dbo:abstract
|
- Amb el nom de zírides, zirites, zirís o Banu Ziri (àrab: الزيريون, az-zīriyyūn, o بنو زيري, Banū Zīrī) es coneixen dues dinasties amazigues, una de les quals va governar a Ifríqiya i l'altra a Granada. (ca)
- الزيريون أو بنو زيري هم سلالة حاكمة صنهاجية من منطقة المغرب الأوسط (الجزائر حالياً)، حكمت في شمال أفريقيا الجزائر وتونس وأجزاء ليبيا ما بين 971-1152م، ومناطق من الأندلس. اتخذ الزيريون عدة عواصم ابتداء من مدينة آشير منذ عام 971 م، ثم القيروان منذ عام 995 م، ثم المهدية منذ عام 1057 م. ينحدر بنو زيري من المغرب الأوسط وسط الجزائر حاليا وكان كبيرهم «زيري بن مناد» من أتباع الفاطميين منذ 935م. تولى الأخير سنة 971م حكم الإمارة في قلعة آشير (الجزائر). تمتع ابنه من بعده بلكين بن زيري (971-984 م) باستقلالية أكبر عندما حكم جميع بلاد إفريقية، وتمكن من أن يمد في دولته غربا حتى سبتة، وهاجموا فاس سنة 980م لكنهم لاقوا مقاومة من السكان المحليين من قبيلة زناتة المتحالفين مع خلافة قرطبة. دخل الزيريون بعدها في صراع مع أبناء عمومتهم الحماديون الذين أسسوا دولة خاصة بهم في المغرب الأوسط. (ar)
- La Zirida dinastio (en berbera ⵉⵣⵉⵔⵉⴻⵏ (Izirien), arabe زيريون (Zīryūn)), nomita ankaŭ banu ziri, estis sanhaĝa berbera dinastio, el centra Magrebo (Alĝerio) kiu regis en centra Magrebo el 972 al 1014 kaj en Ifrikio (orienta Magrebo) el 972 al 1148. Descendantoj el Ziri ibn Menad, nome militestro kiu rabatakis kontraŭ la Fatimidoj kaj donis nomon al la dinastio, la Ziridoj estas emiroj kiuj regis en la nomo de Fatimidaj kalifoj setlitaj en Egiptio. Fakte ili plifortigis sian sendependecon ĝis oficiale rompiĝis disde la Fatimidoj el la mezo de la 11-a jarcento. Transmitante povon per heredaj rimedoj, ili konstituis veran dinastion. Ĝi estas la unua dinastio de Berbera origino de la mezepoka periodo de Magrebo. Ĝi malfermas la vojon al la periodo de la historio de Magrebo kiam politika povo estas tenita de Berberaj dinastioj (Almoravidoj, Almohadoj, Zianidoj, Merinidoj kaj Hafsidoj). (eo)
- Die Ziriden (tamazight ⵉⵣⵉⵔⵉⴻⵏ Izirien, arabisch بنو زيري, DMG Banū Zīrī) waren eine Berberdynastie in Ifrīqiya (972–1149). (de)
- Ziritarren dinastia (arabieraz: زيريون) dinastia berberea izan zen, sanhaya taldekoa, X-XII. mendeen artean Ifriqiyan (Tunisia eta Aljeriako ekialdea) eta Granadan aginpidean izan zena. Hasieran fatimatarren gobernariak izan ziren, baina, haien aginpidea ukatuz, xiismoa utzi eta sunien dotrina ezarri zuten 1048an; mendeko zituzten lurraldeen gaineko jabetza esku geratu zen. Fatimatarrek, ordea, beduinoak bidali zituzten haien kontra. Beduinoen ondoren Siziliako normandiarrek eraso zituzten eta almohadeek aginpidea eskuratzearekin (1157), ziritarren dinastia desagertu zen. 1002an, ziritarren beste adar batek aginpidea hartua zuen Granadan; 1090ean almohadeak garaitu zitzaizkien. (eu)
