim ve denetimi altında gerçekleştiriliyor. Bu paraların da ağırlıklı
şekilde blockchain teknolojisine dayalı olarak çıkarılacakları öngörülüyor.
Perakende veya toptan (finansal kurumlara yönelik) olmak üzere iki farklı şekilde
uygulanabilen bu dijital paralarla elektronik ortamda işlemler daha kolay, daha hızlı, daha
güvenli ve daha düşük maliyetle yapılabilecek. Arkalarında merkez bankalarının bulunması bu
paraları kripto varlıklardan da ayırıyor. Kripto paraların aşırı oynaklık gösteren değerleri
nedeniyle taşıdıkları yüksek risk, CBDC’ler söz konusu olduğunda bunları çıkaran merkez
bankasının güvenilirliği çerçevesinde önemli ölçüde ortadan kalkacaktır.
Para biriminin dijitalleştirilmesi, uluslararası para birimi, büyük veri tabanları
teknolojisi ve bunların yapay zekâ sistemleriyle yönetiminde üstünlüğe sahip olacak yeni
oyuncuların uluslararası arenaya giriş yapmasının önünü açacak. Şu ana kadar uluslararası
işlemlerin % 60’ını kontrol eden dolara, % 20’sini elinde tutan Avro ve Yen, Sterlin ve İsviçre
Frangı gibi diğer uluslararası para birimlerine ek olarak, Çin’in, kendisini
uluslararasılaştırmaya karar vermesi durumunda dijital Yen’in de rolü artacak. Zira dünyanın
en büyük ikinci ekonomisine, küresel ticarette birinciliğe ve uluslararası yatırımlarda artan bir
yayılmaya dayanıyor.
Kripto paraların oluşturduğu baskı ve CBDC’lerin potansiyel faydaları dikkate alınarak
birçok ülkede merkez bankaları konuyla ilgili araştırmalar yürütmeye; bazı ülkeler fiziksel
paraların yanı sıra CBDC ihracı için hazırlıklar yapmaya başladı; birkaç ülkede bu paralar işlem
görme aşamasına geldi.
2020’de CBDC’yi ilk olarak Bahamalar Merkez Bankası “Sand Dollar” adıyla
uygulamaya geçirdi, bunu 8 ada ekonomisinin merkez bankası konumundaki Doğu Karayipler
Merkez Bankasının çıkardığı “DCash” izledi. Arkasından Nijerya Merkez Bankası “e-Naira”
ve Jamaika Bankası “Jam-Dex” adlı CBDC’leri dolaşıma soktular.
Çin 2020’de Dijital Yuan (e-CNY) için başlattığı pilot uygulamayı 2023’te
genişletmeye hazırlanıyor. G20 ülkelerinin birçoğu da pilot uygulama veya süreç geliştirme
aşamasındalar. Bu anlamda gelişmiş ülkeler arasında öne çıkan ülke ise İsveç. İsveç Merkez
Bankası CBDC’yi (e-kron) özel ödeme altyapısının önemli bir bileşeni olarak planlıyor.
15 Kasım 2022 tarihinde ABD Federal Merkez Bankası (FED), ortaklık ilişkisi olan
birkaç büyük ticari banka ile Merkez Bankası Dijital Para kullanımını test etmek için 12 haftalık
bir eğitim programı ilan etti. Amaç, ortak bir dijital para platformu şebekesinin teknik
kullanılabilirliği, hukuki geçerliliği ve iş dünyasına uygunluğu yönünden test etmekti. Pilot
program, banka depozitolarını temsil etmek için dijital “jetonlar” kullanacak. Program,
bankaların ortak bilgi bankası üzerinden ödemeleri hızlandırmak için dijital dolarları nasıl
kullandığını test edecek27. Pilot programın içinde olan bankalar BNY Mellon, Citi, HSBC,
Mastercard, PNC Bank, TD Bank, Truist, US Bank ve Wells Fargo. Küresel finans mesaj sistem
Delice, a.g.e., (12 Aralık 2022).
Lananh Lguyen, Banking Giants and New York Fed Start 12-Week Digital Dollar Pilot, Reuters, (November
16, 2022). Banking giants and New York Fed start 12-week digital dollar pilot | Reuters
26
27
9
sağlayıcı SWIFT de katılımcılar arasında28. Henüz dijital paranın kullanılması ile ilgili bir karar
yok ama pilot program ile bu düşünce geliştirilecek.
Norveç, kendi merkez bankası dijital parasını (CBDC) test etmekte yarış içinde. Ülkede
dolaşımda olan 50 milyar kron’un sadece %40’ı merkez bankasının kontrolünde, %60 ise
herhangi bir kontrole tabi değil29. Test Haziran 2023’de bitecek ve tavsiyeleree göre merkez
bankası bir prototip uygulamasına karar verecek.
Küresel para ve finans alanında öncü konumundaki ABD ve Avrupa bu konuda diğer
ülkelerin daha gerisinde. Avrupa Merkez Bankası CBDC’yi nakit paranın alternatifi değil,
tamamlayıcısı olarak değerlendiriyor.
Türkiye dâhil birçok ülkede merkez bankaları konuyla ilgili araştırmalarını sürdürüyor;
sistemin nasıl kurulup, işletileceği, altyapı sorunlarının nasıl giderileceği gibi konular üzerinde
çalışmalar yürütülüyor. Kripto paraların dünya üzerinde hızla gelişmesi üzerine T.C. Merkez
Bankası, Dijital Türk Lirası’nın oluşturulması ve geliştirilmesi için yeni bir platform kurduğunu
açıkladı. Kurulan platformun adı ise Dijital Türk Lirası İş Birliği Platformu olarak belirlendi.
Para Güvenliği
Emperyal güçlerin tehdit algılamaları aynıdır. Çıkarlarına uygun olmayan her şey
tehdittir. 19. yüzyılda sömürgecilik, Batı sanayileşmesinin ve kapitalizminin ihtiyacı olan başka
ülkelere ait kaynakların ele geçirilmesi için savaşları normal karşılıyordu. Avrupalı olmayan
kültürler ancak 20. yüzyılda gerçekten küresel bir vizyon edinebildiler.
İngilizlerin iki dünya savaşına yol açan, köle işgücüne dayalı sömürgeci ekonomik
sistemi imparatorluğu ayakta tutamamıştı. Bunun yerini, II. Dünya Savaşı sonrası daha iyi
yapılandırılmış ABD ve Sovyetler Birliği’nin ekonomik sistemleri aldı. Her iki ülke dünyayı
ikiye böldüler ve kendi etki bölgelerinde insan sermayesini yöneten entegre sistemler kurdular.
Sovyetler Birliği’nin çöküşü ile birlikte bugünkü dolara dayalı ABD hâkimiyetindeki küresel
ekonomik sisteme geçiş başladı. Şimdi bu sistemin de parçalanacağı bir döneme gidiyoruz.
ABD’nin dolar hegemonyasının oyun kitabının kuralları şu şekildedir;
(1) ABD Merkez Bankası (Fed) doların değerini düşürerek, diğer ülkelerin mal değişimi
ve rezervlerinin değerine etki edebilir.
(2) Askeri güç üstünlüğü ile -bugün Rusya örneğinde olduğu gibi, diğer ülkelerin
varlıklarına ve dövizlerine el koyabilir.
(3) Diğer ülkelerin kendi kurduğu ve kontrol ettiği küresel finansal sistemi (SWIFT)
kullanmasını engelleyebilir.
Fransa, hala 14 Afrika ülkesini sömürmeye devam ediyor. Hâlihazırda İtalya başkanı
olan Georgia Meloni’nin söylediklerine bakalım30;
“Batı Afrika’nın Frankopon eski kolonileri olan Moritanya, Senegal, Mali, Guyana,
Fildişi, Burkina Faso, Benin ve Nijer, eski Orta Afrika kolonileri olan Orta Afrika Cumhuriyeti,
Çad, Gabon ve Kongo Cumhuriyeti’nin sözde merkez bankaları gölge kuruluşlardır. Gerçek
Merkez Bankası, Fransız Merkez Bankası ve sonra Fransa Hazine Bakanlığı’dır. Bu eski
Fransız kolonisi ülkeler için paranın değerini Fransız Merkez Bankası belirler. Fransız Hazine
Michael Maharrey, War on Cash: New York Fed Launches “Digital Dollar” Pilot Program, Schiff Gold, (16
November, 2022).
29
David Attlee, Going Cashless: Norway’s Digital Currency Project Raises Privacy Questions, Cointelegraph,
(21 January 2023).
30
Aktaran; Peter Koenig, France Exposed – Exploitation of West and Central Africa Continues Way Beyond
Colonial Times, CRG, (November 21, 2022).
28
10
Bakanlığı, %50’ye kadar garanti verir. Bunun anlamı Batı ve Orta Afrika Merkez Bankaları,
rezervlerinin %50’sini Fransa Hazine Bakanlığı’na depozito yatırmalıdır. Bunlara ilave olarak
%20’de finansal yükümlülük parası ödenir.”
