(Osmanlı’dan Günümüze) KIBRIS Dün, Bugün, Yarın
Beşevler / ANKARA
Editör: Dr. Fatma ÇALİK ORHUN
Mağaza
(Osmanlı’dan Günümüze)
KIBRIS
Dün, Bugün, Yarın
Editör: Dr. Fatma ÇALİK ORHUN
(OsmanlÕ’dan Günümüze)
KIBRIS
Dün, Bugün, YarÕn
KøTAPTA YER ALAN MAKALELERøN
BÜTÜN SORUMLULUöU YAZARLARINA AøTTøR.
(OsmanlÕ’dan Günümüze)
KIBRIS
Dün, Bugün, YarÕn
Dr. Fatma ÇALúK ORHUN
(OsmanlÕ’dan Günümüze)
KIBRIS
Dün, Bugün, YarÕn
Dr. Fatma ÇALøK ORHUN
25&,'
© Gazi Kitabevi Tic. Ltd. ûti.
Bu kitabÕn Türkiye’deki her türlü yayÕn hakkÕ Gazi Kitabevi Tic. Ltd. ùti’ne aittir, tüm haklarÕ
saklÕdÕr. KitabÕn tamamÕ veya bir kÕsmÕ 5846 sayÕlÕ yasanÕn hükümlerine göre, kitabÕ
yayÕnlayan firmanÕn ve yazarlarÕnÕn önceden izni olmadan elektronik, mekanik, fotokopi ya da
herhangi bir kayÕt sistemiyle ço÷altÕlamaz, yayÕnlanamaz, depolanamaz.
ISBN y 978--
BaskÕ y Ekim, Ankara, 2020
Dizgi/Mizanpaj y Gazi Kitabevi
Kapak TasarÕm y Gazi Kitabevi
Gazi Kitabevi Tic. Ltd. ùti.
YayÕncÕ Sertifika No: 44884
Merkez
Bahçelievler Mah. 53. Sok. No: 29 Çankaya/ANKARA
0.312 223 77 73 - 0.312 223 77 17
0.312 215 14 50
www.gazikitabevi.com.tr
Ma÷aza
Dögol Cad. No: 49/B Beúevler/ANKARA
Sosyal Medya
info@gazikitabevi.com.tr
gazikitabevi
0.312 213 32 82 - 0.312 213 56 37
0.312 213 91 83
gazikitabevi
gazikitabevi
Vadi Grafik TasarÕm Reklam Ltd. ùti.
Matbaa Sertifika No: 47479
Matbaa
“En úyi
Akademi, Bir
Kitapl×kt×r.”
øvedik Organize Sanayi Bölgesi 1420. Cadde
No: 58/1 Yenimahalle / ANKARA
0.312 395 85 71
TAKDøM
DÕúiúleri BakanÕ Fuat Köprülü’nün talihsiz bir úekilde, “Bizim KÕbrÕs
diye bir meselemiz yok” sözlerini ifade etmesinin üzerinden altmÕú yedi yÕl
geçti. O günden bugüne yaúanan süreçte KÕbrÕs özelinde meydana gelen
olaylar kronolojik olarak alt alta yazÕldÕ÷Õnda görülecektir ki, aslÕnda KÕbrÕs
Türkiye için oldukça önemli bir stratejik unsur ve tam manasÕ ile bir “Milli
Dava”dÕr. Öyle ki, “KÕbrÕs DavasÕ” artÕk Türkiye için siyaset üstü bir milli
güvenlik meselesi halini almÕútÕr.
Akdeniz’in Sicilya ve Sardunya adalarÕndan sonra üçüncü büyük adasÕ
olan KÕbrÕs, Karadeniz’den østanbul ve Çanakkale Bo÷azlarÕ vasÕtasÕyla
Akdeniz’e ulaúan, Akdeniz’den Süveyú KanalÕ yoluyla KÕzÕldeniz’e, oradan
da Hint Okyanusu’na açÕlan, Akdeniz’den FÕrat ve Dicle nehirleri vadisini
takiben Basra körfezine inen çok önemli stratejik yollarÕn üzerinde
bulunmasÕ nedeni ile ve yine aynÕ co÷rafyadaki enerji kaynaklarÕnÕn kontrolü
açÕsÕndan da jeopolitik ve jeostratejik önemini tarih boyunca korumuútur.