- Los ziríes fueron una dinastía bereber originaria de la Cabilia, una región montañosa de Argelia, que desde el siglo X gobernaron la región de Ifriquiya, primero como vasallos de los fatimíes y, a partir de 1048 y hasta 1163, como emires independientes. Una rama de los ziríes, encabezada por Zawi ben Ziri, se trasladó a al-Ándalus para servir como mercenarios a las órdenes de Almanzor y, en 1013, fundaría la Taifa de Granada, un reino independiente musulmán que surgió en al-Ándalus a raíz de la desintegración del Califato de Córdoba. En 1057 se anexionaron la Taifa de Málaga al conquistarla a los reyes de la dinastía hammudí que la gobernaban desde 1026. Sin embargo, en 1073, la taifa malagueña volvería a independizarse de la mano del también zirí Tamim, hermano del rey granadino Abd Allah ben Buluggin por lo que hasta la caída de estos reinos a manos de los Almorávides en 1090, en al-Ándalus coexistieron dos reinos taifas gobernados por miembros de la dinastía zirí. Por extensión, el término zirí se aplica también al arte y a las construcciones civiles realizadas en época de esta dinastía en las zonas de al-Ándalus que dominaron (Granada y Málaga). Entre ella destacan la alcazaba Cadima en el Albayzín, parte de la antigua muralla de Granada y la Alcazaba de Málaga. En relación con las demás dinastías (entre la dinastía Hammudí, los abadíes y los Banu Hud), los abadíes fueron el grupo más fuerte y más duradero. (es)
- Les Zirides (en berbère : ⵉⵣⵉⵔⵉⵢⵏ Izirien ; en arabe الزيريون az-Zīrīyūn ou بنو زيري banū Zīrī) sont une dynastie berbère sanhajienne qui régna en Afrique du Nord, originaire du Maghreb central (Algérie), ils contrôlent épisodiquement une grande partie du Maghreb entre 972 et 1014 et vont régner sur l'Ifriqiya jusqu'en 1148. Descendants de Ziri ibn Menad, chef militaire ayant rallié les Fatimides et qui donne son nom à la dynastie, les Zirides sont une lignée d'émirs qui gouvernent au nom des califes fatimides installés en Égypte. Dans les faits, ils renforcent leur indépendance jusqu'à rompre officiellement avec les Fatimides à partir du milieu du XIe siècle. Se transmettant le pouvoir par voie héréditaire, ils constituent ainsi une véritable dynastie. C'est la première dynastie d'origine berbère de la période médiévale du Maghreb ; elle ouvre ainsi la voie à une période de l'histoire maghrébine où le pouvoir politique sera détenu par des dynasties berbères (Almoravides, Almohades, Zianides, Mérinides et Hafsides). Poussant leurs campagnes jusqu'à Fès et au nord du Maghreb al-Aqsa en 980, ils se heurtent à la résistance des Zénètes qui font allégeance au califat de Cordoue. Diverses branches zirides vont régner sur le Maghreb central, mais aussi sur la Taifa de Grenade en Al-Andalus. C'est ainsi qu'au début du XIe siècle, à la suite de diverses contestations familiales, la branche des Hammadides fait sécession et prend le contrôle des territoires du Maghreb central. Les Zirides proprement dit sont alors désignés comme Badicides et n'occupent plus que l'Ifriqyia (actuelle Tunisie et est algérien) entre 1048 et 1148. Une partie fuit en Al-Andalus et fonde plus tard, en 1019, le royaume de Grenade sur les décombres du califat de Cordoue. Les Zirides de Grenade sont