Bu çalışma, sosyal ve siyasal kuramın ışığında, farklı türden eşitsizliklerin kesiştiği dar bir a... more Bu çalışma, sosyal ve siyasal kuramın ışığında, farklı türden eşitsizliklerin kesiştiği dar bir alanda sıkışıp kalan ve orada var olma mücadelesi veren göçmenlerin- ama özellikle de zorunlu göç edenlerin- yurttaş ve insan haklarıyla kurduğu ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu yazının temel sorusu, “yurttaş” olamayan göçmenlerin “insan” olarak nasıl bir hayat sürdüğüdür. Fakat burada yurttaşlığın kimlere hangi koşullarda verilmesi gerektiği gibi uzun ve kapsamlı bir tartışmaya girmek yerine, iki meseleye odaklanılacaktır. İlki, göçmenlerin çeşitli sebeplerle mahrum bırakıldığı yurttaşlığın idealde ne anlamana geldiğidir. Bunun için Jean-Jacques Rousseau’nun siyasal felsefesine (İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Toplumsal Sözleşme isimli eserlerine) başvurulacak ve siyasal katılımın insanın varoluşundaki yeri ve önemini sorgulanacaktır. İkinci meseleyse, “yurttaş” ve “insan” kategorilerinin karşılıklı ilişkisi ve insan haklarının egemen iktidar açısından taşıdığı siyasal fonksiyondur. Bu kısımda, Hannah Arendt, Giorgio Agamben ve Jacques Rancière’in yazılarına ve aralarındaki fikir ayrılıklarına göndermelerle, yurttaş ve insan haklarının örtüşüp örtüşmediği tartışılacaktır. Bunu yaparken, Arendt’in “ya yurttaş hakları insan haklarıdır ya da insan hakları yurttaş hakları” ifadesi üzerinde özellikle durulacaktır. Zira Arendt haklıysa ve insan hakları yurttaş olmayanlara verilen haklar ise, kamusal alandan ziyade özel alana ilişkin olmalıdır. Bu durumda, insan hakları hiçbir siyasal anlam taşımaz. Yok, eğer insan hakları zaten anayasal haklara sahip olan yurttaşlara veriliyorsa, bu sefer de bir totolojiden ibaret olur.
This study is on the political and ethical aspects of recent advances in genetics. Its aim is to ... more This study is on the political and ethical aspects of recent advances in genetics. Its aim is to explicate the scientific and technological premises of genetics along historical, philosophical and political axes by employing the critical perspectives of Jonas, Heidegger and Foucault. Starting the discussion from a brief account of scientific and technological revolutions initiated in the 16th and 17th centuries, I defend the thesis that the idea of control and manipulation of life is not a novelty introduced by genetics, but a historical orientation underlying modern man’s metaphysical reasoning. That is to say, ‘the idea of control and manipulation of life’ is not an unintended technological excess of genetic practices, and hence a transgression of our moral principles. Rather, this endeavour is a scientific and technological ‘project’ which has been at the very core of modern man’s rational political agenda. Therefore, any attempts to understand genetics from a naïve Baconian util...