Adaya Türklerin ilgisi OsmanlÕ Devleti’nin BatÕ’ya karúÕ zaferler
kazandÕ÷Õ döneme rastlamaktadÕr. OsmanlÕ Devleti, KÕbrÕs’ta üslenen
korsanlarÕn Akdeniz’den geçen gemilere saldÕrmalarÕnÕ önlemek ve Katolik
Venediklilerin baskÕsÕ altÕnda zulüm gören Ortodoks RumlarÕna yardÕm
etmek amacÕ ile 1571 yÕlÕnda, on binlerce úehit vererek, KÕbrÕs’Õ fethetti.
KÕbrÕs’taki “OsmanlÕ ødaresi” fiilen 307, hukuken ise 352 yÕl boyunca
sürmüútür. Bu süreçte KÕbrÕs, daha önce yaúamadÕ÷Õ bir özgürlük yaúadÕ.
Türkler, Katoliklerin kapattÕ÷Õ kiliseleri açtÕrdÕ ve Rum halka dini özgürlük
sa÷ladÕ. Baúpiskoposu, Rum halkÕnÕn siyasi temsilcisi olarak kabul ederken,
halkÕn úikayetlerini do÷rudan Saraya bildirme hakkÕnÕ da onlara tanÕmÕú
oldu. Daha sonra Katolik Venedik döneminde kaderine terk edilen kilise,
úapel gibi ibadet yerleri tamir edilerek bakÕmlarÕ yapÕldÕ. OsmanlÕ
döneminde Adada yaúayan RumlarÕn ekonomik durumlarÕ da daha önceki
dönemlerle kÕyaslanmayacak biçimde düzeldi ve kendilerine tanÕnan geniú
hoúgörü ile yavaú yavaú adadaki ticari hayatÕ ele geçirmeye baúladÕlar.
KÕbrÕs RumlarÕnÕn bütün bunlara yanÕtÕ ise, 1821’de baúlayan Yunan
isyanÕnÕ asker, silah ve para göndererek desteklemek ve yine aynÕ yÕl tüm
ada Türklerini katletmeyi öngören bir ayaklanma baúlatmak olmuútur.
1877-1878 OsmanlÕ-Rus savaúÕnÕ fÕrsat bilen øngiltere, OsmanlÕ
Devleti’nden KÕbrÕs’Õ yÕlda 92 bin altÕna kiralamayÕ baúarmÕútÕ. øngiltere,
Kars, Ardahan ve Batum’a giren Rus ordularÕnÕn geri püskürtülmesinde
Takdim
yardÕmcÕ olmak vaadi ile, KÕbrÕs’Õ kiralamÕútÕ ama bu kiralama yasal olarak
geçici bir süre ile yapÕlmÕútÕ. Tehlike geçtikten sonra ada yeniden geri
verilecekti. Yani KÕbrÕs, OsmanlÕ Devleti’nin bir parçasÕydÕ. Ne var ki,
øngiltere adaya yerleúti÷i günden itibaren KÕbrÕs’Õ nasÕl ilhak edece÷inin
hesabÕnÕ yapmÕútÕr. Nitekim OsmanlÕ Devleti’nin Almanya yanÕnda Birinci
Dünya SavaúÕ’na katÕlmasÕ ile böyle bir fÕrsatÕ bulmuú ve yayÕnladÕ÷Õ bir
bildiri ile KÕbrÕs’Õ ilhak etti÷ini duyurarak, her yÕl ödemesi gereken 92 bin
altÕnÕ da ödemeyi durdurmuútu. Ada’daki bu fiili durum 1960 yÕlÕna kadar bu
úekilde devam etmiútir.
Tarihsel perspektifte KÕbrÕs AdasÕ’nÕn 1878’den günümüze kadar olan
dönemi, Üçüncü HaçlÕ Seferi ile 1571 yÕllarÕ arasÕndaki istikrarsÕzlÕk
dönemine benzemektedir. Gerçekte ise istikrarsÕz olan Ada de÷il, Do÷u
Akdeniz’dir. KÕbrÕs’Õn tarih boyunca kaderi bir bakÕma Do÷u Akdeniz’e
egemen olan gücün kendisine hâkim olmasÕnÕ beklemekle geçmiútir. 1960
sürecinde Londra ve Zürih AnlaúmalarÕ ile kÕsmen de olsa bir istikrar
sa÷lanmak istenmiúse de yaúanan olaylar bize adada ortak yaúam kültürünün
sistemli olarak yok edildi÷ini göstermektedir. Nitekim bu durum 1974 BarÕú
HarekâtÕnÕ baúlatan en önemli faktördür. 1974’teki Türk çÕkarmasÕ,
jeopolitik dengesizlikte Türkiye lehine bir denge oluúturmakla birlikte o
dönemde Do÷u Akdeniz’de “egemen bir güç” olmak gibi bir hedefi olmayan
Türkiye için yeni bir Akdeniz jeopoliti÷i oluúturmuútur.