Fransa GDP’si 2022 rakamlarına göre 2.82 trilyon dolar, 14 eski Fransız kolonisinin ise
282 milyar dolar yani Fransa’nın onda biri. Eski Fransız kolonileri bölgesi hala Fransa Hazine
Bakanlığı için önemli bir gelir bölgesi olmaya devam ediyor. 14 Afrika ülkesi milli servetlerinin
ancak %30’unu kendi sınırlarında içinde tutabiliyor. Fransa’nın 1950’lerde kurduğu bu sömürü
sistemi devam ettiği sürece kalkınmaları ve Fransa boyunduruğundan çıkabilmeleri mümkün
değil. Bu ülkelerin ne siyasi, ne finansal ne de ekonomik özgürlüğünden bahsedilebilir. Bu 14
ülke BM’ye göre en az gelişmiş ülkeler ve Fransa onların böyle kalmasını istiyor. 2019 yılında
Benin bakanı Patrice Talon, Fransa medyasına bu modelin değişmesi gerektiğini, kendi
dövizlerini (bağımsız ECOWAS parası) yaratmak istediklerini söyledi ama Macron duymamış
gibi yaptı.
Dünya para piyasasının denetimini sağlamak üzere ‘Uluslararası Para Fonu’nun (IMF)
yasal ve teknik çalışmaları CFR tarafından yapılmıştır. Böylece Rockefeller, Mellon, DuPont,
Rothschild vb. bankacıların oluşturduğu özel bankalar karteli; Federal Reserve System (Federal
Merkez Bankası) vasıtası ile hükümete para akışını, para değerini ve faiz oranlarını dikte
etmektedir. Küresel sermayenin para planlama ve aklama merkezi Londra City’dedir. Aksiyon
merkezleri ise Wall Street, Belçika-Brüksel ve Singapur’dadır. Bu sistemin tamamı BIS
tarafından 600 bin terminal ile kontrol edilir. BIS, sadece ABD ve Avrupa’nın değil dünyanın
tüm ülkelerinin merkez bankalarının merkez bankasıdır. City of London, İngiltere’nin bir
parçası değil, egemen bir finansal devlettir. Burada uluslararası bankacılar için kendi oyunlarını
(dünya hükümeti) oynayacak özel bir kartel alanı oluşturulmuştur31. Londra’da (Royal Bank of
Scotland içinde) bir banka paneli tarafından açıklanan günlük faiz oranı (libor), küresel temel
faiz oranıdır ve uluslararası finans piyasaları için çok önemlidir. Bu faiz oranına göre diğer
bankaları kendi para politikalarını belirler.
Dünya, dijital paranın merkezinde olduğu, yeni yabancı paralar ve doğal kaynaklarla
desteklenen yeni bir para sistemine doğru gidiyor. Böyle küresel güneyin batıya borçlanmaktan
ve IMF reçeteli kemer sıkma politikalarından kurtulması bekleniyor. Halen Avrasya Ekonomik
Birliği ve Çin, doları elimine edecek bir yeni mali/finansal sistem üzerinde çalışıyorlar. Bu yeni
bir Bretton Woods olmayacak ama Washington Konsensüsü’ne alternatif olacak. Daha çok
küresel güneyin ihtiyaçlarına cevap verecek. Ukrayna Savaşı ile Rusya’ya yönelik başlatılan
Batı yaptırımları, ülke dışındaki Rus döviz rezervlerinin dondurulması bu çalışmaları
hızlandırdı. Şimdi dolara dayalı ekonomik dünya düzeni parçalanmak isteniyor. Önerilen yeni
sistemlerden bir tanesi katılan ülkelerin paralarının endekslendiği yeni bir sentetik (suni) ticaret
dövizi yaratmak.
Dijital paralar, ulusal paraya bir alternatif değil, “ayna” olabilir. CBDC ise merkez
bankası tarafından piyasaya sürülen, kripto paraya benzeyen, dijital jetonlardır. Atlantik
Konseyi’ne göre, küresel GDP’nin %95’ini temsil eden 114 ülke CBDC’yi keşfetmeye
çalışıyor32. 2023 itibarı ile 11 ülke halen tam olarak dijital paraya geçti, 20 ülke ise dijital parayı
pilot olarak kullanarak önemli adımlar attı.
Kripto paralar, ne bir rezerv ne de hükümet, özel banka veya güvenilir bir şirket
tarafından desteklenmektedir33. Columbia Üniversitesi’nden Todd Baker’a göre; kripto,
31
Nicholas Shaxson, Treasure Islands: Tax Havens and the Men Who Stole the World, Vintage, (2012), 156.
Central Bank Digital Currency Tracker - Atlantic Council
33
Jeffrey Frankel, El Salvador’s Adoption of Bitcoin as Legal Tender is Pure Folly, (September 24, 2021), The
Guardian. El Salvador’s adoption of bitcoin as legal tender is pure folly | Jeffrey Frankel | The Guardian
32
11
amaçsız bir paradır34. İyi çalışan bir ekonomi; kuvvetli bir döviz, sabit enflasyon ve döviz kuru,
itibarlı kurumlar, alternatif bir paraya ihtiyaç duymaz35. Daha az istikrarlı ekonomiler, sabit bir
şekilde Avro veya doları seçer.
Devletlerin son yıllarda başvurduğu diğer bir yöntem ise ‘tersine para aklama’dır.
Parayı yasal olmayan işlerde kullanmak için paranın yasal kaynağını gizlemek üzere yapılır 36.
Genellikle terörü finanse etmek için kullanılır. Yasal bir işe yatırılmış gözüken para dolaşımdan
sonra örgütün eline geçer. Hesaplarda gözükmeyen, gizlenen bu finansal işlem ile vergi
kaçırabilir, rüşvet verilebilir ya da birilerine örtülü maaş verilebilir37. Bu yöntem, devletlerin
örtülü yollardan ülkelerine para getirmeleri ve gölge bir ekonomi yaratmalarını da sağlar. “Para
Aklama ve Terörizmin Finansmanı İle Mücadele Avrasya Grubu (EAG38)” raporuna göre bu
alanda; Rusya Federasyonu, Ukrayna, Türkiye, Sırbistan, Kırgızistan, Özbekistan, Ermenistan
ve Kazakistan dikkati çekmektedir39.
Belirli bir merkezi (kontrolü) olmayan Bitcoin gibi dijital paralar, illegal para kazanma,
suç örgütlerine para aktarma, yolsuzluk için kullanılabilir. Geleneksel kripto paralar gibi Sabit
Jetonlar da (NFTs40) para aklamakta kullanılabilir. NFT ile üçüncü taraflara hayali satışlar
yapılabilir41. Diğer bir para aklama yöntemi on-line kumar siteleridir. Bu yolla paralar, daha
sonra gerçek paraya dönüştürmek üzere sanal eşyalara veya sanal paralara çevrilebilir 42.
Son zamanlardaki bazı boşanmalarda tarafların evlilik ortak mülkünü adaletten
saklamak için merkezsiz kripto para kullanmaları haber konusu olmuştur43.
Yatırımcılar borsada kripto para kurlarının çok ayarsız yükselme ve düşmeler yüzünden
güvenilemez olduğu eleştirisi yapmaktadır44. Bir başka eleştiri, merkezsiz kripto para üretmek
için ‘ispatlanmış’ yönteminin enerji israfına yol açmasındandır.
Dijital paranın karanlık tarafı çok daha önemli. Devletin dijital paraya geçmesinin
temelinde nakit para kavgası var. Nakit paranın devreden çıkması, devletin tüketici
harcamalarını takip ve kontrolünü zorlaştırır. Merkez bankalarının negatif faiz oranları gibi
manipülatif para politikaları izlemesini kolaylaştırır. Ortada nakit yoksa, en küçük para
işlemleri bile hükümet tarafından izlenebilir. İçtiğiniz bir kahvenin parası bile artık sır değildir.
Nitekim Çin, yeni başlattığı dijital yen pilot programı ile fiziksel para ile elde edemeyeceği bir
kontrol imkânı sağladı45. Hatta hükümet, insanların alış-veriş yapmasını durdurabilir ya da para
kullanımına limitler getirebilir. Hatta Çin’de olduğu gibi, kişi harcamaları sosyal-kredi
34
Todd Baker, Crypto Is Money Without a Purpose, Wall Street Journal, (December 22, 2022).
Jerry Haar, Will Crypto Replace National Currencies? National Interest, (January 10, 2023).
36
International Federation of Accountants, Anti-Money Laundering, (27 March 2014).
37
Yuliya Zabyelina, Reverse Money Laundering in Russia: Clean Cash for Dirty Ends, Journal of Money
Laundering Control, (2015), 18 (2): 202–221.