Bu makale siyasal itaatsizliği ilgilendiren bir dizi soruya cevap aramaya çalışmaktadır. Devlet o... more Bu makale siyasal itaatsizliği ilgilendiren bir dizi soruya cevap aramaya çalışmaktadır. Devlet otoritesi ve onun dayattığı siyasal itaatkârlık hangi prensiplere istinaden sorgulanabilir ve reddedilebilir? Doğal veya evrensel olduğu iddia edilen direnme hakkı hangi koşullarda kullanılır? Direnme hakkı ile siyasal direniş arasındaki farklılıklar nelerdir? Bir direnişi siyasal kılan şey nedir? Siyasal direniş gündelik direnişten nasıl ayrılır? Siyasal direnişin repertuvarındaki itiraz metotları nelerdir? Bir direniş hareketi nasıl ahlaken ve siyaseten kabul edilir olur? Demokratik taleplere sahip her direniş yasal ve barışçıl mı olmalıdır? Bu makale, siyasal direnişi gündelik direnişten ve direnme hakkından ayıran kavramsal sınırları netleştirmeye ve yeniden çizmeye çalışır. Buradaki temel argüman, toplantı, sokak gösterisi, meydan işgalleri, devrimci hareketler ve sivil itaatsizlik gibi birçok eylem türünü kucaklayan siyasal direnişin hem gündelik direniş hem direnme hakkıyla organik bir ilişkisinin olduğu ama ikisiyle de birebir örtüşmediğidir. Sosyal alana düzensizce saçılan gündelik direniş eylemleri değişik şekillerde ortaya çıkabilir. Ne var ki, görece basit bir forma sahip olan gündelik direniş çoğu zaman muktedirin ilgisini çekmez. O yüzden, bünyesine katacağı siyasal bir bileşenle kendi önemsizliğinin veya görünmezliğinin üstesinden gelebilir. Bir anlamda, gündelik direnişin siyasallaşması belli bir eşiğin aşılmasına bağlıdır. Fakat siyasallaşan gündelik direniş ile direnme hakkı birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Zira siyasal direniş daha ziyade bir cinsi, direnme hakkı ise onun bir alt türünü tarif eder. Elinizdeki çalışma siyasal direnişin kendine has niteliklerini sergileyerek başlar. Ardından, Taha Akyol ile Rıza Türmen arasında yakın geçmişte yaşanan bir polemiğe odaklanır. Her ikisinin direnme hakkına dair birbiriyle çelişen görüşlerini ortaya koyduktan sonra, John Locke’un Hükümet Üzerine İkinci İnceleme’sinin yakın okumasını yaparak tarafların eksikliklerini gidermeye çalışır. Bu çabayla en az iki nokta açığa çıkacaktır. Birincisi, direnme hakkı anarşi, kaos veya darbe ortamı yaratan bir unsur olarak görülmemelidir. İkincisi, Locke’un direniş kuramının modası geçmiş değildir. Aksine, Locke’un eseri pratik akla biçtiği değer ve çoğunluk prensibi olarak addedebileceğimiz fikre yaptığı vurguyla direniş siyasetine ışık tutmaya devam etmektedir. Sonraki adım, siyasal direnişin esnek, geçişken ve gelip geçici bir olgu olduğunu ve bununla birlikte direniş siyasetinin en az profesyonel siyaset kadar gerekli olduğunu göstermektir. Son olarak, ahlaken ve siyaseten gerekçelendirilebilir direnişin yasal ve barışçıl sınırlar içinde kalıp kalamayacağı—sivil itaatsizliğe özel bir vurgu yapılarak—sorgulanacaktır.
The rise and fall of the coup d’état in Turkey has disclosed a number of situational ironies, eac... more The rise and fall of the coup d’état in Turkey has disclosed a number of situational ironies, each of which indicates a difference between appearance and reality. A brief analysis of the two separate and contrasting levels of meaning embedded in at least six situations reveals some uncomfortable truths about Turkish politics and may also give a couple of hints about the prospects of democracy in Turkey.