Bugün KÕbrÕs’ta yaúanan mücadele, Rumlarla, KÕbrÕs Türkleri veya
Türkiye ile Yunanistan arasÕnda de÷il, Ortado÷u, Balkanlar ve Kafkaslar
arasÕndaki enerji koridorunu kendi kontrolü altÕna almak isteyen ABD ve
Korsika, Sardunya, Malta adalarÕ ile BatÕ ve Orta Akdeniz üzerindeki
denetimini KÕbrÕs üzerinden Do÷u Akdeniz’e taúÕmayÕ hedefleyen Avrupa
Birli÷i ile Türkiye arasÕndadÕr.
KÕbrÕs AdasÕ’nÕn, de÷erli meslektaúÕm Dr. Fatma ÇalÕk ORHUN
editörlü÷ünde alanÕnda uzman çok de÷erli akademisyenler tarafÕndan
OsmanlÕ hâkimiyetinden günümüze kadar geçirdi÷i tarihsel sürecin detaylÕ
bir úekilde incelendi÷i, “(OsmanlÕ’dan Günümüze) KIBRIS Dün, Bugün,
YarÕn” isimli bu çalÕúma, muhtevasÕ ve de÷erlendirmeleri ile sadece geçmiúi
gözler önüne sermekle kalmÕyor aynÕ zamanda gelece÷e de ÕúÕk tutacak çok
önemli çözüm önerilerini ihtiva ediyor. KÕbrÕs üzerine yapÕlacak çalÕúmalara
çok önemli bir kaynak teúkil edecek olan ve KÕbrÕs’Õn tarihine, co÷rafyasÕna,
edebiyatÕna, ÕúÕk tutacak bu kÕymetli eserin hayat bulmasÕnda eme÷i geçen
baúta yayÕnevi olmak üzere de÷erli çalÕúmalarÕnÕ bizlerle paylaúan kÕymetli
meslektaúlarÕma tebriklerimi ve teúekkürlerimi arz ediyorum.
Prof. Dr. Salim GÖKÇEN
Sunuú
Dünya haritasÕna bakÕldÕ÷Õnda, haritanÕn merkezinde konumlandÕrÕlmÕú
iki jeostratejik bölge göze çarpmaktadÕr. Orta Do÷u ve Do÷u Akdeniz aynÕ
anda ve beraberce görülmektedir. Birbirine gerek co÷rafi olarak gerekse
tarihî ve kültürel bakÕmÕndan eklemlenmiú olan bu iki bölge, taúÕdÕ÷Õ
özellikler dolayÕsÕyla dünya ana karasÕnÕn kalbidir. Her ne kadar dünya
anakarasÕ ve kalpgah kavramlarÕnÕn mucidi ünlü jeopolitikçi Halfrod
MacKinder, kalpgah tanÕmÕnÕ yaparken Orta Asya, Do÷u Avrupa gibi yerleri
dünyanÕn kalbi olarak tarif etse de dünyanÕn kadim tarihinden günümüze
kadar bilinen hikâyesine bakÕldÕ÷Õ zaman dünya anakarasÕnÕn gerçek kalbinin
tam da sözünü etti÷imiz bu co÷rafi kesiúim alanÕ oldu÷u açÕk bir úekilde
görülmektedir.