38
EAG: The Eurasian Group on Combating Money Laundering and Financing of Terrorism.
39
EAG, Money Laundering and Terrorist Financing with Use of Physical Cash and Bearer Instruments, (13
October 2017). Wayback Machine, 17th Plenary Meeting of the Eurasian Group on Combating Money Laundering
and Financing of Terrorism, New Delhi.
40
NFT: Non-Fungible Tokens. Blockchain içinde kendine ait bir kimlik numarası ile kayıtlıdır, kopyalanamaz,
başka bir para yer değiştiremez, bölünemez bir paradır.
41
Allison Owen, Isabella Chase, NFTs: A New Frontier for Money Laundering? Royal United Services Institute
Report, (2 December 2021).
42
Kim Zetter, Liberty Reserve Founder Indicted on $6 Billion Money-Laundering Charges, Wired, (May 28,
2013).
43
Amanda Sandys, Non-disclosure of Assets upon Divorce: is Anywhere Safe to Hide? yourmoney.com, (April
11, 2018).
44
BTC-USD Interactive Stock Chart, Bitcoin USD Stock, Yahoo Finance, finance.yahoo.com, (April 6, 2018).
45
Bloomberg News, China Is Making Cryptocurrency to Challenge Bitcoin and Dollar, (June 1, 2020).
35
12
sistemine bağlanarak, beyaz listede olanlar ile kara listede olanlara farklı uygulamalar
getirilebilir.
Çin’in şimdiki amacı fiziksel nakit yerine dijital para kullanımını alışkanlık haline
getirmektir. Çin’den sonra İsveç’te kendi dijital parasını geliştirdi. Avrupa Merkez Bankası da
dijital Avro yolunda. Görüldüğü gibi dijital para, geleceğin finansal sistemi olacak. Ve dijital
para, gözetleme devleti rejiminin işlerini oldukça kolaylaştıracak. Devletlerin nakit para ile olan
savaşı, dijital para arayışını başlatmıştı. Ancak, dijital paranın karanlık taraflarını gözardı
ederek, bu yolda hızla ilerleniyor.
Nakit parasız bir toplumda insanlar kişisel ayrıcalık ve özgürlüklerini kaybetmiş
demektir. Bu tam da Marx’ın hayalini kurduğu merkezileşmeye bizi götürür. Devletin sizi arka
kapınızda veya casus gibi cüzdanınızda olması, kayıtlarınızın izlenmesi, varlıklarınızın
istendiğinde dondurulması veya paranızı harcamak için son tarihler verilmesi gene size kamu
güvenliği bahanesi ile açıklanacaktır46.
Gelişmeler CBDC kullanımına geçişin çok yakın olduğunu gösteriyor. Risk, sistemin
elektronik olması yani merkez bankaları dijital parayı takip ve kontrol edecek. Şimdiki paraya
ilave olarak devlet tarafından izlenecek ve kullanımı programlanacak. Ne demek istiyoruz?
Dijital para yeni tür bir toplum mühendisliğinin aracı olacak47;
- Sağlık; bazı kamu alanlarına girişiniz engellenecek.
- Enerji; kotanız doldu ise doğal gazınız ya da elektrikli aracınız çalışmayacak.
- Gıda; bu hafta çok yediniz, paranızı sadece bitkilere harcayabilirsiniz.
- Tasarruf; ay sonuna kadar harcamazsanız, ödeneğinizin kullanım süresi dolacak.
- Özgürlük; Muhalif görüşler paylaştığınız için algoritma size para cezası kesecek.
(PayPal halen bu sisteme geçti48).
Merkez Bankası Dijital Parası (CBDC), uygulamaya geçtiğinde artık COVİD olmadan
da hareketlerimiz şekillendirilecek. Dijital para devletlere yukarıdan-aşağıya kontrol imkânı
sağlarken, Çinlilerin Sosyal Kredi Notu gibi uygulamalarla bu kontrol sizin özgürlüklerini
kısıtlayabilecek, mahremiyetiniz kalmayacak. Aslında bu finansa dayalı korkutma sistemi çok
önceden başladı;
- Önce sizlerden üzerinde mikroçipler ve biyometrik resimler olan kimlik kartları,
sürücü belgeleri almanız istendi. 2024 yılı sonuna kadar bu tür kartların tamamlanması
istenecek49.
- Yeni kartlar ile öncelikle haftalık yakıt kullanım kotası verilecek. QR kodu ile araç
plakanız ve diğer detaylar takip altına alınacak50.
- Aşı olmayanlar iş yerine giremeyecek ve ücretsiz izinli sayılacak 51.
- Yüz tanıma ile topluluk içindeki insanlar, gittikleri yerler takip edilecek52.
46
Rober Aro, Fedcoin: It Starts with a Trial Run, Mises Institute, (17 November 2022).
Joshua Stylman, CBDC: How COVID Became the Path to Global Financial Surveillance, The Daily Sceptic,
(18 November, 2022).
48
Emily Mason, After PayPal Revokes Controversial Misinformation Policy, Major Concerns Remain Over
$2,500 Fine, Forbes, (October 27, 2022).
49
Yuri Kageyama, Japan Steps Up Oush to Get Public Buy-in to Digital IDs, AP News, (October 25, 2022).
50
Times of India, Sri Lanka Introduces Fuel Rationing Scheme Amid Economic Crisis, (July 16, 2022).
51
Caldron Pool, Unvaccinated Teachers To Be Punished Wıth A Pay Cut: Social Credit System Begins, (August
23, 2022).
52
Ken Macon, Mercedes-Benz Stadium in Atlanta to Trial Biometrics for Entry, Activist Post, (August 8, 2022).
47
13
- DNA ve biyometrik veri ile insanlar için dijital kimlik programı kullanılacak.
Şimdilik bu çalışmalar, otoriter Çin yönetiminin kendi halkını takip için kullanılıyor
olsa da Batının seçilmemiş küresel eliti için bir model oluşturuyor.
Yeni Bir Finansal Sistem Arayışları
Pek çok ülke dolara dayalı bu sistemden çıkmak için arayış içindedir. Hatta petro-dolar
sisteminin anahtar ülkesi olan Suudi Arabistan bile Çin’den döviz olarak Yen kabul etmeye
hazırlanıyor. BRICS ülkeleri kendi aralarında rubi (Hint lirası) ve ruble gibi yumuşak dövizler
kullanmak için yeni ticaret anlaşmaları yapıyorlar. Ancak, birbirinin parasını toplamaya dayalı
bu sistem çok dayanıklı değil. Rusların, Altın Ruble 3.0 gibi bir stratejisi var. Petrol ve doğal
gaz, gıda ve gübre, metaller ve katı mineraller gibi ana uluslararası ticari ürünlerin değişiminde
Batı yaptırımlarına karşı tek vasıta Altın gibi gözüküyor. Batı yaptırımları karşısında Rusya,
fiziksel olarak altın olan yeni bir döviz yaratma peşinde. Bu sistem büyük bir altın rezervi
gerektiriyor. Dünya altın rezervlerinin (12.1 trilyon dolar) % 80’i BRICS ülkelerinin elinde53.
Hindistan’da (devletin değil) vatandaşın elinde 50 bin ton olduğu tahmin ediliyor. Çin
hükümetinin elinde ise muhtemelen 20 bin ton altın var. Batılı ülkelerin merkez bankalarında
yeterli altın olmadığı, bu stratejinin temel varsayımını oluşturuyor.
Henüz dolara dayalı sistemin yerini ne alacağını bilmiyoruz çünkü Çin ve Hindistan gibi
alternatif pazarların sahipleri ABD ile mücadeleyi kazanacak güce henüz erişmediler ve
aralarında bir konsensüs de yok54. Ancak, ilk adımlar atıldı.
Bunlardan bir tanesi ikili swap anlaşmaları. Dolar yerine milli dövizlerin ve altınların
kullanıldığı bir rezerv birikimi söz konusu.
İkinci adımda dolara dayalı olmayan yeni fiyatlandırma mekanizmasına geçiş var. Şu
an için referans olarak dolar yerine Yen kullanılabilir. Altın da bir fiyat referansı olabilir ama
ödemeler için uygun bir araç değil.
Yeni ekonomik düzene geçişin üçüncü ve final safhasında yeni dijital ödeme dövizinin
yaratılması var. Bu bir uluslararası anlaşmaya dayalı olarak ve şeffaflık, adil olmak, iyi niyet
ve etkinlik prensiplerine dayalı olarak gerçekleştirilecek.