Bu yazı, yaklaşan seçimlerden yaşadığımız afet sonrası kurumların işleyişine kadar uzanan ve aslı... more Bu yazı, yaklaşan seçimlerden yaşadığımız afet sonrası kurumların işleyişine kadar uzanan ve aslında hepimizi bağlayan genel bir sorunla—demokrasi sorunuyla—ilgilenmektedir. Özelde ise, profesyonel siyaset içinde yer alsın ya da almasın, reel-politiğin tüm gerekliliklerine, dayatmacılığına ve hatta yıpratıcılığına rağmen siyaset yapmaya gayret eden grupları başıboş bırakmayan bir çıpanın ve dahası geleceğin inşası için gerekli bir demokrasi idealinin var olduğunu anımsatmak amacıyla kaleme alınmıştır. Çıpadan kastımız, görece iyi gerekçelendirilmiş birtakım argümanlar ve prensipler sunarak, siyasal gruplara ve toplumsal mücadelelere hareket alanı açan, onları birbirinden ayıran, ayırırken sınırlayan, akabinde birbiriyle yarıştıran ve zaman zaman da yakınlaştıran siyasal ideolojilerdir. Ayrıca, ideolojik-siyasal çekişmelerin tozu dumanı altında bazen görünmez olsa da, demokrasinin bir ideali olduğunu ve bu idealin demokratikleşme talep eden gruplar için kutup yıldızı gibi yol gösterdiğini hatırlamamız gerekir. Zira bugün “ideal” demokrasinin ima ettiği siyasi-felsefi patikayı ve o istikâmette mesafe kat etmek için gereken minimum kriterleri konuşmaya hiç olmadığı kadar ihtiyacımız var. Özellikle de 6 Şubat 2023’ten itibaren gözlerimizin önünde cereyan eden doğal ve siyasal afetin bir demokrasi krizine tekabül ettiği kabulüyle, yeni bir demokrasi mutabakatı peşinde (düşe kalka) koşan muhalefetin bu arayış ve çabasını yurttaşlar olarak değerlendirebilmemiz ve denetleyebilmemiz için.
SALGIN HALLERİ: COVID-19 VE TOPLUMSAL EŞİTSİZLİKLER, 2021
COVID-19, hızlı bulaş riski, yayılma kapasitesi ve dirençli varyantları sebebiyle tüm dünyayı kıs... more COVID-19, hızlı bulaş riski, yayılma kapasitesi ve dirençli varyantları sebebiyle tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına aldı. Bu beklenmedik ve endişe verici gelişme, küresel ticaret ve ulaşım ağlarındaki yoğunluk, siyasal öngörüsüzlük, sağlık hizmetleri ve altyapısındaki yetersizlikler gibi faktörlerin eklenmesiyle toplumsal hayatın her alanında giderek derinleşen bir krize dönüştü. Sadece dünyanın her köşesinden milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine yol açmadı. Küresel ölçekte yaşanan istihdam kaybı, olağanüstü hâl kapsamında uygulanan sokağa çıkma yasağı, seyahat engeli gibi kısıtlamalar ve aksayan eğitim faaliyetleri milyarlarca insanın hayatına ket vurdu. Hal böyleyken, salgını kontrol altına alabilmenin yollarını araştırmak kamu sağlığı açısından ne kadar önemliyse, salgının sosyo-politik ve ekonomik alandaki tezahürlerini sorgulamak da bu süreçte ortaya çıkan ve pekişen toplumsal eşitsizlikleri anlamak açısından o kadar önemli. Salgın Halleri: COVID-19 ve Toplumsal Eşitsizlikler, salgının bir anda ve tüm çıplaklığıyla ortaya saçtığı bu çok katmanlı eşitsizlikleri mercek altına alıyor.