Orta Do÷u ve Do÷u Akdeniz, gerçek anlamda dünya anakarasÕnÕn
merkezidir. Co÷rafi olarak bakÕldÕ÷Õ zaman insan yerleúimlerinin
yo÷unlaútÕ÷Õ, do÷udan batÕya, kuzeyden güneye eúit mesafede ve merkezde
olan bir bölgedir. Do÷udaki kadim Çin ve Turan kültürlerinin batÕdaki antik
Sümer, MÕsÕr, Yunan ve Roma kültürlerinin birbirleri ile temasÕ daima bu
co÷rafyada gerçekleúmiútir. “Kuzeyin Slav topluluklarÕnÕn ülküsünü
süsleyen” güney tabiri tam da bu bölgeye karúÕlÕk gelmektedir. Orta Ça÷’Õn
ardÕndan yükseliúe geçen modern Avrupa’nÕn eski dünyaya temas noktasÕ da
hakeza tam bu bölgedir. DolayÕsÕyla özellikle Do÷u Akdeniz, tarihin her
ça÷Õnda kültürlerin, medeniyetlerin ve siyasetlerin kesiúim noktasÕdÕr. Hem
Mezopotamya, MÕsÕr, Antik Yunan ve Roma’nÕn kÕdemini hem Orta Ça÷’Õn
itici gücünü hem de günümüzdeki küresel siyasi ve ekonomik geliúmelerin
dinamizmini aynÕ anda bünyesinde taúÕyan tek yer olan Do÷u Akdeniz,
güncel olarak dünyanÕn di÷er bütün önemli bölgelerinden farklÕ bir öneme
sahiptir. DolayÕsÕyla MacKinder’in önce Orta Asya daha sonra da Do÷u
Avrupa’yÕ heartland olarak tanÕmlayÕp yineledi÷i o çok meúhur “Kalpgah’a
hükmeden dünyaya hükmeder” sözünü gerçek kalpgaha uyarlayarak úunu
kesin bir úekilde söyleyebiliriz: Do÷u Akdeniz’e hükmeden dünyaya
hükmeder…
KÕbrÕs ise adeta dünyanÕn bu en kÕdemli co÷rafyasÕndaki ekonomik,
kültürel ve siyasi kesiúimin en fazla yo÷unlaútÕ÷Õ noktada yer alan bir uçak
gemisi gibidir. Bu uçak gemisinin dümeninde kim varsa Do÷u Akdeniz’
Sunuç
dolayÕsÕyla kalpgaha hükmeder. KÕbrÕs’Õ küresel ve bölgesel güçler için
önemli kÕlan asÕl faktör tam da budur.
Do÷u Akdeniz’in en büyük adasÕ durumundaki KÕbrÕs, dünyanÕn bu en
önemli jeopolitik hinterlandÕnÕn tam merkezinde konumlanmÕútÕr. Bu
ba÷lamda dünya siyasetinin kalbinin attÕ÷Õ en sÕcak noktalardan biri oldu÷u
söylenebilinir. Akdeniz co÷rafyasÕ baúlÕ baúÕna dünya ticaretinin yaklaúÕk
%30’unun gerçekleúti÷i, Avrupa, Asya ve Afrika kÕtalarÕnÕn kesiúti÷i,
oldukça geniú ve önemli bir co÷rafyayÕ ifade ederken, KÕbrÕs AdasÕ da
konumu itibariyle adeta Do÷u Akdeniz’in kalbi durumundadÕr. KÕbrÕs AdasÕ,
Do÷u Akdeniz havzasÕndaki konumu itibariyle Orta Do÷u ve Hazar bölgesi
enerji merkezleri ile bu bölgede yer alan boru hatlarÕnÕn kontrolü
bakÕmÕndan büyük avantajlar sa÷lamaktadÕr. Zira KÕbrÕs, dünya enerji
rezervlerinin ve üretiminin büyük kÕsmÕnÕ barÕndÕran Orta Do÷u’yu, bunun
yanÕnda da Do÷u ve BatÕ pazarlarÕnÕn irtibatÕnÕ sa÷layan Süveyú KanalÕ’nÕ
kontrol edebilecek stratejik bir konumdadÕr. Bunun yanÕnda KÕbrÕs AdasÕ’nÕn
güneyindeki deniz alanÕnda tahmini rezervi 30 milyar varil ve de÷eri ise
yaklaúÕk 1.5 trilyon dolar olan petrol ve do÷algaz kaynaklarÕnÕn bulunmasÕ,
bölgeyi enerji bakÕmÕndan sadece bir transit bölge olmaktan çÕkararak,
kaynak bölge durumuna taúÕmÕútÕr.
Elinizdeki bu çalÕúmanÕn amacÕ; son on yÕldÕr enerji meseleleriyle
gündemden düúmeyen ve zaman zaman bölge ülkelerini savaúÕn eúi÷ine
getiren Do÷u Akdeniz’in kalbi durumundaki KÕbrÕs’ta yüzyÕllardÕr var olan,
ancak komúularÕ tarafÕndan tanÕnmayan, ço÷u kere yok sayÕlmak istenen ve
haksÕz kÕsÕtlamalara maruz bÕrakÕlan Türk halkÕna dikkat çekmek ve ortak bir
vicdan oluúturma çabalarÕna katkÕ sa÷lamaktÕr.