Bu paranın BRICS ülkeleri döviz rezervi havuzu içinde yaratılması ve ülkelerin
dövizine GDP, nüfus ve toprak büyüklüğü oranında değer biçilmesi öngörülüyor. İlave olarak,
ticari değişim aracı olarak paranın endeksi; altın ve diğer değerli metallar, anahtar sanayi
metalleri, hidrokarbonlar, tahıl, şeker, su ve diğer doğal kaynaklara göre belirlenecek 55. Yani
Çin, Rusya ve Hindistan yeni para biriminin değerinin belirlenmesi için kendilerini tarif
ediyorlar. Yeni döviz sınır aşan ödemeler için kullanılacak ve katılan ülkeler için önceden
belirlenmiş bir formül kullanılacak. Katılımcı ülkeler, ulusal yatırımları ve sanayi ile
rezervlerini finanse edecek kredi yaratmak için kendi ulusal dövizlerini kullanabilecek. Sınır
aşan sermaye akışları ulusal döviz düzenlemelerine göre yönetilecek.
Yeni ekonomik sistemin amacı, Güney Ülkelerini dolara dayalı borçlanmadan
kurtarmak, yeni ödeme dövizleri yaratmak, borçları ham madde ya da sermaye altyapısında
ortak sahiplik ile ödemek. Hammadde veya ortak sahiplik aslında Çin’in yeni sömürgecilik
faaliyetlerinin akademik adı oluyor. Şimdilik ikili swap hatları ile ülkeler kendi arasında ortak
yatırım ve ticaretin finansmanı için kaynak yaratıyorlar. Ama genellikle tek taraflı bir amaca
hizmet eden bu paraların ne amaçla kullanıldığı da ayrıca bir tartışma konusu.
53
Jon Forrest Little, Could Golden Ruble 3.0 Knock Out the U.S. Dollar? Money Metals Exchange,
moneymetals.com, (January 19, 2023).
54
Sergei, Glazyev, The Last World War The U.S. To Move and Lose, Mir Publication, (Moscow, 2016), 213.
55
Pepe Escobar, Towards A New Global Financial System: Sergey Glazyev, CRG, (April 18, 2022).
14
ABD’nin Swift sistemini elimine edecek, ulusal paralara dayalı bir ödeme ve çözüm
sistemi, bugün kadar ne Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ne ŞİÖ ne de BRICS içinde hayata
geçebildi. AEB yani Rusya ile Çin, bu sistemi, ASEAN ve Batı Asya ülkelerine, Afrika ve Latin
Amerika’ya götürebilir mi? Bu iki kutuplu jeo-ekonomi demek yani Batı ve diğerleri.
Batı pek çok ülkenin merkez bankalarını kontrol altına alarak, IMF reçetelerine dayalı
bir etki bölgesi kurmuş durumda. Ancak, bu düzen pek çok ülkenin kendi çıkarlarına uygun
değil ve finansal güvenlikleri konusunda artan bir endişe besliyorlar. Halen, Washington
tarafından engellenmiş Rus Merkez Bankası, yeni ekonomik ve finansal düzene liderlik
edemez. Şu anda yapmaya çalıştıkları Swift’e bağlı olmayan bir bankacılık mesaj sistemini
yabancı bankalara açabilmek. Bunu sadece bazı ülkelerle swap anlaşması yaparak
uygulayabiliyorlar. Zaten AEB içinde çoğu bankacılık işlemleri milli paralarla yapılıyor.
Ancak, birlik dışı diğer uluslararası ticaret işlemleri sıkıntılı.
Benzer bir geçiş Çin, İran ve Türkiye ile ticarette yaşanıyor. Hindistan, ulusal dövizlerle
de ödeme kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı. Ulusal ödemeler için takas mekanizması
geliştirilmesi için de pek çok gayret var. Paralel olarak, bankacılık dışı dijital (altın ve diğer
ticari varlıklara dayalı) ödeme sistemi geliştirilmesine de çalışılıyor. Bu çalışmaların nedeni
ABD’nin son yaptırımları.
Rus Merkez Bankası’nın IMF tavsiyelerine dayalı para politikası Rus ekonomisini
mahvetti. Buna 400 milyar dolarlık dış rezervlerin dondurulması eklendi ve bir trilyon doların
üzerinde bir değer de oligarklar tarafından yurt dışına kaçırıldı ve Rus parasının değeri oldukça
düştü. Rus Merkez Bankası, Washington’un tavsiyelerine uyarak son iki yıldır altın satın almayı
durdurdular ve içerde ürettikleri altını (500 ton) sattılar56. Ama bu ekonomiyi daha da kötüye
götürdü ve şimdi tekrar altın satın almaya başladılar.
Ekonomi ve finans alanında, ekonomik savaş ile bilgi/bilişsel savaşın iç içe geçtiği bir
melez savaş yaşanıyor. ABD’nin başını çektiği Batı ülkeleri diğer cepheye göre oldukça üstün
durumda çünkü çok avantajlı konumları var. Altın Rusya’da bol miktarda var ve dolar, avro,
pound hatta yen yerine kullanılabilir. Ancak, Batılı kurumlar pek çok ülkenin merkez
bankalarını kontrol ediyor ve reyting kurumları ile para ve diğer kıymeti metallerin değerlerini
kendi belirliyorlar. Bunun için geliştirilmiş etki ajanları, yayınları ve bilişsel programları var.
Rusya ve Çin şimdilerde stratejik ortak olsalar da ilişkilerin birkaç yüzyıllık geçmişine
bakıldığında her mevsimde dost olacakları tartışmalı. ABD’deki hâkim elitin başlattığı küresel
melez savaşın hedefinde asıl ekonomik rakip olan Çin var; Rusya ise dengeleyici güç olarak
görülüyor. Başlangıçta ABD’nin niyeti Rusya ve Çin arasında bir çatışma başlatmaktı. Batılı
etki ajanları önce Rus medyasında yabanı düşmanlığını körüklediler ve milli paralarla ödeme
yapmayı engellemeye çalıştılar. Çin tarafında ise etki ajanları, hükümetin ABD’nin çıkarlarına
uygun şekilde hareket etmesi için çalıştılar. Şimdi ise ABD’nin Çin ile gümrük savaşı ve
Rusya’ya uyguladığı finansal yaptırımlar iki ülkeyi yakınlaştırdı, ortak çıkarlarını öne çıkardı.
Çin, Tek Yol Tek Kuşak Projesi’ni AEB’ye entegre edebilir. Putin için AEB, Büyük Avrasya
Ortaklığı ve yeni dünya düzeninin çekirdeği anlamına geliyor.
Küresel Elit ve Para
İçinde bulunduğumuz dönemin kararları üç adresten geliyor; Wall Street, Dünya
Ekonomik Forumu ve milyarderlerin vakıfları. Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’na
liderlik eden teknokrat şirketçiler, dünyanın geleceğine yön vermek istiyor. Büyük Başlangıç
veya BM Gündemi 2030 onların marifeti. Bu oyun ile bir yanda karantinalar devam ederek,
diğer yandan küresel sermaye akışının seçilmiş şirket hisse ve tahvillerine gitmesi sağlanıyor.
56
Escobar, ibid, (April 18, 2022).
15
BM’nin “sürdürülebilir ekonomi” gündemi, 2008 finansal krizini çıkaran küresel bankaların işi
olmuş. Trilyon dolara varan paralar, seçilmiş uyanık şirketlere yatırım diye aktarılıyor.
Bankerlerin ve dev yatırım fonları, yeni bir yatırım alt yapısı yaratırken “kazananlar” ve
“kaybedenler”i de belirliyor. Buradaki kriter sözde BM’nin çevre ve iklim ile ilgili kriterleri.
Yani şirketiniz petrol ve doğal gaz şirketi değilse, “yeşil” yani çevreci statüsü aldı iseniz size
yatırım yapılacak.
Ultra-zengin uluslararası bankerler, küresel bir finans sistemi içinde dünya genelinde
hâkimiyet ve kontrol kurmuşlardır57. Bunun için temel olarak iki yöntem kullanılır58;
(1) Küresel olarak para tüm para akışını kontrol altına almak ve borçları az bulunan bir
meta (genellikle altın) üzerinden ödetmek.
(2) Hükümetin ve siyasi otoritenin kontrolünden tüm mali vasıtaları almak, özel
bankacılığı çıkarları için kullanmak.
Amerikan Merkez Bankası (FED) Guvernörler Kurulu web sayfasında59 yer alan bir
çalışma ülkedeki zenginliğin dağılımı ile ilgili önemli bilgiler veriyor. Çalışma 1989-2021 arası
yılları esas alıyor. Çalışmaya göre;
- Üst % 20, tüm zenginliğin % 70.6’sına,
- Üst % 40, tüm zenginliğin % 86.0’ına,
- Üst % 60, tüm zenginliğin % 93.2’sine,
- Üst % 80, tüm zenginliğin % 97.2’sine sahip.
En üst %1, ilk %20’nin diğerlerinin toplamından daha zengin. Bu dolar milyarderi süper
zenginler, özellikle uluslararası şirketleri kontrol ediyorlar. Her iki ana parti içinde de hâkim
konumdalar ve Kongre’den geçecek kanunları ret ya da kabul ettirme gücüne sahipler60.
