Enez olarak anılan bu kadim belde, Eskiçağda Ainos-Aynos, Türklerin
hakimiyetine geçtikten sonra ... more Enez olarak anılan bu kadim belde, Eskiçağda Ainos-Aynos, Türklerin hakimiyetine geçtikten sonra İnöz, İnös ve Enes olarak adlandırılmıştır. Ege denizinin kuzey sahilinde ve Meriç Nehri’nin denize döküldüğü sahada bulunan Enez, Türkiye-Yunanistan sınırının yanı başında yer almaktadır. Homeros’un İlyada destanında bahsettiği Enez, bazı Antik dönem yazarlarına göre ilk önce Aiolialılar ve daha sonra ise Mytilene (Midilli) ve Kymeliler tarafından bir koloni olarak kurulmuştur. Pers Kralı Darius’un İskit seferinden sonra Pers İmparatorluğu’nun hakimiyeti altına giren Enez, Salamis savaşından sonra Attik-Delos Deniz Birliği’ne dahil olmuştur. Kral Barışı ile bağımsızlığa kavuşmuşsa da sonrasında Makedonya hakimiyetine girmiştir. Makedonya hakimiyeti sırasında ve Helenistik çağda Enez gerek ticarî ve gerekse kültür sahasında oldukça yüksek bir seviyede bulunmuştur. Helenistik çağda Mısır hakimiyetinde kalan Enez, M.Ö. 190 yılında Romalılar sayesinde tekrar bağımsızlığına kavuşmuş, Genç Antik çağda ise küçük Rodop bölgesinin başşehri olmuştur. Bizanslılar zamanında Semadirek ve İmroz adalarını da içine alan bir prensliğin müstahkem merkezi konumunda olan Enez, Bizanslıların son devrinde Cenovalı Gattelusio ve Doria ailelerinin yönetiminde kalmıştır. Fatih Sultan Mehmet zamanında, 1456 yılında; Has Yunus Bey tarafından denizden ve karadan kuşatılmak suretiyle Osmanlılar tarafından fethedilmiş, günümüze kadar da Türk toprağı olarak varlığını devam ettirmiştir. Eskiçağ’dan 19. yüzyıla kadar bütün Doğu Trakya'nın en önemli limanının bulunduğu Enez, tarihî ve doğal güzellikleriyle ülkemizin önemli bir turizm beldesidir. Bu kitabı oluşturmanın temel amacı; asırlarca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan Enez ve çevresiyle ilgili her türlü sosyal, kültürel, ekonomik, coğrafi ve çevresel konuların kayıt altına alınması ve sonraki kuşaklara aktarılmasını sağlamaktır. Ayrıca, Enez hakkında yapılacak her türlü araştırma çalışmalarında başvurulacak temel bir bilimsel kaynak eser oluşturmaktır. “Enez Kitabı”nı dikkatlerinize sunarken, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sayın Erhan TABAKOĞLU, Enez Kaymakamı Sayın Muhammed Emin TUTAL, Enez Belediye Başkanı Sayın Özkan GÜNENÇ, İpsala Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Sayın Hayati ARDA, Kartopu Enez Gönüllüleri Derneği ve elinizdeki kitabın ortaya çıkmasına katkı sağlayan tüm bilim insanlarına ve emeği geçen herkese teşekkürlerimizi bir borç biliyoruz.
Elinizde tuttuğunuz bu kitabın varlık sebebi, ülkemizdeki milliyetçilik araştırmalarına katkı sağ... more Elinizde tuttuğunuz bu kitabın varlık sebebi, ülkemizdeki milliyetçilik araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülen bazı eski yazı metinleri, yeni yazıya aktararak eski yazı okuyamayan araştırmacılarla buluşturmak, böylece dikkatleri ana kaynakların kullanıma çekerek bu yönde bir eğilim başlatmak, nihayet Türk milliyetçiliği araştırmalarının sıkıştığı alanı bir nebze olsun açmak arayışıdır. Ayrıca, hâl-i hâzırda bir fikir orucu tuttuğu sıklıkla ifâde edilen milliyetçi düşüncenin de bu yazıları hâtırlamasını temin etmek, unutulmuş metinleri tekrar dolaşıma sokmak, bu yolla da kaynakların yeniden okunup yorumlanmasıyla milliyetçi düşüncenin bir canlanma yaşayacağı umudunu taşımak çalışmanın ikinci motivasyon kaynağıdır.
Kitap üç bölüm hâlinde tanzîm edilmiştir. İlk bölümde, millet ve milliyetçilik olgularını kavramsal düzeyde ve genel bir çerçeve içerisinde konu edinen makaleler yer almaktadır. İkinci bölüm, bu olguları Türklerin özelinde ele alan yazılara hasredilmiştir. Son bölümde ise II. Meşrutiyet yıllarında, Türk milliyetçiliği etrafında cereyân eden üç önemli tartışmaya ait metinler bulunmaktadır. Çalışma için seçilen metinler sadece Türkçü çevrelerden devşirilmemiş, tarama işleminde yelpazenin geniş tutulmasına gayret gösterilmiş ve neticede Ziya Gökalp’ten Celâl Nuri’ye, Yusuf Akçura’dan Ali Kemâl’e, Turancılardan Anadoluculara, Osmanlıcılardan İslâmcılara kadar muhtelif kişi ve çevrelerin konuya dâir düşüncelerinin yer aldığı bir derleme meydana gelmiştir. Kitapta yer alan yazıların en yakın tarihlisi 1928 yılında kaleme alınmış olsa da pek çoğunun sanki hemen bugün, burada yazılmış hissi uyandıracak derecede güncel unsurlar ihtivâ ettiği hayretle görülecektir. Dolayısıyla bu metinlerin genel olarak düşünce dünyamız ve milliyetçilik araştırmaları, özel olarak da Türk milliyetçiliği düşüncesi açısından faydalı olacağı kanâatini taşımaktayız.