Bu çalışma, sosyal ve siyasal kuramın ışığında, farklı türden eşitsizliklerin kesiştiği dar bir a... more Bu çalışma, sosyal ve siyasal kuramın ışığında, farklı türden eşitsizliklerin kesiştiği dar bir alanda sıkışıp kalan ve orada var olma mücadelesi veren göçmenlerin- ama özellikle de zorunlu göç edenlerin- yurttaş ve insan haklarıyla kurduğu ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu yazının temel sorusu, “yurttaş” olamayan göçmenlerin “insan” olarak nasıl bir hayat sürdüğüdür. Fakat burada yurttaşlığın kimlere hangi koşullarda verilmesi gerektiği gibi uzun ve kapsamlı bir tartışmaya girmek yerine, iki meseleye odaklanılacaktır. İlki, göçmenlerin çeşitli sebeplerle mahrum bırakıldığı yurttaşlığın idealde ne anlamana geldiğidir. Bunun için Jean-Jacques Rousseau’nun siyasal felsefesine (İnsanlar Arasındaki Eşitsizliğin Kaynağı ve Toplumsal Sözleşme isimli eserlerine) başvurulacak ve siyasal katılımın insanın varoluşundaki yeri ve önemini sorgulanacaktır. İkinci meseleyse, “yurttaş” ve “insan” kategorilerinin karşılıklı ilişkisi ve insan haklarının egemen iktidar açısından taşıdığı siyasal fonksiyondur. Bu kısımda, Hannah Arendt, Giorgio Agamben ve Jacques Rancière’in yazılarına ve aralarındaki fikir ayrılıklarına göndermelerle, yurttaş ve insan haklarının örtüşüp örtüşmediği tartışılacaktır. Bunu yaparken, Arendt’in “ya yurttaş hakları insan haklarıdır ya da insan hakları yurttaş hakları” ifadesi üzerinde özellikle durulacaktır. Zira Arendt haklıysa ve insan hakları yurttaş olmayanlara verilen haklar ise, kamusal alandan ziyade özel alana ilişkin olmalıdır. Bu durumda, insan hakları hiçbir siyasal anlam taşımaz. Yok, eğer insan hakları zaten anayasal haklara sahip olan yurttaşlara veriliyorsa, bu sefer de bir totolojiden ibaret olur.
This study is on the political and ethical aspects of recent advances in genetics. Its aim is to ... more This study is on the political and ethical aspects of recent advances in genetics. Its aim is to explicate the scientific and technological premises of genetics along historical, philosophical and political axes by employing the critical perspectives of Jonas, Heidegger and Foucault. Starting the discussion from a brief account of scientific and technological revolutions initiated in the 16th and 17th centuries, I defend the thesis that the idea of control and manipulation of life is not a novelty introduced by genetics, but a historical orientation underlying modern man’s metaphysical reasoning. That is to say, ‘the idea of control and manipulation of life’ is not an unintended technological excess of genetic practices, and hence a transgression of our moral principles. Rather, this endeavour is a scientific and technological ‘project’ which has been at the very core of modern man’s rational political agenda. Therefore, any attempts to understand genetics from a naïve Baconian util...
Bu makale siyasal itaatsizliği ilgilendiren bir dizi soruya cevap aramaya çalışmaktadır. Devlet o... more Bu makale siyasal itaatsizliği ilgilendiren bir dizi soruya cevap aramaya çalışmaktadır. Devlet otoritesi ve onun dayattığı siyasal itaatkârlık hangi prensiplere istinaden sorgulanabilir ve reddedilebilir? Doğal veya evrensel olduğu iddia edilen direnme hakkı hangi koşullarda kullanılır? Direnme hakkı ile siyasal direniş arasındaki farklılıklar nelerdir? Bir direnişi siyasal kılan şey nedir? Siyasal direniş gündelik direnişten nasıl ayrılır? Siyasal direnişin repertuvarındaki itiraz metotları nelerdir? Bir direniş hareketi nasıl ahlaken ve siyaseten kabul edilir olur? Demokratik taleplere sahip her direniş yasal ve barışçıl mı olmalıdır? Bu makale, siyasal direnişi gündelik direnişten ve direnme hakkından ayıran kavramsal sınırları netleştirmeye ve yeniden çizmeye çalışır. Buradaki temel argüman, toplantı, sokak gösterisi, meydan işgalleri, devrimci hareketler ve sivil itaatsizlik gibi birçok eylem türünü kucaklayan siyasal direnişin hem gündelik