Küresel güç elitinin ikinci tabakası içinde 389 kişi var, bunların az sayıda bir kısmı kadın
ve çoğu ABD ve Batı Avrupa’nın zengin ülkelerinden oluşuyor. Bu kişiler, küresel sermayenin
konsantrasyonunun devamlılığı için ülkelerinde hükümet dışı paralel politika belirleme
ağlarının merkezindeler. Küresel güç elitinin iki temel işlevi var;
(1) Şirket medyalarını kullanarak ortak çıkarları için ideolojik gerekçe sağlamak yani
algı yönetimi,
(2) Ulusaşan hükümet kuruluşları (NATO, IMF, Dünya Bankası, DTÖ, Dünya
Ekonomik Forumu vb.) ve kapitalist ülkeler için eylem parametreleri belirlemek.
Daha da spesifik olarak, 17 küresel finansal dev içinde 199 direktör; Dünya Ekonomik
Forumu, Uluslararası Para Konferansı, üniversiteler ve bağlı kuruluşları, çeşitli politika
konseyler, sosyal kulüpler ve kültürel girişimler içinde oluşan çeşitli ağlar yolu ile birbirileri ile
yakından temastalar. Hepsi birbirini yakından tanıyor ve birbirlerinin paylaşılan sistem içindeki
güç konumlarını gayet iyi biliyor.
Devler, birbirine yatırım yapıyor ama yüzlerce yatırım firması da bunlara yakın bir
konumda duruyor. Sonuç, onlarca trilyon doların çok az sayıda bir insan grubu tarafından
kontrol edildiği bir küresel sermaye ağının varlığıdır. Daimi amaçları, yeterince emniyetli
yatırım fırsatları bularak sürekli gelişmeleri için gerekli sermayenin onlara geri dönmesini
57
Carroll Quigley: Tragedy & Hope: A History of the World in Our Time, GSG and Associates, (1975), 321.
Des Griffin, Fourth Reich of the Rich, Emissary Publications, (1994), 78.
59
Distribution of Household Wealth in the U.S. since 1989, The Fed - Table: Distribution of Household Wealth
in the U.S. since 1989 (archive.md)
60
Eric Zuesse, How the Super-Rich Control the U.S. Government, CRG, (November 16, 2022).
58
16
sağlamaktır. Kendilerine ayrıcalık tanıyan sermaye değişim fırsatları için tehlikeli spekülatif
yatırımlara başvurur, kamu varlıklarını satın alır ve bitmeyen savaşları finanse ederler.
17 varlık yönetim firmasının direktörleri küresel sermayenin merkez halkasında yer
almaya devam ettiklerinden; bireyler emekli olsa da ya da ölse de onların yerini hemen bir
benzeri alır, böylece bu küresel sermaye kontrol ağı sürekli olarak kendini yeniler. Bu 199
kişinin amacı yatırımlarından kendileri ve müşterileri için maksimum dönüşü sağlamak
olduğu için bu yolda, küresel sermayen para yönetim sistemleri için gerekli gördükleri her tür
yasal ya da yasal olmayan ger türlü kurumsal ve yapısal düzenlemeler ile manipülasyonları
yapmak sürekli işleridir. Bu işlerde; Dünya Bankası, IMF, G20, G7, DTÖ, Dünya Ekonomik
Forumu, Üçlü (Trilateral) Komisyon, Bildelberg Grubu, Uluslararası Çözümler Bankası
(BIS), 30’lar Grubu, CFR ve Uluslararası Para Konferansı, ulusaşan kapitalist sınıfın ve güç
elitinin politikalarını formüle etme ve uygulamasında kurumsal istişare mekanizması işlevi
görürler. Bu kurumlar, finansal devlerin dünya genelinde serbest, sınırsız sermeye akışı ve
borç toplaması için politika ve düzenlemelerinin desteklenmesine hizmet ederler.
199 kişilik küresel elitin arkasında dünya genelinde zengin aileler var. Bunların
başında şunlar geliyor; Rothschild (Fransa ve İngiltere), Rockefeller (ABD), Goldman-Sachs
(ABD), Warburgs (Almanya), Lehmann (ABD), Lazards (Fransa), Kuhn Loebs (ABD), Israel
Moses Seifs (İtalya), Suud (Suudi Arabistan), Walton (ABD), Koch (ABD), Mars (ABD),
Cargill-MacMillan (ABD) ve Cox (ABD). Bunların hepsi de dünyaya şekil vermek ya da
yönetmek istemiyor. Bunlara ilave olarak, dünya genelinde Jeff Bezos (ABD), Bill Gates
(ABD), Warren Buffett (ABD), Bernard Arnault (Fransa), Carlos Slim Helu (Meksika) ve
Francoise Bettencourt Meyers (Fransa) gibi bazı aşırı zengin bireyler var. Bunların da bir
kısmı dünyayı yönetecek güç arayışından çok zenginliklerini artırma peşindeler. Bazı bireyler
ve aileler, kapitalizme yön veren ve ana kurumlar yönlendiren bu sistemden sadece
faydalanmak değil, dünyayı kendi çıkarlarına göre de şekillendirmek istemektedirler.
Sekiz dev Amerikan finans şirketi (JP Morgan, Wells Fargo, Bank of America,
Citigroup, Goldman Sachs, U.S. Bancorp, Bank of New York Mellon ve Morgan Stanley) %100
oranda 10 hissedar aile tarafından kontrol edilmektedir. Dört büyük (BlackRock, State Street,
Vanguard ve Fidelity) şirket bütün kararlarda daima yer almaktadır. Federal Rezerv Bankası bu
dört büyük özel şirket tarafından kontrol edilmekte ve bu şirketler aynı zamanda ABD ve
dolayısıyla dünya para politikalarını da belirlemektedir61.
Rothschild’in başında olduğu BIS, IMF ve Dünya Bankası’ndan para beklemekte olan
ülke merkez bankalarına “köprü borçları” verir62. Merkez bankaları diğer ülkelerin
hükümetlerini bir daha kurtulamayacak şekilde borçlandırırlar. Bu borç o ülkenin parasına ve
varlıklarına el koymak için meşruiyet sağlar. Neo-feodal düzende, geri kalan halk ve hatta
hükümetler borçların esiridir. Herkes borç içinde boğulurken, borçlar bu kişileri daha da zengin
yapar. Aynı kişiler parayı kasada tutmaz, dünya olaylarını yönetmek için kullanır, gezegendeki
her şirketin ve her bankanın gerçek sahibi onlardır. Hedefleri kendilerine hizmet eden tek bir
dünya devleti kurmak ve dünya nüfusunu azaltarak, ırkları ayıklamaktır. Bu yüzden moleküler
biyoloji, nano-teknoloji, gen bilimleri, klonlama, genleri değiştirilmiş yiyecekler (GMO 63),
yeni aşılar; onların marifetleri, kurdukları vakıf ve araştırma merkezlerinin ana çalışma
alanlarıdır.
Karanlık Gündem ve Dijital Para
61
Lisa Karpova, The Large Families that Rule the World, Pravda.Ru, (November 18, 2011).
Frank de Varona, The Bank for International Settlements Who Rules the World, Enviado por ei en, (September
17, 2013). http://eichikawa.com/2013/09/the-bank-for-international-settlements-who-rules-the-world.html
63
GMO: Genetically Modified Organisms.
62
17
“Büyük Başlangıç” yani 2030’a kadar eski olan her şeyin sıfırlanacağı ve yeni bir
düzenin kurgulandığı dönemdeyiz. Bu dönem temel özgürlüklerin sürekli olarak yasaklandığı,
kitlesel izlemenin meşrulaştığı, ilaç şirketlerinin hegemonyasının öne çıktığı, büyük datayı
kontrol eden ileri teknoloji şirketlerinin (Amazon, google, facebook vb.) sahneyi düzenlediği
bir dönemi temsil ediyor. Öte yandan, küresel tedarik zincirlerinin ve dijital ödeme sektörlerinin
önem kazandığı, biyoteknoloji ile ilgili endişelerin arttığı bir karanlığın içindeyiz.
Diğer yandan Büyük Başlangıç için yoğun yüksek enerji isteyen ekonomiden düşük ama
verimsiz bir düzene geçiş öngörülüyor. Bunun için de bir standartlar kurulu oluşturulmuş. Bu
işlerin arkasında olanlar BlackRock, Vanguard Funds, Fidelity Investments, Goldman Sachs,
State Street Global, Carlyle Group, Rockefeller Capital Management ve diğer Bank of America
ya da UBS gibi büyük bankalar yani 2008 finansal çöküşünün sorumluları64. Nihayetinde 100
trilyon dolar değerinde küresel bir finansal ağ ortaya çıkacak ve bu ağ sigorta ve emekli aylıkları
dâhil dünyadaki tüm zenginliği kontrol edecek. Kaybedenler daha çok petrol ve doğal gaza
dayalı ekonomiler ve şirketler olacak. Aslında yapılanların çevre politikaları ile pek alakası yok.