défaits par l'expansion des Almoravides, qui annexent leur royaume en 1090, tandis que les Badicides et les Hammadides demeurent indépendants. À la suite de la reconnaissance du califat sunnite abbasside et de l'affirmation de l'Ifriqiya et du Maghreb Central en royaumes indépendants d’obédience sunnite en 1048, les Fatimides chiites provoquent la migration des Hilaliens vers le Maghreb. Au XIIe siècle, les invasions hilaliennes combinées aux attaques des Normands de Sicile sur le littoral affaiblissent le pouvoir ziride ; les Almohades finissent par conquérir le Maghreb central et l'Ifriqyia en 1152, unifiant ainsi l'ensemble du Maghreb et mettant fin aux « deux dynasties zirides » : Badicide et Hammadide. (fr)
- Banu Ziri atau Dinasti Ziriyyah (bahasa Berber: ⵜⴰⴳⵍⴷⴰ ⵏ ⴰⵢⵜ ⵣⵉⵔⵉ Tagelda n Ayt Ziri, bahasa Arab: زيريون, translit. Zīryūn) adalah sebuah dinasti Berber dari Aljazair modern yang memerintah Maghrib dari 972 hingga 1014 dan Ifriqiya (timur Maghrib) dari 972 hingga 1148. Keturunan , seorang pemimpin militer yang bersatu dengan Khilafah Fatimiyah yang berbasis di Kairo, memberikan nama kepada dinasti tersebut, Zirid awalnya adalah Amir yang memerintah atas nama Fatimiyah. Mereka secara bertahap membentuk otonomi sendiri hingga secara resmi memberontak kepada Fatimiyah pada pertengahan abad ke-11. Mereka adalah dinasti Muslim ketiga keturunan Berber di Maghrib selama Abad Pertengahan. Dinasti ini membuka jalan menuju periode dalam sejarah Maghribi di mana kekuasaan politik dipegang oleh dinasti Berber seperti dinasti Almoravid, Khilafah Almohad, dinasti Zayyanid, dinasti Marinid dan dinasti Hafsid. Melanjutkan penaklukan mereka ke Fez dan Maroko modern pada 980, mereka menghadapi perlawanan dari kaum lokal Zenata Berber, yang setia kepada Kekhalifahan Kordoba. Namun berbagai cabang Zirid memerintah di Maghrib pusat. Cabang Zirid ini, pada awal abad ke-11, setelah berbagai perselisihan keluarga memisahkan diri sebagai dan mengambil alih wilayah-wilayah pusat Maghrib. Zirid kemudian ditetapkan sebagai Badicides dan hanya menduduki Ifriqiyah antara 1048 hingga 1148. (in)
- Gli Ziridi (in arabo: بنو زيري) furono una dinastia berbera, della grande raggruppamento tribale dei Sanhaja, originaria della Cabilia, che governarono l'Ifriqiya, inizialmente per conto dei Fatimidi, prima di rendersi da loro indipendenti nel 1049. Il loro governo sopravvisse, malgrado le devastanti invasioni hilaliane (scatenate loro contro per ritorsione dai Fatimidi), fin quando furono sconfitti dagli Almohadi, dinastia già regnante sul Marocco e sulla Spagna musulmana. , figlio dell'emiro Sharaf al-Dawla al-Muʿizz ibn Bādīs, nel 1036 governò l'Emirato di Sicilia fino a quando nel 1040 esso tornò nelle mani dei kalbiti di Sicilia. I Normanni di Ruggero II di Sicilia nel 1123 tentarono uno sbarco sulle coste africane, nella battaglia di Capo Dimas gli Ziridi riuscirono a contrastare l'offensiva, sconfiggendo la flotta normanna comandata da . L'avvenimento è