MİLLİ EGEMENLİK VE DEMOKRASİ-TBMM Yayınları Yayın No: 2022/1, 2022
Osmanlılar için yeni devr-i hürriyetin yâhûd başka bir ifade ile feyz-i hürriyetin başlangıcı ola... more Osmanlılar için yeni devr-i hürriyetin yâhûd başka bir ifade ile feyz-i hürriyetin başlangıcı olarak adlandırılan İkinci Meşrûtiyet’in ilânı ile Osmanlı Devleti çoğulcu bir döneme dâhil oldu. Bu dönemin en büyük özelliği, başta siyâsî olmak üzere toplumsal yaşamın her alanında yeni fikirlerin, yeni anlayışın ve bunlara yönelik hareketlerin yâhûd teşebbüslerin varlığını göstermeye başlamasıdır. Meşrûtiyet döneminin hürriyet ortamında yapılmaya çalışılanlar, devlet ve millet üzerinde etkili olsun ya da olmasın, şu bilinmektedir ki Meşrûtiyet dönemi Cumhuriyet’e giden yolda rehberlik yapmıştır. Millî devlete geçiş dönemi olduğu gibi aynı zamanda tebaadan vatandaşa geçiş sürecinin yâhûd tebaadan vatandaşa yükselişin ortaya çıktığı bu dönemde yöneticiler bir yandan devleti kurtarmak isterken, aynı zamanda da toplumu dönüştürmeyi hedeflemişlerdir. Buna istinaden bu dönemin yöneticilerinin üzerinde duracağı kurumların başında okullar gelmiştir.
Kuruluş amacını Türklerin fikrî, rûhî, bedenî, iktisâdî olarak yükselmesine çalışmak olarak beyan... more Kuruluş amacını Türklerin fikrî, rûhî, bedenî, iktisâdî olarak yükselmesine çalışmak olarak beyan eden Edirne Türk Ocağı Cemiyeti’nin kuruluş tarihi 24 Kasım 1922’dir. Bir dönemin Osmanlı payitahtı olan Edirne’de şehrin ekâbirlerinin, Milli Mücadele gazilerinin bir araya geldiği ocak, şehirde sosyokültürel alanda faaliyetler yapmış, günümüzdeki tabiriyle müessir bir sivil toplum kuruluşuydu. Maalesef, 1930’lu yıllarda Türkiye’de ortaya çıkan bazı siyasî gelişmeler Türk Ocakları üzerine olumsuz bir tavır alınmasını sağlamış ve sonuç olarak Türk Ocakları 10 Nisan 1931’de tüm şubeleri ile birlikte kapatılmıştır. Kapatılan Edirne Türk Ocağının alacaklarının, borçlarının ve malvarlıklarının tespiti, devir işlemleri ve ocağa ait gayrimenkullerin satışı için çalışmalar 14 Nisan 1931’de başlamış, 23 Mart 1939’da tasfiye komisyonuna yapılan bildirim ile sona ermiştir. Yaklaşık olarak sekiz yıl süren Edirne Türk Ocağının malvarlığının tasfiyesinden geriye; satılmasına izin verilmeyerek parti binası olarak kullanılabileceği rapor edilen, Mustafa Kemal Atatürk’ün de Türk Ocağı olduğu vakit ziyaret ettiği, hâlen devlete ait bir kurumun bulunduğu, Türk Ocağı Caddesindeki bina kalmıştır.
Enez olarak anılan bu kadim belde, Eskiçağda Ainos-Aynos, Türklerin
hakimiyetine geçtikten sonra ... more Enez olarak anılan bu kadim belde, Eskiçağda Ainos-Aynos, Türklerin hakimiyetine geçtikten sonra İnöz, İnös ve Enes olarak adlandırılmıştır. Ege denizinin kuzey sahilinde ve Meriç Nehri’nin denize döküldüğü sahada bulunan Enez, Türkiye-Yunanistan sınırının yanı başında yer almaktadır. Homeros’un İlyada destanında bahsettiği Enez, bazı Antik dönem yazarlarına göre ilk önce Aiolialılar ve daha sonra ise Mytilene (Midilli) ve Kymeliler tarafından bir koloni olarak kurulmuştur. Pers Kralı Darius’un İskit seferinden sonra Pers İmparatorluğu’nun hakimiyeti altına giren Enez, Salamis savaşından sonra Attik-Delos Deniz Birliği’ne dahil olmuştur. Kral Barışı ile bağımsızlığa kavuşmuşsa da sonrasında Makedonya hakimiyetine girmiştir. Makedonya hakimiyeti sırasında ve Helenistik çağda Enez gerek ticarî ve gerekse kültür sahasında oldukça yüksek bir seviyede bulunmuştur. Helenistik çağda Mısır hakimiyetinde kalan Enez, M.Ö. 190 yılında Romalılar sayesinde tekrar bağımsızlığına kavuşmuş, Genç Antik çağda ise küçük Rodop bölgesinin başşehri olmuştur. Bizanslılar zamanında Semadirek ve İmroz adalarını da içine alan bir prensliğin müstahkem merkezi konumunda olan Enez, Bizanslıların son devrinde Cenovalı Gattelusio ve Doria ailelerinin yönetiminde kalmıştır. Fatih Sultan Mehmet zamanında, 1456 yılında; Has Yunus Bey tarafından denizden ve karadan kuşatılmak suretiyle Osmanlılar tarafından fethedilmiş, günümüze kadar da Türk toprağı olarak varlığını devam ettirmiştir. Eskiçağ’dan 19. yüzyıla kadar bütün Doğu Trakya'nın en önemli limanının bulunduğu Enez, tarihî ve doğal güzellikleriyle ülkemizin önemli bir turizm beldesidir. Bu kitabı oluşturmanın temel amacı; asırlarca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan Enez ve çevresiyle ilgili her türlü sosyal, kültürel, ekonomik, coğrafi ve çevresel konuların kayıt altına alınması ve sonraki kuşaklara aktarılmasını sağlamaktır. Ayrıca, Enez hakkında yapılacak her türlü araştırma çalışmalarında başvurulacak temel bir bilimsel kaynak eser oluşturmaktır. “Enez Kitabı”nı dikkatlerinize sunarken, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sayın Erhan TABAKOĞLU, Enez Kaymakamı Sayın Muhammed Emin TUTAL, Enez Belediye Başkanı Sayın Özkan GÜNENÇ, İpsala Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Sayın Hayati ARDA, Kartopu Enez Gönüllüleri Derneği ve elinizdeki kitabın ortaya çıkmasına katkı sağlayan tüm bilim insanlarına ve emeği geçen herkese teşekkürlerimizi bir borç biliyoruz.