direniş hem direnme hakkıyla organik bir ilişkisinin olduğu ama ikisiyle de birebir örtüşmediğidir. Sosyal alana düzensizce saçılan gündelik direniş eylemleri değişik şekillerde ortaya çıkabilir. Ne var ki, görece basit bir forma sahip olan gündelik direniş çoğu zaman muktedirin ilgisini çekmez. O yüzden, bünyesine katacağı siyasal bir bileşenle kendi önemsizliğinin veya görünmezliğinin üstesinden gelebilir. Bir anlamda, gündelik direnişin siyasallaşması belli bir eşiğin aşılmasına bağlıdır. Fakat siyasallaşan gündelik direniş ile direnme hakkı birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Zira siyasal direniş daha ziyade bir cinsi, direnme hakkı ise onun bir alt türünü tarif eder. Elinizdeki çalışma siyasal direnişin kendine has niteliklerini sergileyerek başlar. Ardından, Taha Akyol ile Rıza Türmen arasında yakın geçmişte yaşanan bir polemiğe odaklanır. Her ikisinin direnme hakkına dair birbiriyle çelişen görüşlerini ortaya koyduktan sonra, John Locke’un Hükümet Üzerine İkinci İnceleme’sinin yakın okumasını yaparak tarafların eksikliklerini gidermeye çalışır. Bu çabayla en az iki nokta açığa çıkacaktır. Birincisi, direnme hakkı anarşi, kaos veya darbe ortamı yaratan bir unsur olarak görülmemelidir. İkincisi, Locke’un direniş kuramının modası geçmiş değildir. Aksine, Locke’un eseri pratik akla biçtiği değer ve çoğunluk prensibi olarak addedebileceğimiz fikre yaptığı vurguyla direniş siyasetine ışık tutmaya devam etmektedir. Sonraki adım, siyasal direnişin esnek, geçişken ve gelip geçici bir olgu olduğunu ve bununla birlikte direniş siyasetinin en az profesyonel siyaset kadar gerekli olduğunu göstermektir. Son olarak, ahlaken ve siyaseten gerekçelendirilebilir direnişin yasal ve barışçıl sınırlar içinde kalıp kalamayacağı—sivil itaatsizliğe özel bir vurgu yapılarak—sorgulanacaktır.
The rise and fall of the coup d’état in Turkey has disclosed a number of situational ironies, eac... more The rise and fall of the coup d’état in Turkey has disclosed a number of situational ironies, each of which indicates a difference between appearance and reality. A brief analysis of the two separate and contrasting levels of meaning embedded in at least six situations reveals some uncomfortable truths about Turkish politics and may also give a couple of hints about the prospects of democracy in Turkey.
Bu yazı, yaklaşan seçimlerden yaşadığımız afet sonrası kurumların işleyişine kadar uzanan ve aslı... more Bu yazı, yaklaşan seçimlerden yaşadığımız afet sonrası kurumların işleyişine kadar uzanan ve aslında hepimizi bağlayan genel bir sorunla—demokrasi sorunuyla—ilgilenmektedir. Özelde ise, profesyonel siyaset içinde yer alsın ya da almasın, reel-politiğin tüm gerekliliklerine, dayatmacılığına ve hatta yıpratıcılığına rağmen siyaset yapmaya gayret eden grupları başıboş bırakmayan bir çıpanın ve dahası geleceğin inşası için gerekli bir demokrasi idealinin var olduğunu anımsatmak amacıyla kaleme alınmıştır. Çıpadan kastımız, görece iyi gerekçelendirilmiş birtakım argümanlar ve prensipler sunarak, siyasal gruplara ve toplumsal mücadelelere hareket alanı açan, onları birbirinden ayıran, ayırırken sınırlayan, akabinde birbiriyle yarıştıran ve zaman zaman da yakınlaştıran siyasal ideolojilerdir. Ayrıca, ideolojik-siyasal çekişmelerin tozu dumanı altında bazen görünmez olsa da, demokrasinin bir ideali olduğunu ve bu idealin demokratikleşme talep eden gruplar için kutup yıldızı gibi yol gösterdiğini hatırlamamız gerekir. Zira bugün “ideal” demokrasinin ima ettiği siyasi-felsefi patikayı ve o istikâmette mesafe kat etmek için gereken minimum kriterleri konuşmaya hiç olmadığı kadar ihtiyacımız var. Özellikle de 6 Şubat 2023’ten itibaren gözlerimizin önünde cereyan eden doğal ve siyasal afetin bir demokrasi krizine tekabül ettiği kabulüyle, yeni bir demokrasi mutabakatı peşinde (düşe kalka) koşan muhalefetin bu arayış ve çabasını yurttaşlar olarak değerlendirebilmemiz ve denetleyebilmemiz için.