pure ricordato in un componimento di Ibn Hamdis (dīwān 143), poeta arabo-siciliano, esiliato dalla fine del secolo precedente e che era ospitato alla corte ziride di Mahdiyya. In seguito gli Ziridi furono battuti e i Normanni presero il controllo di tutti i porti che guardavano la Sicilia, da Tripoli sino a Tunisi, almeno fino alla morte di Ruggero nel 1154. Un ramo degli Ziridi (detti gli Ziridi di Granada), sotto la guida di Zāwī b. Zīrī, passò dal Maghreb alla Spagna islamica e, in seguito alla caduta del califfato omayyade di Cordova, fondò la taifa di Granada. (it)
- The Zirid dynasty (Arabic: الزيريون, romanized: az-zīriyyūn), Banu Ziri (Arabic: بنو زيري, romanized: banū zīrī), or the Zirid state (Arabic: الدولة الزيرية, romanized: ad-dawla az-zīriyya) was a Sanhaja Berber dynasty from modern-day Algeria which ruled the central Maghreb from 972 to 1014 and Ifriqiya (eastern Maghreb) from 972 to 1148. Descendants of Ziri ibn Manad, a military leader of the Fatimid Caliphate and the eponymous founder of the dynasty, the Zirids were emirs who ruled in the name of the Fatimids. The Zirids gradually established their autonomy in Ifriqiya through military conquest until officially breaking with the Fatimids in the mid-11th century. The rule of the Zirid emirs opened the way to a period in North African history where political power was held by Berber dynasties such as the Almoravid dynasty, Almohad Caliphate, Zayyanid dynasty, Marinid Sultanate and Hafsid dynasty. Under Buluggin ibn Ziri the Zirids extended their control westwards and briefly occupied Fez and much of present-day Morocco after 980, but encountered resistance from the local Zenata Berbers who gave their allegiance to the Caliphate of Cordoba. To the east, Zirid control was extended over Tripolitania after 978 and as far as Ajdabiya (in present-day Libya). One member of the dynastic family, Zawi ibn Ziri, revolted and fled to al-Andalus, eventually founding the Taifa of Granada in 1013, after the collapse of the Caliphate of Cordoba. Another branch of the Zirids, the Hammadids, broke away from the main branch after various internal disputes and took control of the territories of the central Maghreb after 1015. The Zirids proper were then designated as Badicides and occupied only Ifriqiya between 1048 and 1148. They were based in Kairouan until 1057, when they moved the capital to Mahdia on the coast. The Zirids of Ifriqiya also intervened in Sicily during the 11th century, as the Kalbids, the dynasty who governed the island on behalf of the Fatimids, fell into disorder. The Zirids of Granada surrendered to the Almoravids in 1090, but the Badicides and the Hammadids remained independent during this time. Sometime between 1041 and 1051 the Zirid ruler al-Mu'izz ibn Badis renounced the Fatimid Caliphs and recognized the Sunni Muslim Abbasid Caliphate. In retaliation, the Fatimids instigated the migration of the Banu Hilal tribe to the Maghreb, dealing a serious blow to Zirid power in Ifriqiya. In the 12th century, the Hilalian invasions combined with the attacks of the Normans of Sicily along the coast further weakened Zirid power. The last Zirid ruler, al-Hasan, surrendered Mahdia to the Normans in 1148, thus ending independent Zirid rule. The Almohad Caliphate conquered the central Maghreb and Ifriqiya by 1160, ending the Hammadid dynasty in turn and finally unifying the whole of the Maghreb. (en)