Elinizde tuttuğunuz bu kitabın varlık sebebi, ülkemizdeki milliyetçilik araştırmalarına katkı sağ... more Elinizde tuttuğunuz bu kitabın varlık sebebi, ülkemizdeki milliyetçilik araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülen bazı eski yazı metinleri, yeni yazıya aktararak eski yazı okuyamayan araştırmacılarla buluşturmak, böylece dikkatleri ana kaynakların kullanıma çekerek bu yönde bir eğilim başlatmak, nihayet Türk milliyetçiliği araştırmalarının sıkıştığı alanı bir nebze olsun açmak arayışıdır. Ayrıca, hâl-i hâzırda bir fikir orucu tuttuğu sıklıkla ifâde edilen milliyetçi düşüncenin de bu yazıları hâtırlamasını temin etmek, unutulmuş metinleri tekrar dolaşıma sokmak, bu yolla da kaynakların yeniden okunup yorumlanmasıyla milliyetçi düşüncenin bir canlanma yaşayacağı umudunu taşımak çalışmanın ikinci motivasyon kaynağıdır.
Kitap üç bölüm hâlinde tanzîm edilmiştir. İlk bölümde, millet ve milliyetçilik olgularını kavramsal düzeyde ve genel bir çerçeve içerisinde konu edinen makaleler yer almaktadır. İkinci bölüm, bu olguları Türklerin özelinde ele alan yazılara hasredilmiştir. Son bölümde ise II. Meşrutiyet yıllarında, Türk milliyetçiliği etrafında cereyân eden üç önemli tartışmaya ait metinler bulunmaktadır. Çalışma için seçilen metinler sadece Türkçü çevrelerden devşirilmemiş, tarama işleminde yelpazenin geniş tutulmasına gayret gösterilmiş ve neticede Ziya Gökalp’ten Celâl Nuri’ye, Yusuf Akçura’dan Ali Kemâl’e, Turancılardan Anadoluculara, Osmanlıcılardan İslâmcılara kadar muhtelif kişi ve çevrelerin konuya dâir düşüncelerinin yer aldığı bir derleme meydana gelmiştir. Kitapta yer alan yazıların en yakın tarihlisi 1928 yılında kaleme alınmış olsa da pek çoğunun sanki hemen bugün, burada yazılmış hissi uyandıracak derecede güncel unsurlar ihtivâ ettiği hayretle görülecektir. Dolayısıyla bu metinlerin genel olarak düşünce dünyamız ve milliyetçilik araştırmaları, özel olarak da Türk milliyetçiliği düşüncesi açısından faydalı olacağı kanâatini taşımaktayız.
MİLLİ EGEMENLİK VE DEMOKRASİ-TBMM Yayınları Yayın No: 2022/1, 2022
Osmanlılar için yeni devr-i hürriyetin yâhûd başka bir ifade ile feyz-i hürriyetin başlangıcı ola... more Osmanlılar için yeni devr-i hürriyetin yâhûd başka bir ifade ile feyz-i hürriyetin başlangıcı olarak adlandırılan İkinci Meşrûtiyet’in ilânı ile Osmanlı Devleti çoğulcu bir döneme dâhil oldu. Bu dönemin en büyük özelliği, başta siyâsî olmak üzere toplumsal yaşamın her alanında yeni fikirlerin, yeni anlayışın ve bunlara yönelik hareketlerin yâhûd teşebbüslerin varlığını göstermeye başlamasıdır. Meşrûtiyet döneminin hürriyet ortamında yapılmaya çalışılanlar, devlet ve millet üzerinde etkili olsun ya da olmasın, şu bilinmektedir ki Meşrûtiyet dönemi Cumhuriyet’e giden yolda rehberlik yapmıştır. Millî devlete geçiş dönemi olduğu gibi aynı zamanda tebaadan vatandaşa geçiş sürecinin yâhûd tebaadan vatandaşa yükselişin ortaya çıktığı bu dönemde yöneticiler bir yandan devleti kurtarmak isterken, aynı zamanda da toplumu dönüştürmeyi hedeflemişlerdir. Buna istinaden bu dönemin yöneticilerinin üzerinde duracağı kurumların başında okullar gelmiştir.