SALGIN HALLERİ: COVID-19 VE TOPLUMSAL EŞİTSİZLİKLER, 2021
COVID-19, hızlı bulaş riski, yayılma kapasitesi ve dirençli varyantları sebebiyle tüm dünyayı kıs... more COVID-19, hızlı bulaş riski, yayılma kapasitesi ve dirençli varyantları sebebiyle tüm dünyayı kısa sürede etkisi altına aldı. Bu beklenmedik ve endişe verici gelişme, küresel ticaret ve ulaşım ağlarındaki yoğunluk, siyasal öngörüsüzlük, sağlık hizmetleri ve altyapısındaki yetersizlikler gibi faktörlerin eklenmesiyle toplumsal hayatın her alanında giderek derinleşen bir krize dönüştü. Sadece dünyanın her köşesinden milyonlarca insanın yaşamını yitirmesine yol açmadı. Küresel ölçekte yaşanan istihdam kaybı, olağanüstü hâl kapsamında uygulanan sokağa çıkma yasağı, seyahat engeli gibi kısıtlamalar ve aksayan eğitim faaliyetleri milyarlarca insanın hayatına ket vurdu. Hal böyleyken, salgını kontrol altına alabilmenin yollarını araştırmak kamu sağlığı açısından ne kadar önemliyse, salgının sosyo-politik ve ekonomik alandaki tezahürlerini sorgulamak da bu süreçte ortaya çıkan ve pekişen toplumsal eşitsizlikleri anlamak açısından o kadar önemli. Salgın Halleri: COVID-19 ve Toplumsal Eşitsizlikler, salgının bir anda ve tüm çıplaklığıyla ortaya saçtığı bu çok katmanlı eşitsizlikleri mercek altına alıyor.
Uploads
Bu makale, siyasal direnişi gündelik direnişten ve direnme hakkından ayıran kavramsal sınırları netleştirmeye ve yeniden çizmeye çalışır. Buradaki temel argüman, toplantı, sokak gösterisi, meydan işgalleri, devrimci hareketler ve sivil itaatsizlik gibi birçok eylem türünü kucaklayan siyasal direnişin hem gündelik direniş hem direnme hakkıyla organik bir ilişkisinin olduğu ama ikisiyle de birebir örtüşmediğidir. Sosyal alana düzensizce saçılan gündelik direniş eylemleri değişik şekillerde ortaya çıkabilir. Ne var ki, görece basit bir forma sahip olan gündelik direniş çoğu zaman muktedirin ilgisini çekmez. O yüzden, bünyesine katacağı siyasal bir bileşenle kendi önemsizliğinin veya görünmezliğinin üstesinden gelebilir. Bir anlamda, gündelik direnişin siyasallaşması belli bir eşiğin aşılmasına bağlıdır. Fakat siyasallaşan gündelik direniş ile direnme hakkı birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Zira siyasal direniş daha ziyade bir cinsi, direnme hakkı ise onun bir alt türünü tarif eder.