- 지리 토후국(베르베르어: ⵉⵣⵉⵔⵉⴻⵏ, 아랍어: زيريون)은 현재의 알제리에 존재했던 산하자 베르베르인 왕조로, 마그레브 중부 지역을 972년부터 1014년, 이프리키야 (마그레브 동부) 지역을 972년부터 1148년까지 통치하였다. 지리드 왕족들은 지리 이븐 마나드의 후손으로, 파티마 왕조를 통치했던 아미르들이기도 하였다. 이들은 점차 파티마 왕조에서 자치권을 얻어내며, 11세기 중반에 이르러서는 파티마 왕조와 완전히 분리하였다. 그들은 이후 권력을 자손들에게 세습하며, 독립적인 왕조를 구성하였다. 이들은 중세 당시 마그레브 지역에서 사상 최초의 베르베르인 왕조였다. 이들은 마그레브 역사에서 베르베르인 왕조를 최초로 시작하여, 이후 무라비트 왕조, 무와히드 칼리파조, 마린 왕조, 그리고 하프스 왕조 등의 베르베르 왕조들의 출현에 큰 영향을 끼쳤다. (ko)
- ズィール朝またはズィーリー朝、ジール朝、ジーリー朝(アラビア語 : الزيريون al-Zīrīyūn)は、イフリーキヤ(現在のチュニジア)を支配したベルベル人のイスラム王朝(973年 - 1148年)。その最大版図は、トリポリタニア(リビア西部)から現在のアルジェリア北部にまで及び、シチリア島も影響下にあった。 ズィール朝の始祖ブルッギーン・イブン=ズィーリーはファーティマ朝に仕えるベルベル人の軍人で、972年にカリフのムイッズが新たに征服されたエジプトのカイロに移り、王朝を東遷するにあたり、イフリーキヤ以西のマグリブの統治を委ねられたことによってイフリーキヤに政権を樹立した。ズィール家はカイラワーンに首都をおき、ファーティマ朝カリフの宗主権のもとでマグリブに安定した支配体制を築くことに成功し、978年にはファーティマ朝よりトリポリタニアの統治まで任されてリビアまで支配下においた。また979年から984年にかけては西マグリブに遠征しファスとシジルマーサを占領した。 983年、イフリーキヤの支配を受け継いだブルッギーンの子マンスールはファーティマ朝からの自立の意志を明らかにし、事実上独立した。しかし、1014年にはブルッギーンの別の子で、当時の君主バーディースの叔父にあたるハンマードがアルジェリア北東部においての土地を奪ってズィール朝からの独立を宣言し、ハンマード朝を立ててズィール朝から独立した。 ズィール朝は木材や鉄などの材料に恵まれたことから艦隊の建造に着手する。しかし艦隊は一度、シチリア島への航海中に嵐で破壊されてしまう。だが、バーディースの子で当時の君主アルムイッズはまた艦隊を再建し1026年から1035年にかけてビザンツ帝国のアドリア海岸、エーゲ海岸を攻撃した。 ズィール朝は1051年にはシーア派のファーティマ朝の宗主権を最終的に放棄し、スンナ派のアッバース朝カリフを新たに承認した。これによりズィール朝とファーティマ朝の対立は決定的となり、ファーティマ朝はエジプトから領内に居住するバヌーヒラル族らアラブ遊牧民(ベドウィン)をマグリブに送り込んでズィール朝を襲わせることにした。彼らは遊牧に適したチュニジアの地に居座ってズィール朝の諸都市を攻撃、略奪し、首都カイラワーンを脅かしたので、1057年にズィール朝は内陸のカイラワーンを放棄して地中海沿岸で防衛に有利なマフディーヤに移った。この結果、ズィール朝はわずかにマフディーヤを中心とするチュニジア東部の海岸部を保持する都市国家に過ぎなくなり、イフリーキヤの各都市は諸部族の小国に分裂した。 1087年にはジェノヴァとピサの艦隊がマフディーヤを占領しベドウィンを追い出した。そのため君主タミームはその代償として10万ディナールをこの艦隊に献上した。その後ズィール朝は艦隊を再建し君主ヤフヤーの時にジェノヴァやサルデーニャ島を攻撃した。 1140年、マフディーヤのズィール朝はキリスト教徒のシチリア王国の艦隊に攻撃され、シチリアの属国となった。1146年にはシチリアに対して反抗し、シチリアに従属したガーベスの領主を滅ぼした。このために再びシチリア艦隊の遠征を招き、1148年に最後のアミール、ハサンがマフディーヤを追われてズィール朝は滅んだ。その滅亡後、1152年から1160年の間にイフリーキヤはムワッヒド朝が奪取し、その支配下に入る。 (ja)
- De Ziriden (Arabisch: زيريون) vormden een Berberse dynastie die van 973 tot 1152 regeerde over het gebied dat thans Tunesië vormt. Zij maakten deel uit van de grotere Berberfamilie van de Sanhaja. (nl)
- Zirydzi (arab. زيريون) – dynastia berberyjska pochodząca z Małej Kabylii spośród plemienia Kutama. Rządziła Ifrikiją (mniej więcej współczesna Tunezja), początkowo w imieniu Fatimidów, przez około dwa stulecia, dopóki nie została osłabiona przez Banu Hilal, a w końcu zniszczona przez Almohadów. Ich stolicą był Kairuan. Boczna gałąź tej rodziny rządziła Grenadą do 1090 (zobacz Zirydzi z Grenady). Hammadydzi byli odgałęzieniem tej dynastii. (pl)