Kuruluş amacını Türklerin fikrî, rûhî, bedenî, iktisâdî olarak yükselmesine çalışmak olarak beyan... more Kuruluş amacını Türklerin fikrî, rûhî, bedenî, iktisâdî olarak yükselmesine çalışmak olarak beyan eden Edirne Türk Ocağı Cemiyeti’nin kuruluş tarihi 24 Kasım 1922’dir. Bir dönemin Osmanlı payitahtı olan Edirne’de şehrin ekâbirlerinin, Milli Mücadele gazilerinin bir araya geldiği ocak, şehirde sosyokültürel alanda faaliyetler yapmış, günümüzdeki tabiriyle müessir bir sivil toplum kuruluşuydu. Maalesef, 1930’lu yıllarda Türkiye’de ortaya çıkan bazı siyasî gelişmeler Türk Ocakları üzerine olumsuz bir tavır alınmasını sağlamış ve sonuç olarak Türk Ocakları 10 Nisan 1931’de tüm şubeleri ile birlikte kapatılmıştır. Kapatılan Edirne Türk Ocağının alacaklarının, borçlarının ve malvarlıklarının tespiti, devir işlemleri ve ocağa ait gayrimenkullerin satışı için çalışmalar 14 Nisan 1931’de başlamış, 23 Mart 1939’da tasfiye komisyonuna yapılan bildirim ile sona ermiştir. Yaklaşık olarak sekiz yıl süren Edirne Türk Ocağının malvarlığının tasfiyesinden geriye; satılmasına izin verilmeyerek parti binası olarak kullanılabileceği rapor edilen, Mustafa Kemal Atatürk’ün de Türk Ocağı olduğu vakit ziyaret ettiği, hâlen devlete ait bir kurumun bulunduğu, Türk Ocağı Caddesindeki bina kalmıştır.
Yusuf Akçura’nın Üç Tarz-ı Siyaset’i ve Ziya Gökalp’in Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muâsırlaşmak eser... more Yusuf Akçura’nın Üç Tarz-ı Siyaset’i ve Ziya Gökalp’in Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muâsırlaşmak eserleri modern Türk düşüncesinin en önemli eserlerindendir. Eserlerde sorgulanan kimlik meselesi güncelliğini koruyan bir çalışma alanıdır. İki farklı bakış açısına sahip olmasına rağmen bu önemli eserler birtakım ortak fikir ve düşünceleri de barındırmaktadır. Bu araştırmada; modern Türk düşüncesinin iki önemli düşünürünün eserleri içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırmanın amacı, Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura’nın eserlerindeki benzer veya farklı kelime/kelime gruplarını belirlemek ve eserleri bu kelime/kelime grupları üzerinden karşılaştırmaktır. İki düşünürün kimlik unsurunu tanımlarken ortak veya ayrışma noktaları kelime frekansları kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın literatüre katkısı, içerik analizinin iki farklı analiz programı kullanılarak uygulanması ve bu programların farklı analiz yöntemlerini kullanarak benzer sonuçlara ulaştığını ifade etmesidir. Maxqda programı nitel yöntemler, RapidMiner Studio programı ise nicel yöntemler kullanan yazılımlardır. Her iki program da oldukça çeşitli analiz kabiliyetlerine sahip olmasına rağmen bu araştırma da sadece içerik analizinde kelime frekansları belirlemek amacıyla kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, iki farklı program kullanılarak elde edilen kelime frekans tablolarında sunulmuş ve Yusuf Akçura ile Ziya Gökalp’in eserlerinde değindikleri kelimeler baz alınarak eserler karşılaştırılmıştır. Ardından programların kelime frekanslarını belirleme yöntemleri arasındaki farklılıklar açıklanarak, farklı alternatiflerin araştırmalara katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Disiplinlerarası bir araştırma niteliğinde olan bu çalışmada, tarih ve bilgi teknolojilerinden faydalanılmıştır.
Bugünün muaddel [değişik] meselelerinden biri de, şüphe yok, vatan ve ırk düşünceleridir. Bâhusûs... more Bugünün muaddel [değişik] meselelerinden biri de, şüphe yok, vatan ve ırk düşünceleridir. Bâhusûs [özellikle] son asırda "Taine", "Gustav", "Edmon" gibi içtimâiyyenin [toplum bilimi] tetkîkleriyle ırk nazariyyesi [kuram] ziyâde ehemmiyyet kazanmıştır. Irk, tesîr-i ırkî, ırkın tekâmülü [gelişim], ırkların imtizâcı [uyuşmak], yeni ırklar teşekkülü ilm-i içtimâînin en derin meselelerini teşkîl eder. "Gobineau", millet ile ırkı karıştırmamak fikrindedir. Îtikātınca millet ile ırkın karışması vatan fikrini sarsar ve delil olaraktır ki; "Fransa ihtimâl dünyada mevcût bütün milletler içinde en muhkem [kuvvetli] bir vahdet-i milliyyeyi [millî birlik] irâe [gösterme] eder;
Târih, beşerî mâʻrifetler arasında mevkiʻini henüz vuzûh ile almamıştır. Bir zamanlar ilimlerin t... more Târih, beşerî mâʻrifetler arasında mevkiʻini henüz vuzûh ile almamıştır. Bir zamanlar ilimlerin teşrîfatı, haysiyeti, birbirine nazaran kıdem ve ehliyeti vardı. Târih bu mertebeler arasında kendisine pek kıymetli bir mevkiʻ ayırmıştı. Kâʼinatın bütün sırlarının miftâhı onun elinde idi. Beşerin bütün felâket ve saʻâdetlerinin sebebini bilir, azîmet ve ikbâllerini, husûf ve inhizâmlarını îzâh eder, karanlıklarıyla bize esrarlı kuytu gecelerin hayâlini veren mâzîyi bir şûʻlesiyle aydınlatır, bize hayâlî şahrahlar gösterir. Ahlâk, vicdân, fazîlet biʼl-hassa vatanperverlik onun şûʻlesiyle rûhlarımızda uyanır. Milletlerin rûhunu bilir ve en sonra o bir cihan mahkemesidir, zâlimleri muhâkeme ve târih huzûrunda onları mahkûm eder. Mazlûmlara, biʼl-hassa zavallı maktûllere fazla acır. Bu sûretle mâzî anlaşıldıktan sonra istikbâl gayet kolaydır. Ve mâzîden istikbâle bir istikrâ bize, biʼl-hassa memleketi idâre edenlere, en kuvvetli bir tefekkür iksiri olur. Ve bâʻzan daha cürʼetle târih bugünkü veya gelecek nesillere yol göstermekle iktifâ etmeyip mâzîdeki kahramanlara da nasîhat verir. Âlimler târihinin mersiyeleri silsilesinde kendisine o kadar haysiyet, kıdem, ehliyet ve şerefçe kuvvetli, mevkiʻ ayırmıştı ki, herkesten suʼal soran, her vakʻayı, her kahramanı müdâfaʻa ve muhâkeme eden bu ilim kendisinden hesâb sorulmağa hiçbir vakit tahammül edemezdi. Sevimli bir nâşir için bu kıymetli ilmi kendisine siper yapmak ne kadar istifâdeli bir iş olurdu. İddiʻalarını ne bir usûle, ne bir vesîkaya, ne vesîkadan vakʻaya intikal için ittibâʻı lâzım