ÇalÕúmanÕn en büyük zenginli÷i KÕbrÕs’Õn dünü ve bugünü ile birlikte,
tarih, co÷rafya, siyaset bilimi, uluslararasÕ iliúkiler ve edebiyat yönleriyle
alanÕnda uzman akademisyenler tarafÕndan mercek altÕna alÕnmasÕ olmuútur.
KÕbrÕs meselesinin daha iyi anlaúÕlabilmesi, problemin ortaya çÕkÕú sürecinin
de÷iúik açÕlardan incelenmesine ba÷lÕdÕr. Bu çalÕúma böyle bir gayretin
sonucu ortaya çÕkmÕútÕr. Bu amaçla ilk bölümde KÕbrÕs tarihiyle ilgili
çalÕúmalara yer verildi. Bu do÷rultuda iki bölümden oluúan çalÕúmanÕn ilk
bölümünde KÕbrÕs ve KÕbrÕs sorunu lokal ve bölgesel boyutlarÕyla ele
alÕnÕrken ikinci bölümde ise uluslararasÕ iliúkilerin dinamiklerine göre
incelenmiútir.
Dr. Fatma ÇALøK ORHUN
Keúan- Eylül 2020
YayÕn/ Bilim Kurulu
Prof. Dr. Melek ÇOLAK
Prof. Dr. Sadi ÇAYCI
Prof. Dr. Salim GÖKÇEN
Prof. Dr. U÷ur ÖZGÖKER
Prof. Dr. Ulvi KESER
Doç. Dr. Ali DENøZLø
Doç. Dr. øsmail KÖSE
Doç. Dr. Vefa KURBAN
Doç. Dr. Yücel NAMAL
Dr. Ö÷r. Üyesi Veysi AKIN
Dr. Ö÷r. Üyesi Alev DURAN
Dr. Ö÷r. Üyesi Burak ERCOùKUN
Dr. Ö÷r. Üyesi Burak KOCAOöLU
Dr. Ö÷r. Üyesi Mehmet BALYEMEZ
Ö÷r. Gör. Dr. Müjdat KARAGÜLMEZ
øÇøNDEKøLER
Takdim............................................................................................................ v
Önsöz ............................................................................................................ vii
BÖLÜM 1
Lokal ve Bölgesel BoyutlarÕyla KÕbrÕs ve KÕbrÕs Meselesi
1.
Emre BAYSOY Klasik Jeopolitik Teoriler AçÕsÕndan
KÕbrÕs’Õn Önemi .................................................................................... 3
2.
Burak KOCAOöLU OsmanlÕ Devleti’nde Bir Sürgün Bölgesi
KÕbrÕs (1789-1821) .............................................................................. 15
3.
Metin MENEKùE KuraklÕk ve KÕtlÕk Nedeniyle Meydana
Gelen Göçler: KÕbrÕs Örne÷i (1838-1903) ......................................... 37
4.
Bengül BOLAT øngiliz idaresinden KÕbrÕs Cumhuriyeti’ne
KÕbrÕs’ta E÷itim PolitikalarÕ ve Türkiye’nin KatkÕlarÕ
(1878-1960) .......................................................................................... 59
5.
Ramazan SONAT KÕbrÕs’Õn Jeopolitik ve Jeostratejik
Konumunun Do÷u Akdeniz’de Meydana Gelen KaçakçÕlÕk
OlaylarÕna Etkisi Üzerine Bir De÷erlendirme .................................. 77
6.
Saliha KODAY - Ferdi AKBAù OsmanlÕ Devleti ve øngilizler
Döneminde KÕbrÕs’Õn Siyasi Co÷rafya Perspektifinden
De÷erlendirilmesi ................................................................................ 91
7.
Hüseyin Hilmi ALADAö KÕbrÕs’Õn 19. YüzyÕlda ødari, Sosyal
ve Ekonomik Genel Durumu ........................................................... 105
8.
Zeki KODAY - Ferdi AKBAù KÕbrÕs Sorununun Co÷rafi
Analizi ................................................................................................ 125
9.