- Зириды — средневековая берберская династия, правившая на территории современных государств Туниса и Алжира в 972—1163 годах. (ru)
- Ziriderna, Ziriddynastin, var en berbisk dynasti som härstammade från i och som regerade Ifriqiya (dagens Tunisien) under nästan två sekel. Deras huvudstad var Kairouan (al-Qayrawān). Ziriderna regerade under fatimiderna innan Sharaf ad-Dawla al- förklarade sitt rike självständigt. Han flyttade huvudstaden till Mahdia sedan Kairouan gått förlorat till Banu Hilal. Den slutgiltiga brytningen med fatimiderna kom under Abu Tahir som genom en reform av predikan (khutba) 1078 närmade sig den abbasidiske kalifen. Ziridernas ställning försvagades då den arabiska beduinstammen Banu Hilal gjorde sitt intåg i Nordafrika och de störtades slutligen av almohaderna. En gren av dynastin härskade i Emiratet av Granada fram till 1492. Hammadiderna var en avknoppning av den ziridiska dynastin. (sv)
- Os Ziridas (em árabe: الزيريون; romaniz.: al-Zīrīyūn, ou بنو زيري, banū Zīrī) foram uma dinastia berbere, originária na Cabília (uma região montanhosa a norte da Argélia) do ramo talcata dos sanhajas, que governou Ifríquia (aproximadamente a moderna Tunísia) durante cerca de dois séculos a partir do século X, inicialmente como vassalos dos Fatímidas, e a partir de 1048, e até 1163, como emires independentes, até que enfraqueceram com Banu Hilal e finalmente foram destruídos pelos Almóadas. A sua capital era Cairuão. Um ramo da família, encabeçado por Zaui ibne Ziri, mudou-se para o Alandalus para servirem como mercenários sob as ordens de Almançor e, em 1013, fundaria a Taifa de Granada, um reino independente muçulmano que surgiu no Alandalus na sequência da desintegração do Califado de Córdova. (pt)
- Зіріди (берб: ⵉⵣⵉⵔⵉⵢⵏ, араб. الزيريون) — середньовічна берберська династія, що панувала на території сучасних північноафриканських держав Тунісу, Алжиру та Лівії в 972—1163 рр. Бічна гілка Зірідів правила в Гранадському еміраті в Європі в 1013—1090 рр. (uk)
|
rdfs:comment
|
- Amb el nom de zírides, zirites, zirís o Banu Ziri (àrab: الزيريون, az-zīriyyūn, o بنو زيري, Banū Zīrī) es coneixen dues dinasties amazigues, una de les quals va governar a Ifríqiya i l'altra a Granada. (ca)
- Die Ziriden (tamazight ⵉⵣⵉⵔⵉⴻⵏ Izirien, arabisch بنو زيري, DMG Banū Zīrī) waren eine Berberdynastie in Ifrīqiya (972–1149). (de)
- Ziritarren dinastia (arabieraz: زيريون) dinastia berberea izan zen, sanhaya taldekoa, X-XII. mendeen artean Ifriqiyan (Tunisia eta Aljeriako ekialdea) eta Granadan aginpidean izan zena. Hasieran fatimatarren gobernariak izan ziren, baina, haien aginpidea ukatuz, xiismoa utzi eta sunien dotrina ezarri zuten 1048an; mendeko zituzten lurraldeen gaineko jabetza esku geratu zen. Fatimatarrek, ordea, beduinoak bidali zituzten haien kontra. Beduinoen ondoren Siziliako normandiarrek eraso zituzten eta almohadeek aginpidea eskuratzearekin (1157), ziritarren dinastia desagertu zen. 1002an, ziritarren beste adar batek aginpidea hartua zuen Granadan; 1090ean almohadeak garaitu zitzaizkien. (eu)