Öz
Genel olarak Osmanlı dış ticaret politikası ülke içinde mal bolluğunu arttırarak özellikle de... more Öz Genel olarak Osmanlı dış ticaret politikası ülke içinde mal bolluğunu arttırarak özellikle de fiyat kârlılığını amaçlayan ithalatı teşvik edici, ihracatı kısıtlayıcı bir uygulamaya dayanmaktaydı. Bunu desteklemek amacıyla ihracat yüksek oranlarda vergilendirilirken bazı mallara da ihracat yasağı konmaktaydı. 19. ve 20. yüzyıl başlarında Osmanlı ekonomisi birçok olumsuzluk ile karşı karşıya kalmasına rağmen ticareti canlı tutmak için büyük bir gayret gösterilmiştir. 29 Ekim 1914'te dâhil olduğu I. Dünya Savaşı sırasında da Osmanlı Devleti'nin, diğer ülkeler ile dış ticaret faaliyetleri devam etmiştir. Özellikle bu dönemde ithalat yapılan ülkelerin başında Almanya, Avusturya-Macaristan, Romanya gelirken, ürünlerin en çok ihraç edildiği ülkeler ise Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan'dır. Bu çalışmada savaş dönemi içerisinde birincisi 1916 yılının son altı ayına ve ikinci 1917 yılının ilk altı ayına ait olmak üzere sadece iki defa Rüsûmat Müdüriyyeti Umûmiyyesi tarafından yayınlanmış olan İstatistik Mecmualarına göre Osmanlı Devleti'nin ticaret yaptığı ülkeler, ithal ve ihraç ettiği ürünler, bu ürünlerin parasal kıymetleri ile dış ticaret işlemlerinin gerçekleştiği gümrükler ve limanlar hakkında bilgiler sunulacaktır. Abstract Generally, foreign trade policy of the Ottoman Empire was based on practices such as limiting the exportation and promoting the importation especially aiming on profitability by increasing the abundance of the products within the country. In order to support this, exportation was highly excised and some of the products were banned from exportation. Although Ottoman economy faced many struggles in the beginnings of the 19th and 20th century, a great effort was put forward to keep the trade alive. Foreign trade transactions of Ottoman Empire with other countries kept going during the First World War which it got involved on 29 October 1914. Especially in this term, importation was carried out with countries such as Germany, Austria-Hungary and Romania and exportation with Germany, Austria-Hungary and Bulgaria. In this study, general knowledge will be put forward about the countries with whom Ottoman Empire did business, the exported and imported countries, monetary values of these products and the customs and the ports that foreign trade transactions took place on according to the Statistical Journals published by the Customs Administraion Directorate twice of which the first part belonging to the last six months of the year 1916 and the second part belonging to the first six months of the year 1917 during the war, Ticaretin, toplumsal bir iş bölümü içerisinde süreklilik arz ettiği düşünülürse aynı iş bölümünün bir türü de dünyanın farklı bölgeleri arasında gerçekleşmektedir. Dili, dini, yasaları, kuralları, yaşam tarzları, iklimleri, toprak yapıları ve insan karakterleri farklı olan bağımsız ülkeler çeşitli mal ve hizmetler üretirken, farklı mal ve hizmetlere ihtiyacı olduğu da bir gerçektir. Günümüzde en dar anlamıyla ithalat ve ihracat faaliyetleri olarak belirtebileceğimiz dış ticaret, üretilen malların, sağlanan hizmetlerin, sermayenin ve fikri mülkiyet haklarının başka ülkelere satılarak veya başka ülkelerden alınarak tüketicilere sunulması faaliyetlerinin tümünü kapsar. Kuruluşundan İstanbul'un fethine kadar Osmanlılar, önce Fırat'tan Tuna'ya, Kırım'dan Ege Adaları'na kadar Anadolu ve Balkanlar'ı fethederek buraları egemenlikleri altına aldılar. İstanbul'un fethinden sonra burayı başkent yaparak, boğazlar etrafında Anadolu ve Balkanlar'ı kapsayan büyük bir devlet meydana getirdiler (İnalcık,
Alparslan Turkes, who accepted the ideal of extolling the existence of the Turkish nation and con... more Alparslan Turkes, who accepted the ideal of extolling the existence of the Turkish nation and continuing forever as a principle, besides his Turkish political life, he also left his mark in Turkish culture and society life, directed the recent era of Turkish history, too. In his own words, his curiosity about Turkish history started with bittersweet stories of the Balkan War, the First World War and the Turkish National War of Independence in his childhood, While in Harbiye, he was also interested in mighty-glorious presence of the Turkish nation in the past. According to him, every nation and state has a history. History means the registers of nations and states. It is necessary to know and examine the registers of nations and states well when evaluating the events. Due to this thought of him, a person who knows the World and Turkish history well, transferred, advised, bequeathed the love of history and consciousness for his nation which emerged as a result of this, to the Turkish nationalists that followed them. According to Alparslan Turkes, Turkish nationalists should be in the perception and pride of having a very old, great and honorable history, must pride themselves on their history and take speed and strength from their history to progress and develop. While giving them the most distinguished place in their hearts by knowing the grandparents who came all around in every field, they must adhere to customs, traditions and morals that have been filtered through the history. The aim of this study is to reveal the description of history from Alparslan Turkes who expresses the history of the Turkish nation as history where many glorious events took place and the history of the great civilizations and who believes that Turkish people, no matter what their ages are, they need to be conscious of their history.
