Limonena
| |||
![]() | |||
Nama | |||
---|---|---|---|
Nama IUPAC pilihan
1-Metil-4-(prop-1-en-2-ul)sikloheks-1-ena 1-Methyl-4-(prop-1-en-2-yl)cyclohex-1-ene | |||
Nama lain
1-Methyl-4-(1-methylethenyl)cyclohexene
4-Isopropenyl-1-methylcyclohexene p-Menth-1,8-diene Racemic: DL-Limonene; Dipentene | |||
Pengecam | |||
Imej model 3D Jmol
|
|||
ChEBI | |||
ChEMBL |
| ||
ChemSpider | |||
ECHA InfoCard | 100.004.856 | ||
KEGG | |||
PubChem CID
|
|||
UNII |
| ||
CompTox Dashboard (EPA)
|
|||
| |||
| |||
Sifat | |||
C10H16 | |||
Jisim molar | 136.24 g·mol−1 | ||
Rupa bentuk | Cecair jernih hingga kuning pucat | ||
Bau | Oren | ||
Ketumpatan | 0.8411 g/cm3 | ||
Takat lebur | −74.35 °C (−101.83 °F; 198.80 K) | ||
Takat didih | 176 °C (349 °F; 449 K) | ||
Tak larut | |||
Keterlarutan | Larut campur dengan benzena, kloroform, eter, CS2 dan minyak Larut dalam CCl4 | ||
Putaran kiral ([α]D)
|
87–102° | ||
Indeks biasan (nD)
|
1.4727 | ||
Termokimia | |||
Entalpi pembakaran
piawai (ΔcH⦵298) |
−6.128 MJ mol−1 | ||
Bahaya | |||
Bahaya-bahaya utama | Pemeka kulit / Dermatitis sentuhan – Selepas disedut: edema pulmonari, pneumonitis dan maut[1] | ||
Piktogram GHS | ![]() ![]() ![]() ![]() | ||
Perkataan isyarat GHS | Danger | ||
H226, H304, H315, H317, H400, H410 | |||
P210, P233, P240, P241, P242, P243, P261, P264, P272, P273, P280, P301+330+331, P302+352, P303+361+353, P304+340, P312, P333+313, P362, P370+378, P391, P403+233, P235, P405, P501 | |||
NFPA 704 (berlian api) | |||
Takat kilat | 50 °C (122 °F; 323 K) | ||
237 °C (459 °F; 510 K) | |||
Kecuali jika dinyatakan sebaliknya, data diberikan untuk bahan-bahan dalam keadaan piawainya (pada 25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
![]() ![]() ![]() | |||
Rujukan kotak info | |||
Limonena ialah sejenis hidrokarbon alifatik cair tak berwarna yang diklasifikasikan sebagai monoterpena siklik, dan merupakan komponen utama dalam minyak daripada kulit buah sitrus.[1] D-isomer yang lebih lazim terdapat dalam aroma jeruk merupakan agen perasa dalam pembuatan makanan.[1] Sebatian ini juga digunakan dalam sintesis kimia sebagai pelopor karvona dan sebagai pelarut berasaskan bahan boleh diperbaharui dalam produk pembersih.[1] L-isomer yang kurang lazim dapat dijumpai dalam minyak pudina dan mempunyai bau pucat seperti turpentin. Sebatian ini adalah salah satu monoterpena mudah meruwap yang terdapat di dalam resin konifer, terutama di Pinaceae, dan minyak buah oren.
Limonena mengambil namanya daripada perkataan Perancis, limon ("limau").[2] Limonene ialah molekul kiral, dan sumber biologi menghasilkan satu enantiomer: sumber perindustrian utama, buah sitrus mengandung d-limonena ((+)-limonena), yang merupakan (R)-enantiomer.[1] Limonena rasem dikenali sebagai dipentena.[3] d-Limonena diperoleh secara komersial daripada buah sitrus melalui dua kaedah utama: pemisahan sentrifugal atau penyulingan wap.
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ^ a b c d e "D-Limonene". PubChem Compound Database. National Center for Biotechnology Information, US National Library of Medicine. 2017. Dicapai pada 22 Disember 2017.
- ^ Merriam-Webster's dictionary entry for "limonene". Accessedon 16 Mac 2020.
- ^ Simonsen, J. L. (1947). The Terpenes. 1 (ed. 2nd). Cambridge University Press. OCLC 477048261.[halaman diperlukan]
Pautan luar
[sunting | sunting sumber]- (Inggeris) Spektrum jisim limonena
Wikimedia Commons mempunyai media berkaitan Limonena
- Rencana Wikipedia memerlukan petikan bilangan muka surat dari June 2011
- Rencana dengan pengecam EBI berubah
- ECHA InfoCard ID from Wikidata
- Articles containing unverified chemical infoboxes
- Chembox image size set
- Perisa
- Monoterpena
- Pelarut
- Pelarut hidrokarbon
- Sikloheksena
- Sebatian isopropenil
- Racun serangga
- Diena
- Karsinogen Kumpulan 3 IARC