- 지리 토후국(베르베르어: ⵉⵣⵉⵔⵉⴻⵏ, 아랍어: زيريون)은 현재의 알제리에 존재했던 산하자 베르베르인 왕조로, 마그레브 중부 지역을 972년부터 1014년, 이프리키야 (마그레브 동부) 지역을 972년부터 1148년까지 통치하였다. 지리드 왕족들은 지리 이븐 마나드의 후손으로, 파티마 왕조를 통치했던 아미르들이기도 하였다. 이들은 점차 파티마 왕조에서 자치권을 얻어내며, 11세기 중반에 이르러서는 파티마 왕조와 완전히 분리하였다. 그들은 이후 권력을 자손들에게 세습하며, 독립적인 왕조를 구성하였다. 이들은 중세 당시 마그레브 지역에서 사상 최초의 베르베르인 왕조였다. 이들은 마그레브 역사에서 베르베르인 왕조를 최초로 시작하여, 이후 무라비트 왕조, 무와히드 칼리파조, 마린 왕조, 그리고 하프스 왕조 등의 베르베르 왕조들의 출현에 큰 영향을 끼쳤다. (ko)
- De Ziriden (Arabisch: زيريون) vormden een Berberse dynastie die van 973 tot 1152 regeerde over het gebied dat thans Tunesië vormt. Zij maakten deel uit van de grotere Berberfamilie van de Sanhaja. (nl)
- Zirydzi (arab. زيريون) – dynastia berberyjska pochodząca z Małej Kabylii spośród plemienia Kutama. Rządziła Ifrikiją (mniej więcej współczesna Tunezja), początkowo w imieniu Fatimidów, przez około dwa stulecia, dopóki nie została osłabiona przez Banu Hilal, a w końcu zniszczona przez Almohadów. Ich stolicą był Kairuan. Boczna gałąź tej rodziny rządziła Grenadą do 1090 (zobacz Zirydzi z Grenady). Hammadydzi byli odgałęzieniem tej dynastii. (pl)
- Зириды — средневековая берберская династия, правившая на территории современных государств Туниса и Алжира в 972—1163 годах. (ru)
- Зіріди (берб: ⵉⵣⵉⵔⵉⵢⵏ, араб. الزيريون) — середньовічна берберська династія, що панувала на території сучасних північноафриканських держав Тунісу, Алжиру та Лівії в 972—1163 рр. Бічна гілка Зірідів правила в Гранадському еміраті в Європі в 1013—1090 рр. (uk)
- الزيريون أو بنو زيري هم سلالة حاكمة صنهاجية من منطقة المغرب الأوسط (الجزائر حالياً)، حكمت في شمال أفريقيا الجزائر وتونس وأجزاء ليبيا ما بين 971-1152م، ومناطق من الأندلس. اتخذ الزيريون عدة عواصم ابتداء من مدينة آشير منذ عام 971 م، ثم القيروان منذ عام 995 م، ثم المهدية منذ عام 1057 م. دخل الزيريون بعدها في صراع مع أبناء عمومتهم الحماديون الذين أسسوا دولة خاصة بهم في المغرب الأوسط. (ar)
- La Zirida dinastio (en berbera ⵉⵣⵉⵔⵉⴻⵏ (Izirien), arabe زيريون (Zīryūn)), nomita ankaŭ banu ziri, estis sanhaĝa berbera dinastio, el centra Magrebo (Alĝerio) kiu regis en centra Magrebo el 972 al 1014 kaj en Ifrikio (orienta Magrebo) el 972 al 1148. (eo)
- Los ziríes fueron una dinastía bereber originaria de la Cabilia, una región montañosa de Argelia, que desde el siglo X gobernaron la región de Ifriquiya, primero como vasallos de los fatimíes y, a partir de 1048 y hasta 1163, como emires independientes. Una rama de los ziríes, encabezada por Zawi ben Ziri, se trasladó a al-Ándalus para servir como mercenarios a las órdenes de Almanzor y, en 1013, fundaría la Taifa de Granada, un reino independiente musulmán que surgió en al-Ándalus a raíz de la desintegración del Califato de Córdoba. (es)
- Les Zirides (en berbère : ⵉⵣⵉⵔⵉⵢⵏ Izirien ; en arabe الزيريون az-Zīrīyūn ou بنو زيري banū Zīrī) sont une dynastie berbère sanhajienne qui régna en Afrique du Nord, originaire du Maghreb central (Algérie), ils contrôlent épisodiquement une grande partie du Maghreb entre 972 et 1014 et vont régner sur l'Ifriqiya jusqu'en 1148. Poussant leurs campagnes jusqu'à Fès et au nord du Maghreb al-Aqsa en 980, ils se heurtent à la résistance des Zénètes qui font allégeance au califat de Cordoue. (fr)