Uploads
hakimiyetine geçtikten sonra İnöz, İnös ve Enes olarak adlandırılmıştır. Ege
denizinin kuzey sahilinde ve Meriç Nehri’nin denize döküldüğü sahada
bulunan Enez, Türkiye-Yunanistan sınırının yanı başında yer almaktadır.
Homeros’un İlyada destanında bahsettiği Enez, bazı Antik dönem yazarlarına
göre ilk önce Aiolialılar ve daha sonra ise Mytilene (Midilli) ve Kymeliler
tarafından bir koloni olarak kurulmuştur. Pers Kralı Darius’un İskit seferinden
sonra Pers İmparatorluğu’nun hakimiyeti altına giren Enez, Salamis
savaşından sonra Attik-Delos Deniz Birliği’ne dahil olmuştur. Kral Barışı ile
bağımsızlığa kavuşmuşsa da sonrasında Makedonya hakimiyetine girmiştir.
Makedonya hakimiyeti sırasında ve Helenistik çağda Enez gerek ticarî ve
gerekse kültür sahasında oldukça yüksek bir seviyede bulunmuştur. Helenistik
çağda Mısır hakimiyetinde kalan Enez, M.Ö. 190 yılında Romalılar sayesinde
tekrar bağımsızlığına kavuşmuş, Genç Antik çağda ise küçük Rodop bölgesinin
başşehri olmuştur. Bizanslılar zamanında Semadirek ve İmroz adalarını da içine
alan bir prensliğin müstahkem merkezi konumunda olan Enez, Bizanslıların
son devrinde Cenovalı Gattelusio ve Doria ailelerinin yönetiminde kalmıştır.
Fatih Sultan Mehmet zamanında, 1456 yılında; Has Yunus Bey tarafından
denizden ve karadan kuşatılmak suretiyle Osmanlılar tarafından fethedilmiş,
günümüze kadar da Türk toprağı olarak varlığını devam ettirmiştir.
Eskiçağ’dan 19. yüzyıla kadar bütün Doğu Trakya'nın en önemli limanının
bulunduğu Enez, tarihî ve doğal güzellikleriyle ülkemizin önemli bir turizm
beldesidir. Bu kitabı oluşturmanın temel amacı; asırlarca farklı medeniyetlere ev
sahipliği yapan Enez ve çevresiyle ilgili her türlü sosyal, kültürel, ekonomik,
coğrafi ve çevresel konuların kayıt altına alınması ve sonraki kuşaklara
aktarılmasını sağlamaktır. Ayrıca, Enez hakkında yapılacak her türlü araştırma
çalışmalarında başvurulacak temel bir bilimsel kaynak eser oluşturmaktır.
“Enez Kitabı”nı dikkatlerinize sunarken, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.
Sayın Erhan TABAKOĞLU, Enez Kaymakamı Sayın Muhammed Emin
TUTAL, Enez Belediye Başkanı Sayın Özkan GÜNENÇ, İpsala Meslek
Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Sayın Hayati ARDA, Kartopu Enez
Gönüllüleri Derneği ve elinizdeki kitabın ortaya çıkmasına katkı sağlayan tüm
bilim insanlarına ve emeği geçen herkese teşekkürlerimizi bir borç biliyoruz.
Kitap üç bölüm hâlinde tanzîm edilmiştir. İlk bölümde, millet ve milliyetçilik olgularını kavramsal düzeyde ve genel bir çerçeve içerisinde konu edinen makaleler yer almaktadır. İkinci bölüm, bu olguları Türklerin özelinde ele alan yazılara hasredilmiştir. Son bölümde ise II. Meşrutiyet yıllarında, Türk milliyetçiliği etrafında cereyân eden üç önemli tartışmaya ait metinler bulunmaktadır. Çalışma için seçilen metinler sadece Türkçü çevrelerden devşirilmemiş, tarama işleminde yelpazenin geniş tutulmasına gayret gösterilmiş ve neticede Ziya Gökalp’ten Celâl Nuri’ye, Yusuf Akçura’dan Ali Kemâl’e, Turancılardan Anadoluculara, Osmanlıcılardan İslâmcılara kadar muhtelif kişi ve çevrelerin konuya dâir düşüncelerinin yer aldığı bir derleme meydana gelmiştir. Kitapta yer alan yazıların en yakın tarihlisi 1928 yılında kaleme alınmış olsa da pek çoğunun sanki hemen bugün, burada yazılmış hissi uyandıracak derecede güncel unsurlar ihtivâ ettiği hayretle görülecektir. Dolayısıyla bu metinlerin genel olarak düşünce dünyamız ve milliyetçilik araştırmaları, özel olarak da Türk milliyetçiliği düşüncesi açısından faydalı olacağı kanâatini taşımaktayız.