Elinizdeki çalışma siyasal direnişin kendine has niteliklerini sergileyerek başlar. Ardından, Taha Akyol ile Rıza Türmen arasında yakın geçmişte yaşanan bir polemiğe odaklanır. Her ikisinin direnme hakkına dair birbiriyle çelişen görüşlerini ortaya koyduktan sonra, John Locke’un Hükümet Üzerine İkinci İnceleme’sinin yakın okumasını yaparak tarafların eksikliklerini gidermeye çalışır. Bu çabayla en az iki nokta açığa çıkacaktır. Birincisi, direnme hakkı anarşi, kaos veya darbe ortamı yaratan bir unsur olarak görülmemelidir. İkincisi, Locke’un direniş kuramının modası geçmiş değildir. Aksine, Locke’un eseri pratik akla biçtiği değer ve çoğunluk prensibi olarak addedebileceğimiz fikre yaptığı vurguyla direniş siyasetine ışık tutmaya devam etmektedir. Sonraki adım, siyasal direnişin esnek, geçişken ve gelip geçici bir olgu olduğunu ve bununla birlikte direniş siyasetinin en az profesyonel siyaset kadar gerekli olduğunu göstermektir. Son olarak, ahlaken ve siyaseten gerekçelendirilebilir direnişin yasal ve barışçıl sınırlar içinde kalıp kalamayacağı—sivil itaatsizliğe özel bir vurgu yapılarak—sorgulanacaktır.
demokrasi mutabakatı peşinde (düşe kalka) koşan muhalefetin bu arayış ve çabasını yurttaşlar olarak değerlendirebilmemiz ve denetleyebilmemiz için.
Bu makale, siyasal direnişi gündelik direnişten ve direnme hakkından ayıran kavramsal sınırları netleştirmeye ve yeniden çizmeye çalışır. Buradaki temel argüman, toplantı, sokak gösterisi, meydan işgalleri, devrimci hareketler ve sivil itaatsizlik gibi birçok eylem türünü kucaklayan siyasal direnişin hem gündelik direniş hem direnme hakkıyla organik bir ilişkisinin olduğu ama ikisiyle de birebir örtüşmediğidir. Sosyal alana düzensizce saçılan gündelik direniş eylemleri değişik şekillerde ortaya çıkabilir. Ne var ki, görece basit bir forma sahip olan gündelik direniş çoğu zaman muktedirin ilgisini çekmez. O yüzden, bünyesine katacağı siyasal bir bileşenle kendi önemsizliğinin veya görünmezliğinin üstesinden gelebilir. Bir anlamda, gündelik direnişin siyasallaşması belli bir eşiğin aşılmasına bağlıdır. Fakat siyasallaşan gündelik direniş ile direnme hakkı birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Zira siyasal direniş daha ziyade bir cinsi, direnme hakkı ise onun bir alt türünü tarif eder.
Elinizdeki çalışma siyasal direnişin kendine has niteliklerini sergileyerek başlar. Ardından, Taha Akyol ile Rıza Türmen arasında yakın geçmişte yaşanan bir polemiğe odaklanır. Her ikisinin direnme hakkına dair birbiriyle çelişen görüşlerini ortaya koyduktan sonra, John Locke’un Hükümet Üzerine İkinci İnceleme’sinin yakın okumasını yaparak tarafların eksikliklerini gidermeye çalışır. Bu çabayla en az iki nokta açığa çıkacaktır. Birincisi, direnme hakkı anarşi, kaos veya darbe ortamı yaratan bir unsur olarak görülmemelidir. İkincisi, Locke’un direniş kuramının modası geçmiş değildir. Aksine, Locke’un eseri pratik akla biçtiği değer ve çoğunluk prensibi olarak addedebileceğimiz fikre yaptığı vurguyla direniş siyasetine ışık tutmaya devam etmektedir. Sonraki adım, siyasal direnişin esnek, geçişken ve gelip geçici bir olgu olduğunu ve bununla birlikte direniş siyasetinin en az profesyonel siyaset kadar gerekli olduğunu göstermektir. Son olarak, ahlaken ve siyaseten gerekçelendirilebilir direnişin yasal ve barışçıl sınırlar içinde kalıp kalamayacağı—sivil itaatsizliğe özel bir vurgu yapılarak—sorgulanacaktır.
demokrasi mutabakatı peşinde (düşe kalka) koşan muhalefetin bu arayış ve çabasını yurttaşlar olarak değerlendirebilmemiz ve denetleyebilmemiz için.