- Banu Ziri atau Dinasti Ziriyyah (bahasa Berber: ⵜⴰⴳⵍⴷⴰ ⵏ ⴰⵢⵜ ⵣⵉⵔⵉ Tagelda n Ayt Ziri, bahasa Arab: زيريون, translit. Zīryūn) adalah sebuah dinasti Berber dari Aljazair modern yang memerintah Maghrib dari 972 hingga 1014 dan Ifriqiya (timur Maghrib) dari 972 hingga 1148. (in)
- The Zirid dynasty (Arabic: الزيريون, romanized: az-zīriyyūn), Banu Ziri (Arabic: بنو زيري, romanized: banū zīrī), or the Zirid state (Arabic: الدولة الزيرية, romanized: ad-dawla az-zīriyya) was a Sanhaja Berber dynasty from modern-day Algeria which ruled the central Maghreb from 972 to 1014 and Ifriqiya (eastern Maghreb) from 972 to 1148. (en)
- Gli Ziridi (in arabo: بنو زيري) furono una dinastia berbera, della grande raggruppamento tribale dei Sanhaja, originaria della Cabilia, che governarono l'Ifriqiya, inizialmente per conto dei Fatimidi, prima di rendersi da loro indipendenti nel 1049. In seguito gli Ziridi furono battuti e i Normanni presero il controllo di tutti i porti che guardavano la Sicilia, da Tripoli sino a Tunisi, almeno fino alla morte di Ruggero nel 1154. (it)
- ズィール朝またはズィーリー朝、ジール朝、ジーリー朝(アラビア語 : الزيريون al-Zīrīyūn)は、イフリーキヤ(現在のチュニジア)を支配したベルベル人のイスラム王朝(973年 - 1148年)。その最大版図は、トリポリタニア(リビア西部)から現在のアルジェリア北部にまで及び、シチリア島も影響下にあった。 ズィール朝の始祖ブルッギーン・イブン=ズィーリーはファーティマ朝に仕えるベルベル人の軍人で、972年にカリフのムイッズが新たに征服されたエジプトのカイロに移り、王朝を東遷するにあたり、イフリーキヤ以西のマグリブの統治を委ねられたことによってイフリーキヤに政権を樹立した。ズィール家はカイラワーンに首都をおき、ファーティマ朝カリフの宗主権のもとでマグリブに安定した支配体制を築くことに成功し、978年にはファーティマ朝よりトリポリタニアの統治まで任されてリビアまで支配下においた。また979年から984年にかけては西マグリブに遠征しファスとシジルマーサを占領した。 ズィール朝は木材や鉄などの材料に恵まれたことから艦隊の建造に着手する。しかし艦隊は一度、シチリア島への航海中に嵐で破壊されてしまう。だが、バーディースの子で当時の君主アルムイッズはまた艦隊を再建し1026年から1035年にかけてビザンツ帝国のアドリア海岸、エーゲ海岸を攻撃した。 (ja)
- Os Ziridas (em árabe: الزيريون; romaniz.: al-Zīrīyūn, ou بنو زيري, banū Zīrī) foram uma dinastia berbere, originária na Cabília (uma região montanhosa a norte da Argélia) do ramo talcata dos sanhajas, que governou Ifríquia (aproximadamente a moderna Tunísia) durante cerca de dois séculos a partir do século X, inicialmente como vassalos dos Fatímidas, e a partir de 1048, e até 1163, como emires independentes, até que enfraqueceram com Banu Hilal e finalmente foram destruídos pelos Almóadas. A sua capital era Cairuão. (pt)
- Ziriderna, Ziriddynastin, var en berbisk dynasti som härstammade från i och som regerade Ifriqiya (dagens Tunisien) under nästan två sekel. Deras huvudstad var Kairouan (al-Qayrawān). Ziriderna regerade under fatimiderna innan Sharaf ad-Dawla al- förklarade sitt rike självständigt. Han flyttade huvudstaden till Mahdia sedan Kairouan gått förlorat till Banu Hilal. Den slutgiltiga brytningen med fatimiderna kom under Abu Tahir som genom en reform av predikan (khutba) 1078 närmade sig den abbasidiske kalifen. En gren av dynastin härskade i Emiratet av Granada fram till 1492. (sv)
|