Mahmut BOLAT BasÕn Penceresinden 1931 KÕbrÕs øsyanÕ ............ 139
10. Orhan TURAN KÕbrÕs Türk Tarihinde øki Miting ve 15 Ocak
1950 Enosis Plesibiti ......................................................................... 163
Gçindekiler
11. Mehmet BALYEMEZ øngiliz Arúiv Belgeleri IúÕ÷Õnda 1954
YÕlÕ KÕbrÕs’taki Siyasi Geliúmeler .................................................... 183
12. Ça÷daú YÜKSEL Zürih AntlaúmasÕ SonrasÕnda øngiltere
Parlamentosu’nda YapÕlan KÕbrÕs Oturumu HakkÕnda Bir
ønceleme ............................................................................................. 219
13. Ayhan CANKUT KÕbrÕs’ta Erenköy SavunmasÕ ve AlÕnacak
Dersler ................................................................................................ 231
14. Ulvi KESER KÕbrÕs Türk Mücadele Tarihinin Bilinmeyen
Bir SayfasÕ; Askeri Haberleúme, øletiúim ve Muhaberat;
1963-1974 ........................................................................................... 251
15. Ferdi AKBAù KÕbrÕs Sorununa KarúÕ Geliútirilen Çözüm
Önerilerinin Siyasi Co÷rafya BakÕmÕndan De÷erlendirilmesi ...... 281
16. Müjdat KARAGÜLMEZ 1974 KÕbrÕs Krizi ve Türk Hava
Kuvvetleri’nin KÕbrÕs BarÕú HarekatÕ’nda Gerçekleútirmiú
Oldu÷u Faaliyetler ............................................................................ 295
17. Emin KURT KÕbrÕs Cumhuriyetinden BarÕú HarekâtÕna
KÕbrÕs Türkünün Hayatta Kalma Mücadelesinde Türk Hava
Kuvvetleri .......................................................................................... 311
18. Fatma ÇALøK ORHUN KÕbrÕs Sorunun Çözümsüzlü÷ünde
Birleúmiú Milletlerin Rolü ................................................................ 329
19. ùamil ÇAN Edebiyat ve Sanat Eserlerinde KÕbrÕs Sorunu............ 349
BÖLÜM 2
UluslararasÕ øliúkiler Boyutuyla KÕbrÕs ve KÕbrÕs Sorunu
1.
Burak ERCOùKUN - Emrah KONURALP ÇatÕúma Analizi
Perspektifinde KÕbrÕs........................................................................ 377
2.
Ömer GÖKEL OsmanlÕ’dan Günümüze KÕbrÕs Sorunu ve
Do÷u Akdeniz’deki Geliúmeler ........................................................ 401
3.
øksoy ASLIM Amerika Birleúik Devletleri’nin DÕú
PolitikasÕnda KÕbrÕs Sorunu 1955-1975 .......................................... 415
4.
Cafer Talha ùEKER Do÷u Akdeniz’deki Jeopolitik Rekabetin
Tarihi Analizi: Türkiye’nin PolitikalarÕ ve øngiltere ile
Fransa’nÕn Bölge Stratejileri ........................................................... 451
Gçindekiler
5.
Péter KACZIBA - Zoltán EGERESø The Visegrad Countries
and Cyprus: Historical Ties and Contemporary Relations .......... 479
6.
Esengül AYAZ AVAN KÕbrÕs Sorununun Gölgesinde
Türkiye – AB øliúkileri...................................................................... 501
7.
Ulvi KESER UluslararasÕ Konjonktürde Baúat Güç
OdaklarÕnÕn Dönüúümü Çerçevesinde Do÷u Akdeniz ve
KÕbrÕs'Õn De÷iúen Jeostratejik Pozisyonu ....................................... 529
8.
Seven ERDOöAN KÕbrÕs Sorunundan Do÷u Akdeniz’deki
Enerji Rekabetine Geçiúin Türkiye-Avrupa Birli÷i
øliúkilerine YansÕmalarÕ .................................................................... 561
9.
Ergenekon SAVRUN Suriye ve Libya øç SavaúÕnÕn Do÷u
Akdeniz ve KÕbrÕs’a Jeopolitik ve Jeostratejik Etkileri:
Türkiye’nin Bölgedeki Rolü ............................................................. 585
10. U÷ur ÖZGÖKER - Musa KARADEMøR - Güney Ferhat BATI
Akdeniz’in Mavi Amiral Gemisi KÕbrÕs ve Mavi ønci’de
Enerji ................................................................................................. 621
11. Mehmet Hiúyar KORKUSUZ Do÷u Akdeniz’in ve KÕbrÕs
AdasÕ’nÕn Gelece÷ine øliúkin Belirsizlik ve Güvensizlik
OsilasyonlarÕnÕ Aúabilecek Algoritma ArayÕúÕ ............................... 631
12. Gökhan AK BÕçak Kemi÷e DayandÕ: KKTC’nin TanÕnmasÕ
ve YapÕlmasÕ Gerekenler .................................................................. 667