yıllarda Türkiye’de ortaya çıkan bazı siyasî gelişmeler Türk Ocakları üzerine olumsuz bir tavır alınmasını sağlamış ve sonuç olarak Türk Ocakları 10 Nisan 1931’de tüm şubeleri ile birlikte kapatılmıştır. Kapatılan Edirne Türk Ocağının alacaklarının, borçlarının ve malvarlıklarının tespiti, devir işlemleri ve ocağa ait gayrimenkullerin satışı için çalışmalar 14 Nisan 1931’de başlamış, 23 Mart 1939’da tasfiye komisyonuna
yapılan bildirim ile sona ermiştir. Yaklaşık olarak sekiz yıl süren Edirne Türk Ocağının malvarlığının tasfiyesinden geriye; satılmasına izin verilmeyerek parti binası olarak kullanılabileceği rapor edilen, Mustafa Kemal Atatürk’ün de Türk Ocağı olduğu vakit ziyaret ettiği, hâlen devlete ait bir kurumun bulunduğu, Türk Ocağı Caddesindeki bina kalmıştır.
hakimiyetine geçtikten sonra İnöz, İnös ve Enes olarak adlandırılmıştır. Ege
denizinin kuzey sahilinde ve Meriç Nehri’nin denize döküldüğü sahada
bulunan Enez, Türkiye-Yunanistan sınırının yanı başında yer almaktadır.
Homeros’un İlyada destanında bahsettiği Enez, bazı Antik dönem yazarlarına
göre ilk önce Aiolialılar ve daha sonra ise Mytilene (Midilli) ve Kymeliler
tarafından bir koloni olarak kurulmuştur. Pers Kralı Darius’un İskit seferinden
sonra Pers İmparatorluğu’nun hakimiyeti altına giren Enez, Salamis
savaşından sonra Attik-Delos Deniz Birliği’ne dahil olmuştur. Kral Barışı ile
bağımsızlığa kavuşmuşsa da sonrasında Makedonya hakimiyetine girmiştir.
Makedonya hakimiyeti sırasında ve Helenistik çağda Enez gerek ticarî ve
gerekse kültür sahasında oldukça yüksek bir seviyede bulunmuştur. Helenistik
çağda Mısır hakimiyetinde kalan Enez, M.Ö. 190 yılında Romalılar sayesinde
tekrar bağımsızlığına kavuşmuş, Genç Antik çağda ise küçük Rodop bölgesinin
başşehri olmuştur. Bizanslılar zamanında Semadirek ve İmroz adalarını da içine
alan bir prensliğin müstahkem merkezi konumunda olan Enez, Bizanslıların
son devrinde Cenovalı Gattelusio ve Doria ailelerinin yönetiminde kalmıştır.
Fatih Sultan Mehmet zamanında, 1456 yılında; Has Yunus Bey tarafından
denizden ve karadan kuşatılmak suretiyle Osmanlılar tarafından fethedilmiş,
günümüze kadar da Türk toprağı olarak varlığını devam ettirmiştir.
Eskiçağ’dan 19. yüzyıla kadar bütün Doğu Trakya'nın en önemli limanının
bulunduğu Enez, tarihî ve doğal güzellikleriyle ülkemizin önemli bir turizm
beldesidir. Bu kitabı oluşturmanın temel amacı; asırlarca farklı medeniyetlere ev
sahipliği yapan Enez ve çevresiyle ilgili her türlü sosyal, kültürel, ekonomik,
coğrafi ve çevresel konuların kayıt altına alınması ve sonraki kuşaklara
aktarılmasını sağlamaktır. Ayrıca, Enez hakkında yapılacak her türlü araştırma
çalışmalarında başvurulacak temel bir bilimsel kaynak eser oluşturmaktır.
“Enez Kitabı”nı dikkatlerinize sunarken, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.
Sayın Erhan TABAKOĞLU, Enez Kaymakamı Sayın Muhammed Emin
TUTAL, Enez Belediye Başkanı Sayın Özkan GÜNENÇ, İpsala Meslek
Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Sayın Hayati ARDA, Kartopu Enez
Gönüllüleri Derneği ve elinizdeki kitabın ortaya çıkmasına katkı sağlayan tüm
bilim insanlarına ve emeği geçen herkese teşekkürlerimizi bir borç biliyoruz.
Kitap üç bölüm hâlinde tanzîm edilmiştir. İlk bölümde, millet ve milliyetçilik olgularını kavramsal düzeyde ve genel bir çerçeve içerisinde konu edinen makaleler yer almaktadır. İkinci bölüm, bu olguları Türklerin özelinde ele alan yazılara hasredilmiştir. Son bölümde ise II. Meşrutiyet yıllarında, Türk milliyetçiliği etrafında cereyân eden üç önemli tartışmaya ait metinler bulunmaktadır. Çalışma için seçilen metinler sadece Türkçü çevrelerden devşirilmemiş, tarama işleminde yelpazenin geniş tutulmasına gayret gösterilmiş ve neticede Ziya Gökalp’ten Celâl Nuri’ye, Yusuf Akçura’dan Ali Kemâl’e, Turancılardan Anadoluculara, Osmanlıcılardan İslâmcılara kadar muhtelif kişi ve çevrelerin konuya dâir düşüncelerinin yer aldığı bir derleme meydana gelmiştir. Kitapta yer alan yazıların en yakın tarihlisi 1928 yılında kaleme alınmış olsa da pek çoğunun sanki hemen bugün, burada yazılmış hissi uyandıracak derecede güncel unsurlar ihtivâ ettiği hayretle görülecektir. Dolayısıyla bu metinlerin genel olarak düşünce dünyamız ve milliyetçilik araştırmaları, özel olarak da Türk milliyetçiliği düşüncesi açısından faydalı olacağı kanâatini taşımaktayız.