Korona döneminde dünya ekonomisini Büyük Başlangıç için yeniden yapılandırma fırsatı
kullanılıyor.
Dijital para, küresel kontrolün diğer bir aracı olabilir. ABD gibi Çin ve Rusya da kripto
para ile ilgilenmekteler. Dijital kimlik, COVİD-19 ile dayatılan dijital kimlik nano-çipi taşıyan
aşı ile birlikte yeni bir dijital finansal sistem getirebilir65. Yani nüfus kontrolü projesi tek dünya
düzeni için yeni ekonomi modeli çalışmaları ile birlikte yürüyor.
Özetle, pandemi krizinin tetiklediği küresel darbe, yeni bir çağı, insan özgürlüklerini
yok eden yeni bir uluslararası ekonomik düzeni temsil ediyor66. Yeni tekno-totaliter rejimin yol
haritası “akıllı iklim”, “sağlıklı dünya” gibi söylemlerle bizi tiranlar dünyasında zorla yaşamaya
çağırıyor. Dünya Ekonomik Forumu içindeki teknoloji devi bu tiranlar, kendi gündemlerini
Dördüncü Sanayi Devrimi içinde hayata geçirmek için dijitalleşme anahtar unsur olarak
görülüyor ve altı ayrı alanda çalışıyorlar67;
(1) Yapay zekâ.
(2) Uydular.
(3) Robotlar.
(4) Drone’lar.
(5) Eşyaların İnterneti.
(6) Sentetik yiyecekler.
COVİD-19 ile başlayan dönem büyük planın ilk adımı. Kırılmış ve bölünmüş,
ekonomisi çökmüş ve korku içinde bir dünyaya hükmetmek istiyorlar. Teknolojileri bir araya
getirerek fiziksel, dijital ve biyolojik sınırları ortan kaldırmayı hedefliyorlar. Robotlaşmış bu
dünyada kalpler çalışmayacak, sevgi kaybolacak.
Şimdi küresel elitin COVİD dönemi popüler oyuncusu Dünya Ekonomik Forumu
(DEF), Büyük Başlangıç ile yeni bir mülkiyet tanımı yapıyor; “Hiçbir şeyin olmasın ama mutlu
ol.” Özeti şu dünyanın bütün kaynaklarının sahipliği ve kontrolü teknokrat bir elit tarafından
F. William England Dahl, “The Great Reset” Is Here: Follow the Money. “Insane Lockdown” of the Global
Economy, “The Green Agenda”, The New Eastern Outlook, (April 07, 2021).
65
Pepo Escobar, Who Profits from the Pandemic? Consortium News, (April 9, 2020).
66
Jacob Nordangård, Analysis: Globalists’ Reboot of the World and Their Plans for Us, Factuality, (September
07, 2020).
67
Robert J. Burrowers, Corrupt Science and Elite Power: Covid-19 “Techno-Slavery” and the “Great Reset” Are
Now Imminent, CRG, (December 19, 2020).
64
18
üstlenilecek, siz ise her şeyin geçici kullanımı için ödeme yapacaksınız. Bu DEF’in 2030
gündemindeki Büyük Başlangıç’ın bir parçası. Bu “paydaş kapitalizm”den, “hissedar
kapitalizm”e geçiş68. Hiçbir şeyin olmayacak ama mutlu olacaksın. Her istediğini
kiralayacaksın ve drone ile getirilecek. Hissedar Kapitalizm’de sahipliğin şirket hissedarlığı
gibi olacak.
Özetle feodal düzene dönüyoruz. Hiçbir şey size ait olmayacak, bütün eşyalar ve
kaynaklar kolektif olarak kullanılacak, gerçek sahiplik bir tür üst tabakanın, küresel elitin
memurlarının olacak. Tıpkı bir yurtta yaşar gibi yaşayacaksınız, ütü ya da çaydanlığı
kiralayacak, sonra da geri vereceksiniz. Propagandası böyle yapılıyor; “Evinizde eşya
depolamaya gerek yok!” Hatta istediğiniz her şeyi drone ile kapınıza kadar getirme sözü
veriyorlar, tabii paranız varsa. Üstelik siz ne istediğinize karar vermeyeceksiniz, bunu sizin
adınıza sizi her türlü koklayan yapay zekâ yapacak. Hayatınızın yönüne, zevklerinize karar
verecek, istemeseniz de sizin için gerekli olduğunu düşündüğünü size getirecek.
Para ve Gıda
Büyük Başlangıç’ın diğer önemli bir aşaması; genetiği değiştirilmiş yiyeceklerin
kullanılması ile ilgili düzenlemelerin hayata geçirilmesi. Bunlar DEF tarafından bilimsel
çalışmaların sonuçları şeklinde gerekçelendirilmeye çalışılacak ama bu sahte bir bilim. Artık
üretimde makineler olacak, insan sistemden çıkacak. Yediğimiz her ürünün her bir lokması
dijital verilerle üretilecek. Yani tarımda ürettiğimiz organik yiyeceklerin yerini genetiği
değiştirilmiş yiyecek laboratuvarları alacak. Bunun adı “sağlıklı ve sürdürülebilir beslenme”
olacak. Coğrafi ve bölgesel biyo-çeşitlilik ortadan kalkacak.
Gelecekte tarımda beklenen gelişmeler şu şekildedir; verimli topraklar azalırken,
organik olmayan tarımda üretimi azaltacak, tarımda suya ihtiyaç artacak, zararlılar gittikçe
bağışıklık kazanırken, bitkilerin genetik çeşitliliği yok olmaya devam edecek, küresel ısınma
kuraklığı artıracak, küresel nüfus artarken gıdaya olan ihtiyaç özellikle ete yönelik tercih
artacak, tarım alanları şehir kenarlarına kaydırılacaktır.
BM tarafından 2015 yılında belirlenen Gündem 2030’un ana konularından birisi de
Yeşil Anlaşma (Green Deal). BM dışında AB, Dünya Ekonomik Forumu ve Bretton Woods
Kurumları (IMF, DB ve DTÖ) yanında kimyasal tarım alanındaki çokuluslu şirketler (BASF,
Bayer, Dow Chemical, DuPont ve Syngenta) işin içinde. Bu şirketler tarım ürünlerinin
%75’inden fazlasını kontrol ediyorlar. Syngenta’yı satın alan ChemChina ve Bayer ile birleşen
Monsanto, küresel tarım endüstrisini yeniden şekillendiriyor69. Önümüzdeki 30 yıl içinde tarım
sektöründe büyük değişiklikler bekleniyor. Bunlar sözde yeşil politikaları hızlandırmak için
yapılacak. Konvansiyonel çiftçilik ve tarım için ayrılacak fonlar artık böcek çiftçiliğine ve
laboratuvarda üretilen etlere yönlendirilecek.
BASF, Syngenta ve Bayer’in üye olduğu Avrupa Karbon + Çiftçilik Koalisyonu ise gıda
zincirinde olan araştırma merkezi ve Dünya Ekonomik Forumu ile “100 Milyon Çiftçi
Platformu” ve “Avrupa Yeşil Anlaşma CEO Eylem Grubu” koalisyonu kurdular70. Amaç,
çiftçilik ve tarım uygulamalarını dönüştürerek Avrupa gıda sistemini karbondan kurtarmak.
Yani tarım alanları azaltılacak, hayvancılık alanları 2030’a kadar üçte bir azaltılarak sözde
yaklaşık 500 milyon hektarlık alan ekosistemi restore edecek71. İlave olarak, Dünya Ekonomik
68
Joseph Mercola, The Great Reset Is Accelerating into Global Tyranny, Mercola, (September 30, 2021).
Koen Deconinck, From Big Six to Big Four: New OECD Study Sheds Light on Concentration and Competition
in Seed Markets, european-seed.com, (February 27, 2019).
70
World Economic Forum, CEO Action Group for the European Green Deal, weforum.org, CEO Action Group
for a European Green Deal | World Economic Forum (weforum.org)
71
Critical-Transitions-1-Promoting-Healthy-Diets.pdf (foodandlandusecoalition.org)
69
19
Forumu’na göre gıdayı nasıl ürettiğimiz ve tükettiğimiz yıllık 4.5 trilyon dolarlık bir iş alanı
yaratacak72.
Gelecek on yıllara çiftçiliğin çevreye verdiği zararı azaltmak için BASF, 400 milyon
hektardan fazla çiftlik alanına dijital teknolojiler uygulayarak, her bir ton üründe karbon
emisyonunu %30 azaltmayı teklif ediyor73. BASF, ayrıca nitrojenli ürünler, otkıranlar, yeni
ürün çeşitleri, biyolojik aşılar ve yenilikçi dijital çözümler ile yeni ürünlerin kullanımını
artırmayı teklif ediyor. Bu ürünlerin karbona karşı daha etkili ve değişken hava koşullarına daha
esnek olduğunu iddia ediyor. Bu ürünlerin satışının BASF’a 2025 yılına kadar 22 milyar dolar
kazandırması hedefleniyor74.