yıllarda Türkiye’de ortaya çıkan bazı siyasî gelişmeler Türk Ocakları üzerine olumsuz bir tavır alınmasını sağlamış ve sonuç olarak Türk Ocakları 10 Nisan 1931’de tüm şubeleri ile birlikte kapatılmıştır. Kapatılan Edirne Türk Ocağının alacaklarının, borçlarının ve malvarlıklarının tespiti, devir işlemleri ve ocağa ait gayrimenkullerin satışı için çalışmalar 14 Nisan 1931’de başlamış, 23 Mart 1939’da tasfiye komisyonuna
yapılan bildirim ile sona ermiştir. Yaklaşık olarak sekiz yıl süren Edirne Türk Ocağının malvarlığının tasfiyesinden geriye; satılmasına izin verilmeyerek parti binası olarak kullanılabileceği rapor edilen, Mustafa Kemal Atatürk’ün de Türk Ocağı olduğu vakit ziyaret ettiği, hâlen devlete ait bir kurumun bulunduğu, Türk Ocağı Caddesindeki bina kalmıştır.
Genel olarak Osmanlı dış ticaret politikası ülke içinde mal bolluğunu arttırarak özellikle de fiyat kârlılığını amaçlayan ithalatı teşvik edici, ihracatı kısıtlayıcı bir uygulamaya dayanmaktaydı. Bunu desteklemek amacıyla ihracat yüksek oranlarda vergilendirilirken bazı mallara da ihracat yasağı konmaktaydı. 19. ve 20. yüzyıl başlarında Osmanlı ekonomisi birçok olumsuzluk ile karşı karşıya kalmasına rağmen ticareti canlı tutmak için büyük bir gayret gösterilmiştir. 29 Ekim 1914'te dâhil olduğu I. Dünya Savaşı sırasında da Osmanlı Devleti'nin, diğer ülkeler ile dış ticaret faaliyetleri devam etmiştir. Özellikle bu dönemde ithalat yapılan ülkelerin başında Almanya, Avusturya-Macaristan, Romanya gelirken, ürünlerin en çok ihraç edildiği ülkeler ise Almanya, Avusturya-Macaristan ve Bulgaristan'dır. Bu çalışmada savaş dönemi içerisinde birincisi 1916 yılının son altı ayına ve ikinci 1917 yılının ilk altı ayına ait olmak üzere sadece iki defa Rüsûmat Müdüriyyeti Umûmiyyesi tarafından yayınlanmış olan İstatistik Mecmualarına göre Osmanlı Devleti'nin ticaret yaptığı ülkeler, ithal ve ihraç ettiği ürünler, bu ürünlerin parasal kıymetleri ile dış ticaret işlemlerinin gerçekleştiği gümrükler ve limanlar hakkında bilgiler sunulacaktır.
Abstract
Generally, foreign trade policy of the Ottoman Empire was based on practices such as limiting the exportation and promoting the importation especially aiming on profitability by increasing the abundance of the products within the country. In order to support this, exportation was highly excised and some of the products were banned from exportation. Although Ottoman economy faced many struggles in the beginnings of the 19th and 20th century, a great effort was put forward to keep the trade alive. Foreign trade transactions of Ottoman Empire with other countries kept going during the First World War which it got involved on 29 October 1914. Especially in this term, importation was carried out with countries such as Germany, Austria-Hungary and Romania and exportation with Germany, Austria-Hungary and Bulgaria. In this study, general knowledge will be put forward about the countries with whom Ottoman Empire did business, the exported and imported countries, monetary values of these products and the customs and the ports that foreign trade transactions took place on according to the Statistical Journals published by the Customs Administraion Directorate twice of which the first part belonging to the last six months of the year 1916 and the second part belonging to the first six months of the year 1917 during the war, Ticaretin, toplumsal bir iş bölümü içerisinde süreklilik arz ettiği düşünülürse aynı iş bölümünün bir türü de dünyanın farklı bölgeleri arasında gerçekleşmektedir. Dili, dini, yasaları, kuralları, yaşam tarzları, iklimleri, toprak yapıları ve insan karakterleri farklı olan bağımsız ülkeler çeşitli mal ve hizmetler üretirken, farklı mal ve hizmetlere ihtiyacı olduğu da bir gerçektir. Günümüzde en dar anlamıyla ithalat ve ihracat faaliyetleri olarak belirtebileceğimiz dış ticaret, üretilen malların, sağlanan hizmetlerin, sermayenin ve fikri mülkiyet haklarının başka ülkelere satılarak veya başka ülkelerden alınarak tüketicilere sunulması faaliyetlerinin tümünü kapsar. Kuruluşundan İstanbul'un fethine kadar Osmanlılar, önce Fırat'tan Tuna'ya, Kırım'dan Ege Adaları'na kadar Anadolu ve Balkanlar'ı fethederek buraları egemenlikleri altına aldılar. İstanbul'un fethinden sonra burayı başkent yaparak, boğazlar etrafında Anadolu ve Balkanlar'ı kapsayan büyük bir devlet meydana getirdiler (İnalcık,