Çin devlet şirketi ChemChina’nın sahibi olduğu dünyanın ikincisi büyük kimyasal tarım
şirketi (birincisi Bayer) olan Syngenta, iklim değişikliği mücadele kapsamında genetiği
değiştirilmiş tohumlar ile karbonsuz tarım peşinde. 2050 yılında kadar bu tür tohumların küresel
ölçekte yaygın olarak kullanılacağı hesaplanıyor75. İşin medya ölçeğinde şu temalar
kullanılıyor; daha çok gıda daha az toprak kullanımı, daha az sera gazı emisyonu, artan bioçeşitlilik ve toprak sağlığı.
Syngenta, gibi Bayer de genliği değiştirilmiş ürün teknolojileri peşinde 2050 yılına
kadar bir yandan iklim değişikliği ile mücadele ederken 10 milyar insanın ancak böyle
beslenebileceğini iddia ediyor76.
Perde gerisinde bütün gıda endüstrisi ve insan yemek yeme alışkanlıklarında radikal ve
büyük ölçekli değişimlerin arkasında Gündem 2030’un toplum mühendisleri var ve nihayetinde
insanların yaşam standartlarında önemli azalmalar olacak. 20. Yüzyıl totaliter rejimlerindeki
toplum mühendisleri “büyük toplumsal dönüşümler” ve “bütün toplumu yeniden
modellendirme” işinde önceden öngörülemeyen ve geniş yıkıcı sonuçları olan büyük hatalar
yaptılar77. Bilmeliyiz ki Gündem 2030’un toplu mühendisleri sahte peygamberlerdir ve bizleri
korkunç açlığa götürebilirler. Gıda kaynaklı isyanlar, çatışmalar ve şiddet tüm toplumsal bağları
çözebilir ve insanlığın kendi kendisini yok etmesine neden olabilir78.
Organik olmayan, sentetik gıdalar daha çok şirket ideolojilerinin ve gıdada merkezi
kontrolü sağlamak isteyenlerin oyun sahası79. Halen küresel tüm tarımsal-gıda zincirinin büyük
şirketlere devşirildiği bir dönemin içindeyiz. Amazon, Microsoft, Facebook ve Google gibi
sözde ileri teknoloji/büyük-veri şirket grupları geleneksel tarım devlerine (Corteva, Bayer,
Cargill ve Syntenga) katılarak dünyaya kendi gıda ve tarım modellerini dayatmaya
hazırlanıyorlar. Tabii ki işin başında Bill ve Melinda Gates Vakfı var. Neler yapıyorlar80;
- Büyük tarım alanları satın alıyorlar,
- Biyo-sentetik gıdaları ve genetik mühendisliği teknolojilerini destekliyorlar,
72
Food and Land Use Coalition, Growing Better Report, (September 2019).
BASF, BASF Commits to Targets For Boosting Sustainable Agriculture, (November 16, 2020).
BASF commits to targets for boosting sustainable agriculture
74
BASF, ibid, (November 16, 2020).
75
Syngenta US, Trending 2050: The Future of Farming, Syngenta Thrive, (Spring 2017). Trending 2050: The
Future of Farming | Syngenta Thrive (syngenta-us.com)
76
Bayer Global, The Breakthrough Innovation Forum, (April 1, 2022). The Breakthrough Innovation Forum |
Bayer Global
77
Karl Popper, The Poverty of Historicism, Routledge, (2012), 77.
78
Ludwig Von Mises, A Treatise on Economics, Human Action, Mises Institute, (Alabama, 1998).
79
Colin Todhunter, Reimagining Food, Farming and Humanity: Ecomodernism’s Dystopia, CRG, (November 17,
2022).
80
Navdanya International, Gates to Global Empire, (October 2020), https://navdanyainternational.org/
publications/gates-to-a-global-empire/
73
20
- Mega tarım-gıda şirketlerinin işlerini kolaylaştırıyorlar.
Tabii onların söylemine göre bir çeşit insani teşebbüste bulunuyorlar, gezegenimize
iklim dostu çözümler sunuyorlar. Perde arkasında ise dünyanın gıda sistemini sahipliğini ele
geçiren bir emperyal strateji izliyorlar.
Son yıllarda, Bill Gates gibi Büyük Başlangıç öncüleri, gerçek et yerine laboratuvarda
üretilen sentetik ete geçişi destekliyorlardı. Sentetik gıdalara geçiş ve bağımlılık, birkaç şekilde
onların gündemine hizmet edecek. Öncelikle halk daha kolay hasta olacak ve hükümet
yardımına daha bağımlı hale gelecek. İnsanlar, tekel tarafından üretilen gıdalara bağımlı hale
geleceğinden kontrolleri daha kolay olacak. Zamanla gıdanın nasıl yetiştirildiği ve hazırlandığı
unutulduğundan küresel nüfus kontrol kabiliyeti artacak.
Kara Para Dünyası
Zbigniew Brzezinski’ye göre81; “Bütün ülkelerin insanları, hükümetleri ve ekonomileri
çok uluslu bankaların ve şirketlerin ihtiyaçlarına hizmet eder.” Aldığımız her şeyin %35-40’ı
bankacıların, finansçıların ve hissedarların faizlerine gider82. Bu da paramızın başta Wall Street
olmak üzere küresel sermayenin cebine gittiğini gösterir. Bu acımasız özel bankacılık
sistematiği zengini daha zengin fakiri daha fakir yapar. Eğer kredi kartı borçlarınızı zamanında
ödüyorsanız bu saklı haracın sizi ilgilendirmediğini düşünebilirsiniz ama gerçek öyle değildir.
Tüccar, tedarikçi, toptancı ve perakendeci gibi bu zincirde yer alan herkes faturalarını ödemek
için kredi kullanmaktadır. Bir ürün tüketici tarafından satın alınana kadar malı üretmek için
işçilik ve malzemeye para ödemelidir. Bu yüzden, zincirdeki her aktör üretim masraflarına faiz
ekler ve son tüketiciye kadar eklenerek gelir. Bu faiz ürünün özelliğine göre %10-80 arasında
olabilir ama bankacılık faaliyetleri bu faizleri etkiler.
Sonuçta en alttaki %80 bu faizleri öderken, en üstteki %10 fakirlerin vergisini toplar.
Aşağıdan yukarıya doğru bu çığ etkisi durdurulamaz. Bu bileşik faiz toplumu yiyip bitiren
parazitler ve kanserdir. Kredi kartınızı zamanında ödemediğinizde faiz oranları bileşik olarak
her gün artmaktadır. Minimum ödemeyi yapsanız bile faiz ödemekten kurtulamazsınız. Bu faiz
ödemelerinin son durağı olan Visa-MasterCard ve bankalar her işlemde 4 sent masraf
yapmasına rağmen 44 sent ücret almaktadır. Her üründe %35 paranız uçmakta yani üç ödeyip
iki almaktasınız.
Federal Rezerv Bankası sistemi içinde gizlice uygulanan mafya tipi bir bankacılık süreci
gizli hesaplarda bu işlemleri yürütmektedir. Trilyonlarca dolar kara para uluslararası bankacılık
sisteminin kontrol etiği kıyı bankacılığı denilen İsviçre, Lüksemburg, İngiliz Kanal Adaları,
Cayman Adaları ve dünyanın 50 diğer yerindeki bankalarda tutulmaktadır83. 15 sanayileşmiş
ülkenin 8’inde kara para trafiği suç olarak bile görülmez ve kimse bununla suçlanmaz. İsviçre,
dünyanın en büyük kara para ülkesidir. 2009 yılında 2.1 trilyon dolar bankalarındaki kara para
miktarı 2008 krizi öncesi 2007 yılında 3.1 trilyon dolar idi84. Büyük Batılı bankalar ve finansal
kurumlar uyuşturucudan gelen paraları bu hesaplarda saklamaktadır85. İngiliz HSBC86,
uyuşturucu parası trafiğine liderlik etmektedir. HSBC, uyuşturucu trafiği içinde Asya’da diğer
yasal olmayan altın, elmas ve diğer değerli maden trafiğini de yönetmektedir87.
81
Zbigniew Brzezinski, Between Two Ages: America's Role in the Technetronic Era, Praeger, (1982), p.211.
Margrit Kennedy, Occupy Money. Creating an Economy Where Everybody Wins, New Society Publishers,
(2012), 88.
83
John le Carre, Our Kind of Traitor, Viking Books, (2010), 43.
84
Nicholas Shaxson, Treasure Islands: Tax Havens and the Men Who Stole the World, Vintage, (2012), p.321.
85
Michel Chossudovsky, America's War on Terrorism, Global Research, (2005), 141.
86
Hong Kong and Shanghai Bank.
87
Catherine Austin Fitts, Narco-Dollars For Beginners, Narco News, (October 24, 2001).
82
21
Uyuşturucu parası çökmekte olan bankalar için en iyi likit yatırım sermayesidir. 2008
krizinde de bankalar sisteminin likidite sorunu büyük ölçüde uyuşturucu ve diğer illegal
faaliyetlerden sağlanan para ile karşılandı88. İllegal yollardan kazanılan paranın sonunda gittiği
yer New York ve London City’deki merkezleridir89. Uyuşturucu trafiğinde yer alma ve kara
para temizleme konusunda adı çıkmış büyük bankalar şunlardır; Bank of England, Federal
Rezerve Bankaları, BIS, Dünya Bankası, HSBC, American Express. American Express
Bankası’nın Seyahat Çekleri, uyuşturucu dolarlarının taşınmasında kullanılan bir yöntemdir.
Yukarıdaki bankaların altında ve kontrolünde dünya genelinde binlerce büyük ve küçük banka
da kara para trafiğinin içindedir.
Dünyada uyuşturucu ticareti tek bir şebekenin kontrolü altındadır ve bu dünyadaki en
büyük iş alanıdır. Uyuşturucu trafiği, tarladaki afyondan caddenin köşesindeki eroin satıcısına
dünyada tek bir entegre operasyon ağı ile çalışır90. İngiliz monarşisi 200 yıllık tecrübesi ile
Uzak Doğu’ya yönelik uyuşturucu trafiğini yönetmektedir. Anglo-Dutch (İngiliz-Hollanda)
kıyı bankacılığı sistemi ve ilgili değerli metal ve mücevher ticareti kara para üzerine dizayn
edilmişken, dünya uyuşturucu trafiği baştan aşağıya İngiliz ve müttefiki monarşilerin kontrolü
altında çalışır91. İngiltere’de Mİ 6, dünya uyuşturucu trafiğinin Lordu olarak bilinir92. Hong
Kong, İngiliz uyuşturucu trafiğinin merkezi idi93. Kokain dünyanın en karlı ticaret
maddesidir94.
ABD’nin 1950’de Güney Asya’ya, 1959’dan sonra Hindi Çini’ne, 2001’de Afganistan’a
müdahaleleri bir yandan dünya uyuşturucu pazarının da restorasyonunu getirdi95. ABD
Uyuşturucu Mücadele İdaresi (DEA96) ve ilgili teşkillerinin hedefi olan kişiler sorgulamalar
sonrası CIA adına çalışmaya başladılar. CIA, Meksika’dan Honduras, Panama ve Peru’ya kadar
ülke istihbarat servisleri uyuşturucu işlerinde işbirliği ağı kurdu97. 1980’lerde Birleşik Arap
Emirlikleri’nin Dubai’si serbest liman ve kara para aklama merkezi haline getirildi. CIA artık
Hong Kong yerine Dubai’den afyon ve gizli silah satışını yürütmeye başladı. Yaratılan bu Altın
Hilal’de İran, Afganistan ve Pakistan bulunmaktadır.
Petrol ve enerji hatlarının jeopolitik ve askeri kontrolü kadar uyuşturucu rotalarının da
kontrolü stratejik bakımdan önemlidir. İstihbarat servisleri, iş dünyasının güçlü merkezleri,
uyuşturucu ticareti yapanlar ve organize suç örgütleri bu rotaların stratejik kontrolü için rekabet
halindedir98. Amerikan uyuşturucu trafiği ve ilgili suç faaliyetleri için Bahama önemli bir
merkezdir. Küresel uyuşturucu ticareti, istihbarat servisleri tarafından yönetilir ve bu işe İngiliz
istihbaratı liderlik eder. Mİ6’nin edindiği uyuşturucu parası Bank of England, Barclays Bank
ve diğer bağlı bankalara aktarılır. Bu para orijini kaybolana kadar büyük bir işlem trafiği içinde
hesaptan hesaba aktarılır. Para ne kadar temizlense de tamamen temizlenemez. Bu para ile
88
The Guardian, Drug Money Saved Banks in Global Crisis, Claims UN Advisor, (December 13, 2009).
Ed Vulliamy, How a Big US Bank Laundered Billions from Mexico's Murderous Drug Gangs, Observer, (April
3, 2011).
90
Michael C. Ruppert, The Bush-Cheney Drug Empire, Nexus Magazine, Vol.8, Nu.2 February-March 2001.
91
Konstandinos Kalimtgis, David Goldman, Jeffrey Steinberg: Dope Inc. Britain’s Opium War Againts the U.S.,
Part II: How the Drug Empire Works, (April 24, 2008).
92
James Casbolt, MI-6 Are The Lords of the Global Drug Trade, The Truth Seeker, (May 29, 2006).
93
Executive Intelligence Review, DOPE, INC.: The International Drug Cartel, Money-Laundering, and State
Power, (1992). http://www.thirdworldtraveler.com/Drug_War/DOPE_INC_part2.html
94
Economist, Link in the Cocain Chain, (August 1989).
95
Peter Dale Scott, American War Machine: Deep Politics, the CIA Global Drug Connection, and the Road to
Afghanistan, Rowman & Littlefield Publishers, (2010), 310.
96
DEA: Drug Enforcement Agency
97
Peter Dale Scott and Jonathan Marshall: Cocaine Politics, University of California Press, (1998), 69.
98
Michel Chossudovsky, The Global Economic Crisis: The Great Depression of the XXI Century, Global Research
Publishers, (2010), 223.
89
22
illegal değerli taş trafiğini yöneten Oppenheimers gibi iş dünyası ailelerinden elmas satın alınır.
Elmaslar uyuşturucu parası temizlenene kadar satılır99.
ABD bir yandan ülkeleri uyuşturucu ile mücadelede yetersiz kalmakla suçlarken, CIA
elemanları dünya genelinde uyuşturucu gelirlerinden yolsuzluk cennetleri yaratır.
Uyuşturucular, petrol ve silahtan sonra dünyanın en değerli üçüncü ticari metasıdır100.
Sonuç
Özet olarak, DEF’in gündeminde küresel bir elitin kontrol edeceği, yeni bir dünya,
gezegen yaratmak var. Tehlikeli kavşaklardayız. DEF’in Büyük Başlangıcı, dünyanın bir tür
teknokratik feodalizme gitmesi demek. Ülkeler borç yükü altında eziliyor ve onları avlamak
için Dünya Ekonomik Forumu pusuda bekliyor. Ulus devletlerin yağmalandığı bir dönemdeyiz.
Kapitalizm bu hali ile 10-15 sene saha idare edebilir. Sonrası dünya savaşı ve tek dünya devleti.
Sizlerin merkez bankasında bir hesabınız ve zorunlu bir dijital kimliğiniz olacak. Uygun bir
sosyal kredi notunuz olduğunuz sürece, temel gelir ödemesi alacak yani bu gelire bağımlı hale
getirileceksiniz. Merkez bankası dijital parası, resmi politikalara uyum göstermenize bağlı
olarak kotalanabilir, kontrol edilebilir veya ertelenebilir şekilde programlanacak. Bize
ihtiyacımız olan borcu verecek merkez bankası, faizini de istediği gibi yükseltecek. Bu
kullanışsız bir toplum üzerine kurulmuş, veri sömürgeciliğine dayalı dijital bir diktatörlük.
Küreselleşme ve neo-liberalizmin sürüklediği dünya ekonomisinde geldiğimiz nokta
neo-liberalizimin daha da acımasız ucu olan finansallaşma’dır. Elektronik ve dijitalleşmenin
getirdiği gelişmenin hayatın reel kesimine doğrudan müdahale şansı vermesi ile finansal kesim,
günlük hayatın akışını kontrol altına aldı. Finansal sermaye reel sektöre etki ederken, sermayesınıf çatışmasında emek devre dışı kalıyor. Artık özel ruhları olan özgür varlıklar değil,
hacklenmiş hayvanlar haline geliyoruz. Yakın gelecekte algoritmalar bize nerede
çalışacağımızı, kiminle evleneceğimizi söyleyecek. Büyük Başlangıç’a karşı Büyük Uyanış’ı
gerçekleştirmeliyiz. Eğer dünyanın kaderine kendileri karar vermek isteyenlere karşı koymaz
isek, onların yarattığı geleceğe katlanmak zorundayız. Seçim sizin. Aslında hepimiz savaştayız,
bu insanlık tarihinin en büyük savaşı, belki de son savaşı. Tehlike küresel ve tüm insanlığa
yönelik. Büyük bir değişime ihtiyacımız var ama bu değişim ancak devrimsel nitelikte olabilir.
99
Casbolt: ibid, (2006).
Jesse Ventura, American Conspiracies: Lies, Lies, and More Dirty Lies that the Government Tells Us, Skyhorse
Publishing, (2011), 233.
100
23